امنیت روانی در خانواده به معنای فضایی است که در آن اعضا بدون ترس از قضاوت، تحقیر یا طرد شدن، بتوانند خود واقعیشان باشند. در چنین محیطی، ثبات هیجانی برقرار است و افراد اطمینان دارند که در زمان بروز مشکلات، مورد حمایت عاطفی قرار میگیرند. این امنیت، زیربنای سلامت روان فرد در جامعه است.
احترام متقابل در خانواده فراتر از رعایت آداب معاشرت است. این به معنای پذیرش تفاوتها، شنیدن فعالانه نظرات و ارزش قائل شدن برای حریم شخصی و احساسات یکدیگر است. وقتی احترام وجود دارد، تعارضات به جای تبدیل شدن به جنگ قدرت، به فرصتی برای گفتگو و حل مسئله تبدیل میشوند.
کودکانی که در خانوادههای دارای امنیت روانی و احترام رشد میکنند، اعتماد به نفس بالاتری دارند، مهارتهای ارتباطی قویتری کسب میکنند و در مواجهه با چالشهای اجتماعی تابآوری بیشتری نشان میدهند. مغز این کودکان به جای تمرکز بر دفاع در برابر استرس، بر یادگیری و خلاقیت متمرکز میشود.
خشونت کلامی، شامل توهین، فریاد، تمسخر و سرزنش مداوم، بزرگترین دشمن امنیت روانی است. این رفتارها باعث میشود اعضای خانواده همیشه در حالت تدافعی و اضطراب باشند. جایگزین کردن زبان خشونتآمیز با گفتگوی محترمانه، اولین گام برای بازسازی امنیت در خانه است.
تمرین گوش دادن بدون قطع کردن حرف، استفاده از کلمات مودبانه، پرهیز از مقایسه افراد، عذرخواهی بابت اشتباهات و مشورت کردن در تصمیمگیریها از جمله راهکارهای عملی برای نهادینه کردن فرهنگ احترام و افزایش ضریب امنیت روانی در خانواده هستند.
