روز عرفه، روز نیایش و شناخت است و شب عید قربان، شب بندگی و تقرب. این دو زمان مقدس، فرصتهای طلایی برای پاکسازی روح و بازگشت به آغوش رحمت الهی هستند. اعمال وارد شده در این اوقات، نقش مهمی در تهذیب نفس و آمادگی برای درک حقیقت عید قربان (عید اضحی) دارند.
در روایات اسلامی تأکید بسیاری بر زیارت سیدالشهدا (ع) در روز عرفه و شب عید قربان شده است. خداوند در روز عرفه ابتدا به زائران قبر حسین (ع) نظر رحمت میافکند و سپس به حاضران در عرفات. این نشاندهنده پیوند عمیق میان عرفان، عاشورا و قربانی کردن نفس است.
اعمال روز عرفه از جمله غسل، روزه و دعا، مقدمهای برای «تخلیه» (پاک شدن از گناه) و «تحلیه» (آراسته شدن به فضایل) است. انسان در عرفه با شناخت خود و خدای خود، برای قربانی کردن هوای نفس در روز عید قربان آماده میشود.
شب عید قربان یکی از چهار شبی است که احیا و بیدار ماندن در آن برای عبادت بسیار سفارش شده است. عبادت در این شب، دل را زنده میکند و انسان را برای دریافت پاداش الهی در روز عید مهیا میسازد.
نماز مخصوص روز عرفه و دعای سراسر عشق و معرفت امام حسین (ع)، نقشه راه بندگی است. این اعمال به ما میآموزند که چگونه با خدای خود سخن بگوییم و از او چه بخواهیم؛ که بالاترین خواسته، معرفت و قرب اوست.
