کفاره جریمه یا جبران شرعی است که برای ترک واجبات یا انجام محرمات در ماه رمضان وضع شده است. هدف از کفاره، تنبه انسان و کمک به نیازمندان است. کفاره روزه به دو دسته اصلی تقسیم می شود: کفاره عذر (غیر عمد) که مقدارش کمتر است و کفاره گناه (عمد) که مقدارش بسیار سنگین است.
کسانی که به دلیل عذر شرعی (مانند بیماری که تا سال بعد خوب نشده، پیری، بارداری پرخطر و...) روزه نگرفته اند، باید برای هر روز «یک مد طعام» به فقیر بدهند. یک مد معادل ۷۵۰ گرم گندم یا نان است. دقت کنید که در برخی موارد (مثل بیماری که تا سال بعد خوب شده) فقط قضا واجب است و کفاره ندارد. اما اگر بیماری تا رمضان بعد ادامه یابد، قضا ساقط و کفاره واجب می شود.
کسی که بدون هیچ عذری و از روی عمد روزه ماه رمضان را بشکند، مرتکب گناه کبیره شده است. او باید توبه کند، آن روز را قضا کند و جریمه سنگینی بپردازد. این جریمه یا ۶۰ روز روزه گرفتن (که ۳۱ روز آن باید پی در پی باشد) است یا اطعام ۶۰ فقیر (یعنی دادن ۶۰ بسته ۷۵۰ گرمی غذا). معمولاً مردم گزینه اطعام را انتخاب می کنند چون روزه ۶۰ روزه بسیار دشوار است.
بر خلاف صدقات مستحبی که می توان خرج هر کاری کرد، «کفاره» باید دقیقاً صرف خرید طعام (نان، برنج، ماکارونی) شود. اگر شما پول کفاره را به فقیر می دهید، باید مطمئن باشید که او با آن نان می خرد. اگر شک دارید، بهتر است خودتان نان یا آرد بخرید و به او بدهید یا به موسسات خیریه ای بدهید که نانوایی دارند.
اگر کسی روزه قضا بر گردنش باشد و در طول ۱۱ ماه بعد از ماه رمضان (تا رسیدن رمضان جدید) بدون عذر موجه کوتاهی کند و قضا را بجا نیاورد، باید علاوه بر اینکه بعداً قضا را می گیرد، جریمه تاخیر هم بدهد که مقدار آن همان یک مد طعام (۷۵۰ گرم) برای هر روز است.
