روز جهانی گمرک (International Customs Day) هر ساله در ۲۶ ژانویه برگزار میشود. این روز سالگرد تاسیس شورای همکاری گمرکی (CCC) در سال ۱۹۵۳ است که بعدها به سازمان جهانی گمرک (WCO) تغییر نام داد. هدف از نامگذاری این روز، افزایش آگاهی در مورد نقش گمرک در مدیریت مرزها، امنیت زنجیره تامین و تسهیل تجارت قانونی است.
سازمان جهانی گمرک یک سازمان بیندولتی مستقل است که مقر آن در بروکسل بلژیک قرار دارد. این سازمان ماموریت دارد تا کارایی و اثربخشی گمرکات کشورهای عضو را بهبود بخشد. تدوین سیستم هماهنگ شده توصیف و کدگذاری کالا (HS Code) یکی از مهمترین دستاوردهای این سازمان است که تجارت جهانی را استاندارد کرده است.
سازمان جهانی گمرک هر سال شعاری را برای روز جهانی گمرک انتخاب میکند که محور فعالیتها و سیاستگذاریهای کشورهای عضو قرار میگیرد. این شعارها معمولاً بر موضوعاتی مانند دیجیتالی شدن، محیط زیست، همکاری با ذینفعان، و پرورش نسل جدیدی از کارشناسان گمرکی تمرکز دارند.
گمرک به عنوان دروازه ورود و خروج کالا، نقش حیاتی در اقتصاد هر کشور ایفا میکند. جمعآوری درآمدهای دولتی (حقوق ورودی)، حمایت از صنایع داخلی در برابر رقابت ناعادلانه، مبارزه با قاچاق کالا و مواد مخدر، و جلوگیری از ورود کالاهای خطرناک و غیرستاندارد، از جمله وظایف کلیدی گمرک است.
علاوه بر نقش اقتصادی، گمرک نقش مهمی در امنیت ملی دارد. کنترل مرزها برای جلوگیری از تردد تروریستها، قاچاق اسلحه و پولشویی، بخشی از وظایف امنیتی گمرک است. گمرکات مدرن با استفاده از دستگاههای ایکسری پیشرفته و تحلیل دادهها، ریسکهای امنیتی را مدیریت میکنند.
