شهرداری تبریز

باشگاه فرهنگی ورزشی شهرداری تبریز، ضلع سوم مثلث قدرت فوتبال تبریز در دهه‌های ۸۰ و ۹۰ خورشیدی بود. تیمی که با تکیه بر منابع مالی قدرتمند شهرداری کلانشهر تبریز، به سرعت پله‌های ترقی را طی کرد و خود را به عنوان رقیبی جدی برای تراکتور و ماشین‌سازی مطرح نمود. شهرداری تبریز که با پیراهن‌های سرخ‌رنگش شناخته می‌شد، نمادی از جاه‌طلبی مدیران شهری برای حضور در سطح اول فوتبال ایران بود. اگرچه نام این تیم با یکی از بزرگترین جنجال‌های تاریخ فوتبال ایران (ماجرای تبانی سال ۱۳۹۲) گره خورد و مسیری تلخ را طی کرد، اما همچنان بخشی جدایی‌ناپذیر از خاطرات فوتبال‌دوستان آذربایجانی است.

این باشگاه در سال ۱۳۵۸ (۱۹۷۹) تأسیس شد اما اوج فعالیت‌های آن به اواخر دهه ۸۰ خورشیدی برمی‌گردد. آنها با سرمایه‌گذاری کلان و جذب ستاره‌های نامدار، در فصل ۹۰-۱۳۸۹ به لیگ برتر صعود کردند. اما نقطه عطف تاریک تاریخ باشگاه در سال ۱۳۹۲ رقم خورد؛ زمانی که تیم به لیگ برتر صعود کرده بود اما به دلیل اثبات تبانی در لیگ دسته یک، با حکم کمیته انضباطی به دسته پایین‌تر سقوط کرد و مدیران و کادر فنی آن محروم شدند. این ضربه هولناک، کمر باشگاه را شکست و آنها را وارد مارپیچ سقوط و تغییر نام‌های پی‌درپی (مانند علم و ادب) کرد.

بزرگترین افتخار شهرداری تبریز، دو بار قهرمانی در لیگ آزادگان (دسته یک) و صعود به لیگ برتر خلیج فارس بود. آنها در جام حذفی نیز همواره حریفی سرسخت برای تیم‌های بزرگ بودند. علاوه بر فوتبال، باشگاه شهرداری تبریز در رشته‌های دیگر مانند بسکتبال و والیبال نیز قهرمانی‌های متعددی در سطح ایران و آسیا کسب کرده و به عنوان یک باشگاه چندمنظوره قدرتمند شناخته می‌شد.

شهرداری تبریز بازی‌های خانگی خود را عمدتاً در ورزشگاه تختی تبریز (باغ‌شمال) و گاهی در ورزشگاه یادگار امام برگزار می‌کرد. این باشگاه همچنین دارای کمپ اختصاصی و زمین‌های تمرینی متعددی بود که متعلق به سازمان ورزش شهرداری تبریز بودند. زیرساخت‌های این باشگاه در زمان خود جزو متمول‌ترین‌های ایران محسوب می‌شد.

در دوران اوج، بازیکنان سرشناسی پیراهن این تیم را پوشیدند. ابراهیم میرزاپور (دروازه‌بان تیم ملی در جام جهانی)، میثم بائو، علی انصاریان فقید، و سعید دقیقی از جمله ستاره‌هایی بودند که برای شهرداری توپ زدند. همچنین این تیم سکوی پرتاب بسیاری از استعدادهای بومی تبریز به سطح اول فوتبال کشور بود.

۱. جنجال تبانی: پرونده سقوط شهرداری تبریز در سال ۱۳۹۲ بزرگترین پرونده فساد و تبانی تاریخ فوتبال ایران لقب گرفت که سرنوشت باشگاه را برای همیشه تغییر داد. ۲. تغییر نام به علم و ادب: در سال‌های اخیر برای فرار از بدهی‌ها و مشکلات حقوقی، امتیاز تیم به «علم و ادب تبریز» واگذار شد اما هواداران همچنان آن را شهرداری می‌دانستند. ۳. دربی‌های سرخ: بازی شهرداری و تراکتور، نبرد دو تیم قرمزپوش تبریز بود که برخلاف دربی‌های دیگر، حساسیت‌های رنگی نداشت اما رقابت فنی شدیدی داشت. ۴. قانون منع هزینه: تصویب قوانین دولتی مبنی بر ممنوعیت هزینه شهرداری‌ها در ورزش حرفه‌ای، میخ آخر بر تابوت این تیم متمول بود.