نساجی مازندران

نساجی مازندران، چیزی فراتر از یک باشگاه فوتبال است؛ نساجی ضربان قلب «شهر خسته» و امید مردمی است که عشق‌شان به فوتبال در تار و پود زندگی‌شان تنیده شده است. این تیم که ریشه در کارخانجات نساجی قائم‌شهر دارد، نماد هویت، رنج و ایستادگی مردم مازندران است. وقتی نساجی در ورزشگاه شهید وطنی بازی دارد، قائم‌شهر تعطیل می‌شود و صدای طبل‌ها و فریاد «نساجی، نساجی» تا فرسنگ‌ها دورتر شنیده می‌شود. نساجی تنها نماینده فوتبال نیست، بلکه وارث یک تاریخ صنعتی و اجتماعی پرفراز و نشیب است که اکنون در مستطیل سبز متبلور شده است.

تأسیس نساجی به سال ۱۳۳۸ باز می‌گردد، زمانی که کارخانجات نساجی مازندران تصمیم به ایجاد تیمی برای کارگران خود گرفتند. این تیم دهه‌ها در سطح اول و دوم فوتبال ایران حضور داشت اما بزرگترین حسرت آن‌ها دوری ۲۴ ساله از سطح اول فوتبال ایران (لیگ برتر) بود. این طلسم تاریخی سرانجام در اردیبهشت ۱۳۹۷ با هدایت جواد نکونام شکسته شد؛ روزی که تهران در تسخیر هواداران مازنی درآمد و اشک شوق پیر و جوان جاری شد. اما اوج تاریخ‌سازی نساجی در جام حذفی فصل ۱۴۰۱-۱۴۰۰ رقم خورد، جایی که آن‌ها با شکست دادن غول‌های ایران، جام قهرمانی را بالای سر بردند و برای اولین بار به آسیا راه یافتند.

درخشان‌ترین ستاره در تالار افتخارات نساجی، قهرمانی در جام حذفی فوتبال ایران در فصل ۱۴۰۱-۱۴۰۰ است. این قهرمانی که با شکست آلومینیوم اراک در فینال ورزشگاه آزادی به دست آمد، نساجی را به عنوان اولین تیم از خطه شمال کشور معرفی کرد که پس از انقلاب موفق به کسب یک جام معتبر ملی می‌شود. نایب قهرمانی در سوپرجام فوتبال ایران و صعود هیجان‌انگیز به لیگ برتر در سال ۱۳۹۷ نیز از دیگر افتخارات مهم ببرهای مازندران محسوب می‌شود.

ورزشگاه شهید وطنی قائم‌شهر، که به «جهنم وطنی» برای رقبا معروف است، قلعه نفوذناپذیر نساجی‌چی‌هاست. این استادیوم قدیمی که در قلب شهر واقع شده، سکوهایی دارد که انگار روی خط زمین چمن بنا شده‌اند و فاصله هواداران با بازیکنان به حداقل ممکن می‌رسد. اتمسفر این ورزشگاه در روزهای بازی چنان سنگین و پرشور است که حتی بزرگترین تیم‌های آسیا نیز در آن احساس غربت می‌کنند. بازسازی و نصب چمن طبیعی باکیفیت در سال‌های اخیر، وطنی را به یکی از خاص‌ترین استادیوم‌های ایران تبدیل کرده است.

نادر دست‌نشان فقید، اسطوره بی‌بدیل نساجی و فوتبال مازندران است که نامش با تاریخ این باشگاه گره خورده است. محمد عباس‌زاده، پسر قائم‌شهر و آقای گل محبوب، نماد تعصب در خط حمله نساجی است که با گل‌هایش بارها ورزشگاه را منفجر کرده است. فریدون فضلی، رحمان رضایی و حسین مسگر ساروی از دیگر نام‌های ماندگار تاریخ باشگاه هستند. آکادمی نساجی به عنوان قطب استعدادیابی شمال کشور، همواره بازیکنان تکنیکی و جنگنده‌ای را به فوتبال ملی معرفی کرده است.

دربی شمال ایران یا «ال‌گیلانو» معمولاً بین ملوان و داماش است، اما نبرد نساجی با ملوان بندر انزلی نیز حکایت دیگری دارد. تقابل ببرهای مازندران و قوهای سپید انزلی، نبرد حیثیتی دو استان گیلان و مازندران است که همواره با حساسیت و کری‌خوانی‌های بی‌پایان همراه است. همچنین رقابت با تیم خونه‌به‌خونه بابل در سال‌های حضور در لیگ یک، یکی از داغ‌ترین و خونین‌ترین رقابت‌های تاریخ فوتبال مازندران بود.

هواداران نساجی که لقب «تیفوسی‌های قائم‌شهر» را یدک می‌کشند، از وفادارترین‌ها در ایران هستند. شعار معروف «نساجی چیست؟ امید شهر خسته» بازتاب‌دهنده‌ی عمق رابطه عاطفی مردم با این تیم است. آن‌ها در سرما و گرما، زیر باران‌های سیل‌آسای شمال، سکوها را خالی نمی‌کنند. فرهنگ هواداری نساجی آمیخته با موسیقی محلی مازندرانی، شور جوانی و احترام به پیشکسوتان است.

فوتبال نساجی بازتابی از روحیه‌ی مردم منطقه است: جنگنده، خستگی‌ناپذیر و فیزیکی. این تیم معمولاً به دفاع مستحکم و ضدحملات سریع با استفاده از وینگرهای سرعتی شمالی معروف است. در بازی‌های خانگی، فشار هواداران باعث می‌شود نساجی با پرس سنگین از زمین حریف بازی کند و هیچ توپی را مرده نپندارد.

حضور در لیگ قهرمانان آسیا (فصل ۲۰۲۴-۲۰۲۳) فصلی جدید در تاریخ باشگاه بود. میزبانی از نیمار و الهلال عربستان در ورزشگاه آزادی (به دلیل آماده نبودن وطنی) لحظه‌ای تاریخی بود که نام نساجی را در سطح بین‌المللی مطرح کرد. اگرچه آن‌ها از گروه صعود نکردند، اما تجربه بازی در بالاترین سطح قاره، کلاس باشگاه را ارتقا داد.

۱. نساجی یکی از معدود تیم‌های جهان است که نامش مستقیماً از یک کارخانه (نساجی) گرفته شده و با وجود تعطیلی بخش‌های زیادی از کارخانه، نام تیم تغییر نکرده است. ۲. مالکیت باشگاه در اختیار یک ایرلاین خصوصی (وارش) است که هواپیمای اختصاصی با رنگ‌آمیزی نساجی را در اختیار تیم قرار داده است. ۳. نادر دست‌نشان در دوران بازیگری پیشنهادهای هنگفت تیم‌های تهرانی را رد کرد تا تمام عمرش را در نساجی بماند. ۴. قائم‌شهر به لطف نساجی، متراکم‌ترین شهر فوتبالی ایران نسبت به جمعیت نامیده می‌شود.

چشم‌انداز نساجی تبدیل شدن به تیمی باثبات در نیمه بالای جدول لیگ برتر و حضور مداوم در رقابت‌های آسیایی است. آن‌ها می‌خواهند با تکمیل زیرساخت‌ها و کمپ تمرینی، وابستگی خود را به تهران کم کرده و قطب سوم فوتبال ایران در شمال کشور باشند.

نساجی مرهمی بر دردهای اقتصادی و اجتماعی قائم‌شهر است. در روزهایی که کارخانه‌ها رونق سابق را نداشتند، فوتبال تنها دلخوشی کارگران و خانواده‌هایشان بود. این تیم غرور از دست رفته را به شهر بازگرداند و باعث شد نام قائم‌شهر دوباره با افتخار در اخبار شنیده شود.

بازی با راه‌آهن در هفته پایانی لیگ یک سال ۹۷ که با برد ۶-۰ و تفاضل گل بهتر منجر به صعود شد، دراماتیک‌ترین روز تاریخ باشگاه است. همچنین فینال جام حذفی مقابل آلومینیوم که با تک گل مهرداد عبدی پیروز شدند، لحظه‌ای بود که بغض چندین ساله هواداران ترکید.

پس از سال‌ها دست‌به‌دست شدن و مشکلات مالی شدید، حضور رضا حدادیان (مالک هواپیمایی وارش) ثبات مالی بی‌سابقه‌ای را به باشگاه آورد. پرداخت‌های منظم و پروازهای چارتر اختصاصی، نساجی را از نظر امکانات به تیمی حرفه‌ای تبدیل کرده است.

رنگ اصلی نساجی قرمز است که نماد شور و عشق است، گاهی ترکیب با رنگ سرمه‌ای نیز استفاده می‌شود. طرح ببر مازندران که نماد باشگاه است، در بسیاری از کیت‌های این تیم به صورت محو یا گرافیکی دیده می‌شود.

نساجی در گذشته برای زمین تمرین مشکل داشت و اغلب در تهران تمرین می‌کرد، اما پروژه‌های جدید برای ساخت کمپ اختصاصی در مازندران در حال اجراست تا تیم به طور کامل به خانه بازگردد.

رسانه رسمی باشگاه نساجی با پوشش لحظه‌به‌لحظه و تولید مستندهای احساسی از ارتباط هواداران و بازیکنان، یکی از قوی‌ترین تیم‌های رسانه‌ای لیگ را دارد. ویدیوهای «روز بازی» در وطنی در فضای مجازی بسیار وایرا می‌شود.

مازندران معدن استعداد فوتبال ایران است و نساجی به عنوان ویترین این استان، وظیفه جذب این استعدادها را دارد. تیم‌های امید و جوانان نساجی در لیگ‌های برتر کشور حضور دارند و بازیکنان بومی زیادی را به تیم بزرگسالان تزریق کرده‌اند.

کاپیتان نساجی باید کسی باشد که زبان سکوهای وطنی را بفهمد. او معمولاً بازیکنی باتجربه و جنگنده است که در دعواهای داخل زمین کوتاه نمی‌آید و حق تیم را می‌گیرد، درست مثل روحیه‌ی مردم مازندران.

آینده نساجی با حمایت بخش خصوصی و هواداران عاشق، روشن است. آن‌ها دیگر تیمی فانوس به دست برای بقا نیستند؛ نساجی حالا تیمی است که طعم جام را چشیده و شخصیت قهرمانی پیدا کرده است. هدف بعدی، ساختن تیمی است که بتواند در لیگ برتر نیز مدعی قهرمانی باشد.