گسترش فولاد تبریز

گسترش فولاد تبریز، نگین آبی‌رنگ فوتبال آذربایجان و نماد بخش خصوصی واقعی در فوتبال ایران بود. باشگاهی که در سال ۱۳۸۷ ظهور کرد و با زیرساخت‌های حرفه‌ای و استادیوم اختصاصی‌اش، استانداردهای جدیدی را به لیگ ایران تحمیل کرد. اگرچه عمر این باشگاه کوتاه بود و در نهایت فدای احیای نام‌های قدیمی‌تر شد، اما خاطره آن به عنوان تیمی که «فوتبال پاک» و «مدیریت مدرن» را سرلوحه داشت، در ذهن هواداران تبریزی زنده است. آنها آبی‌پوشانی بودند که در دل کوهستان‌های سهند، رویای بزرگتری را جستجو می‌کردند.

داستان گسترش فولاد شبیه یک افسانه سینمایی آغاز شد. تنها دو سال پس از تأسیس، در حالی که هنوز در لیگ دسته اول حضور داشتند، در فصل ۸۹-۱۳۸۸ دست به کار بزرگی زدند و با حذف تیم‌های لیگ برتری (از جمله ذوب‌آهن قدرتمند)، به فینال جام حذفی ایران رسیدند. حضور یک تیم دسته اولی در فینال مقابل پرسپولیس و پر شدن ورزشگاه یادگار امام با ۱۰۰ هزار نفر، یکی از حماسی‌ترین شب‌های تاریخ فوتبال تبریز را رقم زد. اگرچه در فینال باختند، اما آن شب «آبی‌های تبریز» متولد شدند.

پس از صعود به لیگ برتر در سال ۱۳۹۲، گسترش فولاد به تیمی قابل احترام و سرسخت تبدیل شد که ورزشگاه خانگی‌اش، بنیان دیزل، به قلعه‌ای نفوذناپذیر برای رقبا بدل گشت. برخلاف بسیاری از تیم‌های نفتی و دولتی، گسترش فولاد با تکیه بر سرمایه شخصی محمدرضا زنوزی، امکاناتی در تراز اروپا داشت؛ از چمن یکدست تا هتل اختصاصی. آنها سال‌ها گربه سیاه تیم‌های بزرگ پایتخت بودند و بازیکنان تکنیکی زیادی را به فوتبال ایران معرفی کردند.

در تابستان ۱۳۹۷ (۲۰۱۸)، در یک تصمیم استراتژیک برای حفظ سهمیه فوتبال تبریز و احیای باشگاه قدیمی ماشین‌سازی، امتیاز لیگ برتری گسترش فولاد به ماشین‌سازی واگذار شد. نام گسترش فولاد از جدول لیگ حذف شد، اما میراث آن یعنی ورزشگاه مدرن بنیان دیزل (که اکنون با نام شهید سلیمانی شناخته می‌شود) و آکادمی پویایش، همچنان به فوتبال آذربایجان خدمت می‌کند. گسترش فولاد، شهابی بود که زود خاموش شد اما رد پایش برای همیشه باقی ماند.

ورزشگاه اختصاصی گسترش فولاد (بنیان دیزل) یکی از معدود ورزشگاه‌های خصوصی و استاندارد ایران بود. نزدیکی سکوها به زمین چمن، کیفیت فوق‌العاده زمین و بادهای معروف منطقه بنیان دیزل، فضایی خاص و ترسناک برای تیم‌های مهمان ایجاد می‌کرد. این ورزشگاه نماد تفاوت دیدگاه مدیریتی این باشگاه با سایر تیم‌های ایرانی بود.

ستاره‌هایی چون داریوش شجاعیان که با تکنیک نابش چشم‌ها را خیره کرد، فرناندو ده خسوس دروازه‌بان افسانه‌ای که بهترین آمار کلین‌شیت را ثبت کرد، و محمد ابراهیمی (F14) که روزهای درخشانی را در این تیم سپری کرد. همچنین رسول خطیبی هم به عنوان بازیکن و هم سرمربی نقشی کلیدی در تاریخ این باشگاه داشت.

۱. تنها تیم خصوصی واقعی: در دوره‌ای که همه تیم‌ها دولتی بودند، گسترش فولاد کاملاً خصوصی اداره می‌شد. ۲. فینالیست دسته یکی: صعود به فینال جام حذفی به عنوان تیم دسته یکی، رکوردی جاودانه است. ۳. تغییر رنگ شهر: تا پیش از گسترش، تبریز عمدتاً قرمز (تراکتور) یا سبز (ماشین‌سازی) بود؛ گسترش رنگ آبی و زرد را به پالت فوتبال شهر اضافه کرد. ۴. انتقال عجیب: انحلال این تیم نه به دلیل ورشکستگی، بلکه برای نجات تیم همشهری (ماشین‌سازی) اتفاق افتاد. ۵. لباس‌های خاص: آنها اولین تیمی بودند که در ایران از برندهای خاص اروپایی با طرح‌های مدرن زرد و آبی استفاده می‌کردند.