سلطان ادب عباس. ما لات و لوتهای شهر همه غلام توییم. یه نگاه بنداز که بدجور خراب و خمار مرامتم.
لاتی و بامرام
2
به مولا که مرد بودن به بازو و هیکل نیست، به اینه که وقتی آب دیدی، لب تشنه برگردی. دمت گرم ساقی، رو دستت نیومده.
لاتی و بامرام
3
رفیق فقط حسین و عباس. بقیه اداشو در میارن. سلامتی هر چی رفیق حسینیه که تو رفاقت کم نمیذاره.
لاتی و بامرام
4
آقا ابوالفضل، ما بدیم، ما روسیاهیم، ولی شما لوتیتر از اونی هستی که نوکرت رو ول کنی. یه دونهای به مولا.
لاتی و بامرام
5
قسم به اون دستای قلم شده، تا آخر عمر سربازتم سالار. پرچمت بالاست، ما رو هم زیر سایهت نگه دار.
لاتی و بامرام
رفاقتی
1
رفاقت رو باید از عباس یاد گرفت؛ اماننامه رو پاره کرد ولی بند دل داداشش رو پاره نکرد. این یعنی تهِ مرام.
رفاقتی
2
مشتی، توی مرام ما نارفیقی حرومه. الگوی ما اون شیرمردیه که گفت: والله ان قطعتموا یمینی، حامی دین و داداشم هستم.
رفاقتی
3
به سلامتی اون رفیقی که وقتی دید داداشش تنهاست، قید همه دنیا رو زد. یا قمر بنیهاشم، دخیلتم.
رفاقتی
4
عباس یعنی معرفت. یعنی وقتی همه رفتند، تو بمونی. رفیق، بیا عباسوار پای هم وایسیم.
رفاقتی
5
خوشگلترین ترکیب دنیا: حسین و عباس. یعنی شاه و ماه. یعنی پشت و پناه. رفاقتتون پایدار رفقا.
رفاقتی
زورخانهای
1
رخصت یا پهلوان عالم. گودِ کربلا جای هر کسی نیست. شیرمردی میخواد که بدون دست، پرچم رو بالا نگه داره.
زورخانهای
2
زنگ بزنید که پهلوان آمد. یل امالبنین، ستون خیمه شاه، افتخار همه لوتیهای عالم.
زورخانهای
3
سرت سلامت پهلوان. ما خاک پای توییم. مرام و معرفت رو شما به دنیا یاد دادی، ما فقط درس پس میدیم.
زورخانهای
4
یا قمر، تو الگوی همه پهلوانانی. زور بازوت یه طرف، اون ادب و افتادگیت یه طرف که عالم رو دیوونه کرده.
زورخانهای
5
توی گود زورخونه فقط اسم تو میاد. یا ابوالفضل، مدد کن که زمین خورده نفسیم، بلندمون کن.
زورخانهای
سنگین و خاص
1
ما خراباتیان کوی توییم یا عباس. سگ پاسبان حرمتم. یه استخون بنداز جلو ما که سیر شیم از کرمت.
سنگین و خاص
2
ساقی، لب تشنه از علقمه اومدی که ما تا ابد مست مرامت باشیم. عجب شرابی انداختی تو رگهای تاریخ.
سنگین و خاص
3
دستت از تن جدا شد ولی دست از دامن حسین برنداشتی. این یعنی تهِ عشق. ما رو هم همینجوری عاشق کن.
سنگین و خاص
4
یا باب الحوائج، ما گره کور داریم، شما دست گرهگشا. با دندون هم شده گره از کار نوکرات باز میکنی، میدونم.
سنگین و خاص
5
هر کی یه جوری عاشقی میکنه، ما هم با گفتن «یا ابوالفضل» مست میشیم. دیوونهتم بامرام.
سنگین و خاص
کوتاه
1
سلطان ادب، عباس.
کوتاه
2
پرچمت بالاست ساقی.
کوتاه
3
فدای مرامت یا قمر.
کوتاه
4
یل کربلا، مدد.
کوتاه
5
رفیقبازترین شهید، عباس.
کوتاه
چرا حضرت عباس (ع) محبوب لوتیها و پهلوانان است؟
فرهنگ لوتیگری و پهلوانی در ایران بر پایه صفاتی چون «جوانمردی»، «ادب»، «غیرت» و «حمایت از مظلوم» بنا شده است. حضرت عباس (ع) تجسم اعلای این صفات است. ایشان با وجود قدرت بدنی فوقالعاده (یل امالبنین)، در برابر برادرش نهایت ادب را داشت و تا پای جان بر سر پیمان ایستاد. این ترکیبِ قدرت و تواضع، ایشان را به الگوی ابدی زورخانهها و محلههای قدیمی تبدیل کرده است.
معنای «مشتی» و «بامرام» در ادبیات عاشورایی
وقتی در ادبیات کوچه و بازار (Slang) میگویند کسی «مشتی» است، یعنی دلی بزرگ و دستی بخشنده دارد. حضرت عباس (ع) «مشتیترین» شخصیت کربلاست چون حتی دشمن هم از هیبت و در عین حال جوانمردی او آگاه بود. «بامرام» بودن یعنی وفاداری تا لحظه آخر؛ همان کاری که عباس در رد اماننامه شمر انجام داد. این واژگان وقتی برای ایشان به کار میرود، بار معنایی مقدس پیدا میکند.
تفاوت ادبیات لاتی مذهبی با بیاحترامی
استفاده از ادبیات لاتی برای اهل بیت (ع) لبه تیغ است. اگر از روی ارادت، تواضع و خاکساری باشد (مانند: نوکرتم، غلامتم، سگ در خونتم) در فرهنگ هیئتی پذیرفته شده است و نشاندهنده صمیمیت و شکستن غرور است. اما باید مراقب بود که حریم و شان معصوم حفظ شود. هدف از این ادبیات، نشان دادن این است که حتی سرکشان و عیاران هم در برابر عظمت عباس (ع) سر تعظیم فرود میآورند.
داستانهای توبهکنندگان با توسل به حضرت عباس
در تاریخ معاصر ایران (مانند طیب حاج رضایی و رسول ترک)، لاتها و گندهلاتهای زیادی بودند که با یک تلنگر و توسل به «مرام ابوالفضل» مسیر زندگیشان عوض شد. این افراد جذب جذبه حیدری و وفای عباسی شدند. حضرت عباس (ع) مغناطیسی دارد که قشر خاکستری و حتی خطاکار جامعه را به سمت پاکی و توبه میکشاند.
قسم به دست بریده؛ اوج قسمهای رفاقتی
در فرهنگ رفاقت ایرانی، قسم خوردن به «دست بریده حضرت عباس» بالاترین قسم است. این نشان میدهد که در ناخودآگاه جمعی ما، آن دستها نماد صداقت و حقیقتی انکارناپذیر است. وقتی کسی به این نام قسم میخورد، یعنی حاضر است همه چیزش را بدهد اما دروغ نگوید یا خیانت نکند. این میراث فرهنگی عاشورا در روابط اجتماعی ماست.
سوالات متداول
چرا به حضرت عباس «یل امالبنین» میگویند؟
«یل» یعنی پهلوان و قهرمان. چون مادرشان امالبنین از طایفهای شجاع بود و حضرت عباس قدرت بدنی و جنگاوری بینظیری داشت.
معنی «سقا» چیست؟
سقا یعنی آبرسان. منصبی که حضرت عباس بر عهده داشت تا برای خیمهها و کودکان تشنه آب بیاورد.
آیا استفاده از کلمه «سلطان» برای حضرت عباس درست است؟
در ادبیات محاوره و هیئتی بله، به معنای پادشاه دلها و صاحب قدرت معنوی استفاده میشود.
چرا لاتها ارادت خاصی به حضرت عباس دارند؟
چون ایشان نماد غیرت، ناموسپرستی و رفاقت تا پای جان هستند که ارزشهای اصلی این قشر محسوب میشود.
اماننامه چیست؟
پیشنهاد امنیتی که شمر (که همقبیله مادر حضرت عباس بود) آورد تا عباس را از حسین جدا کند، اما با تندی رد شد.
باب الحوائج یعنی چه؟
یعنی دری که حاجتها از آن گرفته میشود. خدا به احترام مقام ایشان، خواسته توسلکنندگان را رد نمیکند.
رابطه زورخانه و حضرت عباس چیست؟
در زورخانهها حضرت عباس (و امام علی) الگوی اخلاقی و جسمانی هستند و نامشان در هنگام کباده و میل زدن برده میشود.
معنی «علمدار» چیست؟
فرماندهای که پرچم سپاه را نگه میدارد. تا وقتی علم برافراشته بود، سپاه امید داشت. عباس علمدار حسین بود.
بهترین ذکر لاتی برای حضرت عباس؟
ناز شستت ساقی، دمت گرم.
چرا میگویند ارمنیها هم به عباس ارادت دارند؟
چون کرامات و معجزات زیادی از ایشان دیدهاند و ایشان را باب مراد میدانند.