شهر خودرو

باشگاه فوتبال شهر خودرو، که بسیاری آن را با نام خاطره‌انگیز پدیده مشهد نیز می‌شناسند، یکی از دراماتیک‌ترین و پرفراز و نشیب‌ترین داستان‌های تاریخ فوتبال ایران را رقم زده است. این باشگاه نماینده‌ی شایسته‌ی خطه خراسان و شهر مقدس مشهد بود که توانست در مدت زمانی کوتاه، از فرش به عرش برسد و رویای آسیایی شدن را برای مردمان سرزمین خورشید تعبیر کند. شهر خودرو نماد ظهور یک قدرت جدید در شرق کشور بود که انحصار تیم‌های تهرانی و اصفهانی را به چالش کشید.

داستان این باشگاه در سال ۱۳۹۲ (۲۰۱۳ میلادی) آغاز شد. پس از سقوط تیم مس سرچشمه، امتیاز این تیم خریداری شد و با نام «پدیده مشهد» وارد رقابت‌های لیگ آزادگان گردید. با مدیریت قوی و حمایت‌های مالی در آن زمان، این تیم توانست تنها در یک فصل، جواز صعود به لیگ برتر خلیج فارس را کسب کند و به حسرت طولانی‌مدت مشهدی‌ها پس از افول ابومسلم پایان دهد.

بدون شک، دوران حضور یحیی گل‌محمدی بر روی نیمکت این تیم، نقطه عطف تاریخ باشگاه محسوب می‌شود. در فصول ۹۷-۹۸ و ۹۸-۹۹، شهر خودرو زیباترین فوتبال‌های لیگ را ارائه می‌داد. سبک بازی مالکانه، پاسکاری‌های دقیق و پرس از بالا، ورزشگاه امام رضا را به جهنمی برای رقبای بزرگ تبدیل کرده بود. در این دوران، آن‌ها نه تنها غول‌کش بودند، بلکه خود به یکی از غول‌های لیگ تبدیل شدند.

بزرگترین افتخار تاریخ باشگاه در فصل ۲۰۱۹-۲۰۲۰ رقم خورد. کسب مقام چهارمی در لیگ برتر (که با قهرمانی جام حذفی توسط تیم دیگر به سهمیه تبدیل شد)، شهر خودرو را راهی پلی‌آف لیگ قهرمانان آسیا کرد. این اولین بار بود که تیمی از استان خراسان رضوی به معتبرترین تورنمنت باشگاهی قاره کهن راه می‌یافت.

در پلی‌آف لیگ قهرمانان آسیا، شهر خودرو دست به کار بزرگی زد. آن‌ها ابتدا الرفاع بحرین را شکست دادند و در بازی سرنوشت‌ساز مقابل السیلیه قطر، در ضربات پنالتی با درخشش سید مهدی رحمتی، تاریخ‌سازی کردند و به مرحله گروهی لیگ قهرمانان آسیا صعود کردند؛ شبی که مشهد تا صبح بیدار بود.

شهر خودرو افتخار میزبانی در یکی از مدرن‌ترین و مجهزترین ورزشگاه‌های ایران و حتی خاورمیانه را داشت. ورزشگاه امام رضا با سقف خاص، چمن باکیفیت و معماری خیره‌کننده، کلاس بازی‌های خانگی شهر خودرو را چندین پله بالاتر برد. جو وحشتناک این استادیوم با حضور هواداران پرشور مشهدی، لرزه بر اندام هر حریفی می‌انداخت.

یکی از چالش‌های هویتی باشگاه، تغییر نام از پدیده به شهر خودرو و سپس کشمکش‌های حقوقی بر سر بازگشت به نام پدیده و نهایتاً واگذاری به امید وحدت بود. این تغییرات پی‌درپی و مشکلات مالکیتی، ضربات جبران‌ناپذیری به ثبات تیم وارد کرد، اما هواداران هنوز آن تیم رویایی را با نام شهر خودرو و پدیده فریاد می‌زنند.

بازیکنان بزرگی پیراهن عنابی و قرمز این تیم را پوشیدند. از سید مهدی رحمتی که عقاب آسیا در مشهد بود، تا امین قاسمی‌نژاد که موتور گلزنی تیم محسوب می‌شد. محمدرضا خلعتبری با تکنیک نابش و محمدحسین مرادمند در خط دفاعی، از ستون‌های این تیم بودند.

همانقدر که صعود شهر خودرو سریع بود، سقوطش نیز دردناک بود. مشکلات شدید مالی شرکت شهر خودرو، دستگیری مدیران، و رها شدن تیم باعث شد تا این باشگاه قدرتمند در سراشیبی سقوط قرار گیرد. نهایتاً تیمی که روزی در آسیا می‌جنگید، به دسته‌های پایین‌تر سقوط کرد و درگیر انحلال شد؛ درسی تلخ از مدیریت غیرفوتبالی در ورزش ایران.

هواداران مشهدی که سال‌ها با ابومسلم و پیام زندگی کرده بودند، شهر خودرو را به عنوان جانشین خلف آن تیم‌ها پذیرفتند. شعار «پدیده آسیایی» یکی از پرتکرارترین نواها در استادیوم امام رضا بود. آن‌ها ثابت کردند که مشهد همچنان یکی از قطب‌های اصلی فوتبال ایران است.

رنگ اصلی لباس تیم معمولاً قرمز یا عنابی بود که نمادی از شور و حرارت مردم خراسان است. در برخی فصول نیز از رنگ‌های سفید و طلایی به عنوان لباس دوم استفاده می‌شد.

علاوه بر یحیی گل‌محمدی که معمار موفقیت تیم بود، مربیانی نظیر علیرضا مرزبان (که تیم را به لیگ برتر آورد)، رضا مهاجری (که ثبات را به تیم هدیه داد) و سید مهدی رحمتی (در اولین تجربه سرمربی‌گری) روی نیمکت این تیم نشسته‌اند.

در دوران اوج، شهر خودرو توجه ویژه‌ای به استعدادهای بومی خراسان داشت. بازیکنان جوان بسیاری از تیم‌های پایه به بزرگسالان راه یافتند و این باشگاه به سکوی پرتابی برای جوانان مشهدی تبدیل شد تا خود را به فوتبال ایران معرفی کنند.

شهر خودرو تنها تیم مشهدی است که موفق به کسب پیروزی در لیگ قهرمانان آسیا شده است. همچنین آن‌ها رکورددار بیشترین کلین‌شیت متوالی در بازی‌های خانگی در یک فصل خاص برای تیم‌های مشهدی هستند.

یکی از تلخ‌ترین خاطرات، کسر ۶ امتیاز توسط فیفا به دلیل بدهی به بازیکن خارجی (ایگور پراهیچ) بود که در کورس قهرمانی ضربه مهلکی به روحیه تیم وارد کرد، اما آن‌ها با غیرت توانستند دوباره به جدول بازگردند.

۱. اولین بازی رسمی آسیایی تاریخ فوتبال مشهد توسط این تیم انجام شد. ۲. ورزشگاه خانگی آن‌ها اولین ورزشگاه تمام مسقف (سقف روی تماشاگران) مدرن ایران بود. ۳. آن‌ها در یک فصل موفق شدند هم پرسپولیس و هم استقلال را در مشهد شکست دهند. ۴. مهدی رحمتی آخرین بازی‌های دوران بازیگری خود را در این تیم انجام داد. ۵. مالکیت باشگاه در یک مقطع کوتاه‌مدت به هیئت فوتبال خراسان واگذار شد.

اگرچه سرنوشت شهر خودرو به تلخی گرایید، اما میراث آن زنده است. آن‌ها نشان دادند که با برنامه‌ریزی درست (حتی برای چند سال)، می‌توان از پتانسیل عظیم شهر مشهد برای ساختن تیمی در تراز بین‌المللی استفاده کرد.

بازی‌های شهر خودرو مقابل پرسپولیس و استقلال همیشه از جذاب‌ترین بازی‌های فصل بود. به خصوص دیدار جنجالی با پرسپولیس که گل دقیقه نود باعث تساوی شد، یا بردهای شیرین در آزادی که شخصیت بالای تیم را نشان می‌داد.

دوران مدیریت حمیداوی، دورانی پارادوکسیکال بود؛ از طرفی تیم به اوج قله‌های افتخار رسید و بهترین بازیکنان جذب شدند، و از طرف دیگر با مشکلات قضایی شرکت شهر خودرو، تیم به ورطه نابودی کشیده شد.

در حال حاضر، نام شهر خودرو بیشتر در کتاب‌های تاریخ فوتبال ایران به عنوان یک «جرقه درخشان» باقی مانده است. تیمی که مانند یک شهاب سنگ آسمان فوتبال ایران را روشن کرد و سپس خاموش شد، اما خاطره‌ی آن شب‌های آسیایی هرگز از ذهن هواداران پاک نخواهد شد.