برق شیراز

برق شیراز، نامی که بوی بهارنارنج و عطر تاریخ می‌دهد. این باشگاه کهن‌ترین باشگاه فوتبال فعال ایران (پیش از انحلال موقت) و شناسنامه فوتبال فارس بود. «لاله‌های نارنجی» لقبی بود که هواداران خونگرم شیرازی به آن داده بودند؛ تیمی که نه فقط یک باشگاه ورزشی، بلکه بخشی از هویت فرهنگی شهر شعر و ادب محسوب می‌شد. برق شیراز نماد بازیکن‌سازی و فوتبال تکنیکی بود که سال‌ها در سطح اول فوتبال ایران درخشید و حتی پرچم ایران را در آسیا برافراشت، اما سرنوشتی تراژیک همچون بسیاری از تیم‌های ریشه‌دار در انتظارش بود.

برق شیراز در سال ۱۳۲۵ (۱۹۴۶ میلادی) توسط گروهی از کارکنان کارخانه چراغ برق شیراز به رهبری ابراهیم نعمت‌الهی تأسیس شد. این قدمت، برق را به یکی از قدیمی‌ترین تیم‌های تاریخ فوتبال ایران تبدیل کرد. آن‌ها در تمامی ادوار لیگ‌های ایران از جام تخت جمشید تا لیگ آزادگان و لیگ برتر حضور داشتند و همواره به عنوان تیمی محترم و سخت‌کوش شناخته می‌شدند.

اوج افتخار برق شیراز در فصل ۷۶-۱۳۷۵ رقم خورد. در فینال جام حذفی ایران، نارنجی‌پوشان شیراز دست به کار بزرگی زدند و با شکست دادن تیم قدرتمند بهمن کرج در ضربات پنالتی، جام قهرمانی را بالای سر بردند. این قهرمانی، شهر شیراز را غرق در جشن و سرور کرد و برق را به عنوان اولین نماینده استان فارس به مسابقات آسیایی فرستاد.

پس از قهرمانی در جام حذفی، برق شیراز به عنوان نماینده ایران در جام برندگان جام آسیا (فصل ۹۸-۹۷) شرکت کرد. آن‌ها عملکرد قابل قبولی داشتند و تا مرحله دوم پیش رفتند، اما در برابر تیم‌های قدرتمند عربی و به دلیل کمبود تجربه بین‌المللی متوقف شدند. با این حال، حضور در آسیا نگینی درخشان در تاریخ این باشگاه است.

برق شیراز به معنای واقعی کلمه یک «مدرسه فوتبال» بود. این تیم ستارگان بزرگی را به فوتبال ملی ایران معرفی کرد. بازیکنانی که تکنیک ناب شیرازی را به نمایش می‌گذاشتند. آکادمی برق یکی از فعال‌ترین و پربازده‌ترین آکادمی‌های کشور بود.

فصل ۸۸-۱۳۸۷ نقطه پایان حضور ۷۰ ساله برق در سطح اول بود. این تیم با رتبه آخر از لیگ برتر سقوط کرد. پس از آن، به دلیل قطع حمایت‌های وزارت نیرو و مشکلات مالی وحشتناک، برق شیراز وارد تونل وحشتی شد که انتهایش لیگ دسته سه و انحلال بود. تیمی که روزی قهرمان جام حذفی بود، به دلیل بدهی‌های ناچیز به دسته‌های پایین‌تر سقوط کرد.

خانه نوستالژیک برق، ورزشگاه حافظیه شیراز بود. ورزشگاهی در جوار آرامگاه حافظ که معماری خاص و سکوهایش، حال و هوایی شاعرانه به فوتبال می‌داد. فریادهای «برق ای‌ول» در روزهای جمعه، بخشی از خاطرات جمعی مردم شیراز در دهه‌های ۶۰، ۷۰ و ۸۰ است.

غلامحسین پیروانی (شاغلام)، افشین پیروانی، داریوش یزدانی (کاپیتان محبوب)، مهدی شیری، ستار زارع (وفادارترین ستاره)، احتشام ساسانی و صمد زارع از اسطوره‌های این باشگاه هستند.

محمود یاوری، بیژن ذوالفقارنسب، غلامحسین پیروانی، ابراهیم بیابانی و محمد عباسی از جمله کسانی بودند که هدایت نارنجی‌پوشان را بر عهده داشتند.

نبرد برق شیراز و فجر سپاسی، یکی از جذاب‌ترین دربی‌های شهرستانی ایران بود. تقابل «برق قدیمی و تکنیکی» با «فجر جوان و دونده»، همیشه ورزشگاه حافظیه را مملو از تماشاگر می‌کرد.

برق شیراز قدیمی‌ترین تیم فوتبال ایران بود که تا قبل از انحلال، فعالیت مستمر داشت (تأسیس ۱۳۲۵).

ستار زارع، مدافع ملی‌پوش برق، بارها پیشنهادات نجومی استقلال و پرسپولیس را رد کرد تا در تیم محبوب شهرش بماند و به نماد وفاداری تبدیل شد.

در دهه ۸۰، برق شیراز به «قاتل غول‌کش‌ها» معروف بود و بارها استقلال و پرسپولیس را در شیراز و تهران شکست داد.

رنگ نارنجی پیراهن تیم، الهام‌گرفته از گل‌های بهارنارنج شیراز و همچنین شعله‌های برق بود.

پس از انحلال تیم اصلی، تیم‌های مختلفی با نام‌های «برق جدید»، «برق ۳» و غیره سعی در احیای نام آن داشتند اما هیچ‌کدام نتوانستند جایگاه تیم اصلی را پر کنند.

در حال حاضر (سال ۲۰۲۵)، تیم اصلی و تاریخی برق شیراز فعالیت حرفه‌ای در سطوح بالا ندارد و درگیر مسابقات استانی یا دسته‌های پایین است، اما نام و خاطره‌اش همچنان در قلب شیرازی‌ها زنده است.

میراث برق، عشق خالصانه مردم شیراز به فوتبال و معرفی استعدادهایی بود که سال‌ها فوتبال ملی ایران را تغذیه کردند.

«برق شیراز، برزیل ایران» یکی از شعارهای محبوب هواداران به خاطر سبک بازی تکنیکی تیم بود.