اصطلاح «نرمش قهرمانانه» که توسط رهبر انقلاب مطرح شد، دقیقترین توصیف برای صلح امام حسن (ع) است. این مفهوم به معنای انعطاف هنرمندانه و تاکتیکی در برابر دشمن برای رسیدن به اهداف راهبردی است. در دیپلماسی امروز نیز، گاهی لازم است برای حفظ منافع ملی و اسلامی، تغییر تاکتیک داد اما هدف اصلی (مبارزه با استکبار) را گم نکرد.
تاریخ ۲۵ ربیعالاول نشان میدهد که انحراف جامعه از سرِ نخبگان و خواص شروع میشود. وقتی خواص آلوده به چرب و شیرین دنیا شوند و بصیرت نداشته باشند، تودههای مردم را نیز به گمراهی میکشانند. این زنگ خطری برای مسئولین و نخبگان سیاسی امروز است.
معاویه با استفاده از ابزار شایعه و دروغ (رسانه آن روز)، توانست روحیه مقاومت را در کوفه بشکند. او شایعه صلح امام را در لشکر پخش کرد و شایعه تسلیم لشکر را به امام رساند. امروز هم جنگ شناختی و ادراکی دشمن، دقیقاً همین کار را با افکار عمومی انجام میدهد.
نتیجه صلح با معاویه چه شد؟ آیا رفاه و امنیت آمد؟ خیر. معاویه پس از تسلط، شیعیان را کشت و فقر و فساد را گسترش داد. این تجربه تاریخی اثبات میکند که سازش با مستکبرین نه تنها مشکلات را حل نمیکند، بلکه باعث گستاخی دشمن و از دست رفتن سرمایهها میشود.
درس بزرگ صلح امام حسن، تبعیت محض از ولی خداست. چه آن زمان که حکم به جنگ میدهد و چه زمانی که مصلحت را در صلح میبیند. امروز نیز حمایت از ولی فقیه، ضامن جلوگیری از تکرار تاریخ تلخ صلح تحمیلی و حکمیت است.
