نخبگان علمی و فناوری، موتور محرک پیشرفت هر کشوری هستند. در دنیای امروز که اقتصاد مبتنی بر دانش (Knowledge-based Economy) حرف اول را میزند، کشورهایی موفقاند که بتوانند استعدادهای برتر خود را شناسایی، جذب و حمایت کنند. نخبگان ایرانی با دستاوردهای خود در حوزههای نانو، هستهای، هوافضا، پزشکی و سلولهای بنیادی، نشان دادهاند که توانایی حل پیچیدهترین مشکلات کشور را دارند و میتوانند ایران را از اقتصاد تکمحصولی نجات دهند.
یکی از مهمترین بسترهای فعالیت نخبگان، شرکتهای دانشبنیان است. این شرکتها با تبدیل علم به ثروت، نه تنها باعث ایجاد اشتغال برای فارغالتحصیلان دانشگاهی میشوند، بلکه نیازهای کشور به واردات محصولات فناورانه را کاهش میدهند. حمایت از این شرکتها و رفع موانع کسبوکار آنها، بهترین روش برای تقدیر عملی از نخبگان است.
مهاجرت نخبگان یکی از چالشهای جدی کشورهای در حال توسعه است. برای حفظ این سرمایههای عظیم، تنها قدردانی زبانی کافی نیست. ایجاد بستر مناسب پژوهشی، تأمین معیشت در شأن نخبگان، شایستهسالاری در انتصابات و ایجاد امید به آینده، از راهکارهای اصلی برای معکوس کردن روند مهاجرت است. نخبگانی که با وجود شرایط بهتر در خارج، ماندن را انتخاب میکنند، شایسته بالاترین تکریمها هستند.
بنیاد ملی نخبگان به عنوان متولی اصلی شناسایی و حمایت از استعدادهای برتر، تسهیلات مختلفی از جمله وامهای پژوهشی، تسهیلات سربازی، و کمکهزینههای تحصیلی را ارائه میدهد. هدف این بنیاد، توانمندسازی نخبگان برای اثرگذاری در مدیریت تحولات کشور است. تقدیر از نخبگان در مناسبتهای مختلف، فرصتی برای بازخوانی عملکرد این نهادها و شنیدن دغدغههای جامعه نخبگانی است.
انتظار جامعه از نخبگان این است که علم خود را در برج عاج حبس نکنند و وارد میدان حل مسائل واقعی کشور شوند. از بحران آب و محیط زیست تا مشکلات اقتصادی و صنعتی، همگی نیازمند راهکارهای علمی و نوآورانه هستند. تعامل دوسویه میان مدیران اجرایی و جامعه نخبگانی، حلقه مفقوده توسعه است که باید تقویت شود.
