راه‌آهن

باشگاه فوتبال راه‌آهن، پیر دیر فوتبال تهران و نماد اصالت و سازندگی در تاریخ ورزش ایران است. این باشگاه که در سال ۱۳۱۶ (۱۹۳۷) تأسیس شد، یکی از قدیمی‌ترین باشگاه‌های فوتبال ایران محسوب می‌شود که ریشه در هویت کارگری و صنعت حمل‌ونقل ریلی کشور دارد. راه‌آهن با آن پیراهن‌های زردرنگ و خاطره‌انگیز، هرگز تیمی برای قهرمانی‌های پرزرق‌وبرق نبود، بلکه رسالت خود را در کشف و پرورش استعدادهایی می‌دید که بعدها ستاره‌های آسمان فوتبال ایران شدند. لقب «کارخانه بازیکن‌سازی» برازنده تیمی است که بدون هیاهو، بزرگترین نام‌ها را به تیم ملی تحویل داد.

راه‌آهن در زمین‌های خاکی کنار خطوط ریل متولد شد. در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ در جام تخت جمشید حضور داشت و به عنوان تیمی سرسخت و چغر شناخته می‌شد که شکست دادنش برای تاج و پرسپولیس دشوار بود. اوج دوران نوین راه‌آهن در دهه ۸۰ و اوایل ۹۰ خورشیدی بود؛ جایی که آنها در لیگ برتر حضوری مداوم داشتند و در سال ۱۳۸۸ (۲۰۰۹) به فینال جام حذفی رسیدند اما در یک قدمی جام، مغلوب ذوب‌آهن شدند. اما تراژدی راه‌آهن زمانی رقم خورد که به مالکیت «بابک زنجانی» و هلدینگ سورینت درآمد. با دستگیری مالک متمول و مصادره اموال، باشگاه بی‌پناه ماند و در سراشیبی سقوطی آزاد قرار گرفت که منجر به محو شدن نامش از سطح اول فوتبال ایران شد.

بدون شک بزرگترین افتخار راه‌آهن، لیست بازیکنانی است که تربیت کرده. دوقلوهای افسانه‌ای (میلاد و مهرداد محمدی)، رامین رضاییان، امید عالیشاه، بهنام برزای و علی علیپور تنها بخشی از نسل طلایی هستند که در اکباتان شکوفا شدند. در گذشته‌های دورتر نیز اسطوره هایی مثل ناصر محمدخانی و فرشاد پیوس الفبای فوتبال را در این مکتب آموختند. راه‌آهن سکوی پرتابی بود که جوانان گمنام را به ستاره‌های ملی‌پوش تبدیل می‌کرد.

ورزشگاه راه‌آهن در شهرک اکباتان تهران، قلعه زردپوشان بود. استادیومی کوچک، جمع‌وجور و نوستالژیک که فاصله سکوها تا زمینش کم بود و صدای برخورد توپ با تور در آن می‌پیچید. بازی در اکباتان برای تیم‌های بزرگ همیشه دشوار بود؛ چه به خاطر زمین خاصش و چه به خاطر انگیزه جوانان جویای نام راه‌آهن. این ورزشگاه اکنون نمادی از روزهای خوب گذشته است.

۱. قدیمی‌ترین تیم: راه‌آهن یکی از ۳ باشگاه قدیمی تاریخ فوتبال ایران است که هنوز (حتی به صورت نیمه‌جان) نامش باقی است. ۲. سرمربیگری علی دایی: شهریار فوتبال ایران، علی دایی، دوران مربیگری پرفرازو‌نشیبی در این تیم داشت و نقش مهمی در بقای آنها در لیگ برتر ایفا کرد. ۳. لقب لوکوموتیورانان: هواداران قدیمی به خاطر وابستگی تیم به شرکت راه‌آهن، به آنها لقب لوکوموتیورانان را داده بودند. ۴. گربه سیاه بزرگان: راه‌آهن تخصص عجیبی در متوقف کردن پرسپولیس و استقلال در هفته‌های پایانی لیگ و خراب کردن جشن قهرمانی آنها داشت. ۵. ماجرای موتومبا: استفاده غیرمجاز از بازیکنی به نام مارتین موتومبا در سال ۱۳۹۴ یکی از جنجالی‌ترین پرونده‌های حقوقی فوتبال ایران را رقم زد که تا مدت‌ها لیگ را در تعلیق نگه داشت.