امشب که زمین و آسمان میخندد / بر بام جهان، فرشتگان میخندند / از یمن قدوم پسر شمس شموس / دلهای تمام شیعیان میخندند
دوبیتی
2
آمد گلی از گلشن آل طاها / روشن شده چشم و دل اهل دنیا / تبریک بگو به حضرت شمس شموس / آمد به جهان یگانه ابن الرضا
دوبیتی
3
در دهم ماه رجب، نور خدا جلوهگر است / بیت رضا (ع) ز مقدم پسرش پر شکر است / امشب ملائک به طواف حرمش میآیند / میلاد جواد (ع)، مژده فتح و ظفر است
دوبیتی
4
ای عاشقان مژده که جانان آمد / در جسم جهان خسته، درمان آمد / زد خنده به لبهای رضا (ع) غنچه نور / دردانه شاه خراسان آمد
دوبیتی
5
خورشید سپهر عدل و داد است جواد / باب کرم و باب مراد است جواد / تبریک بگو به شیعیان در این روز / سرچشمه فیض و اعتقاد است جواد
دوبیتی
رباعی
1
امشب دل سنگ، آب گردد ز شعف / عالم شده از مقدم او غرق شرف / فرزند رضا، جواد (ع) آمد به جهان / آن گوهر نایاب که بیرون شد از صدف
رباعی
2
از دامن ریحانه گلی باز شکفت / رازی که خدا به گوش افلاک بگفت / میلاد جواد (ع) است و جهان رقصکنان / غم از دل شیعیان عالم برفت
رباعی
3
در فصل رجب، بهار ایمان آمد / بر پیکر دین، دوباره تابان آمد / تبریک به سلطان خراسان گویید / کز سوی خدا، حجت و برهان آمد
رباعی
4
ای شاه خراسان، چشمت روشن باد / دلها ز غم زمانه ایمن باد / آمد پسرت، جواد آل احمد / این عید بر عاشقان مسکن باد
رباعی
5
جود و کرم از نام تو معنا گیرد / هر کس که تو را دید، تمنا گیرد / یا حضرت جواد (ع)، در روز ولادت / دست دل ما دامن تو را گیرد
رباعی
غزلواره
1
باز امشب مدینه غرق نور است / بساط شادی و شور و سرور است / گلی روئید در بستان عصمت / که عطرش مایه فخر و غرور است / مبارک باد این میلاد پر بار / که چشم دشمنان از آن کور است / جوادالائمه، ابن الرضا، آمد / که وصفش خارج از حد و ثغور است
غزلواره
2
به مشهد رو کن و تبریک برگو / به شاهی که رئوف و بس صبور است / بگو آقا، چشمت روشن امشب / بساط غم ز کویت دورِ دور است / پسر آوردهای ماه و دلآرا / که رویش منبع نور و ظهور است
غزلواره
کوتاه
1
آمد جواد و جهان شد گلشن / چشم رضا (ع) ز دیدنش شد روشن
کوتاه
2
میلاد تقی، امام نهمین / بر شیعه مبارک و بر اهل یقین
کوتاه
3
دردانه رضا، جواد آمد / بر هر دل خسته، مراد آمد
کوتاه
4
عید است و جهان به کام یاران / آمد پسر شاه خراسان
کوتاه
5
امشب ز کرم، خدا جوادش را داد / بر آل علی (ع) دوباره عزت داد
کوتاه
مدح
1
تو جوادی و ما بنده درگاه توایم / ریزهخواران سر سفره و آن جاه توایم / پسر شاه خراسانی و ما رعیت تو / تا ابد پیرو آن چهره چون ماه توایم
مدح
2
ای که از جود تو عالم همه حیران ماندند / حاتمان در بر لطف تو پریشان ماندند / تو همان باب مرادی که همه خلق جهان / در کرامات عظیم تو هراسان ماندند
مدح
3
وارث علم علی (ع)، حجت یزدان، ای جواد / مایه فخر رضا (ع)، سرور خوبان، ای جواد / آمدی تا که امامت به تو کامل گردد / نهمین اختر تابنده ایمان، ای جواد
مدح
4
ای که در کودکیات علم لدنی داری / خبر از سر مگو، راز نهانی داری / پسر فاطمهای، سوره کوثر هستی / تو به دلهای محبان چه نشانی داری
مدح
شعر آیینی و جایگاه آن در اعیاد
شعر آیینی یکی از زیباترین راهها برای ابراز ارادت به ساحت مقدس اهل بیت (ع) است. در ولادت امام جواد (ع)، شاعران پارسیگو با سرودن اشعار نغز، ویژگیهای برجسته ایشان همچون جود، علم و انتسابشان به امام رضا (ع) را توصیف میکنند. استفاده از زبان هنر و شعر، شور و شعور مذهبی را در هم میآمیزد و بر غنای مجالس جشن میافزاید.
رابطه پدر و پسری در اشعار ولادت
بخش عمدهای از اشعار ولادت امام جواد (ع) بر رابطه عمیق و عاطفی ایشان با پدر بزرگوارشان، امام رضا (ع) تمرکز دارد. عباراتی نظیر دردانه رضا، میوه دل سلطان طوس و چشمروشن امام هشتم، در این اشعار به وفور یافت میشود که نشاندهنده جایگاه ویژه این مولود در نزد پدر است.
نمادهای شعری در وصف جوادالائمه (ع)
در اشعار مربوط به امام محمد تقی (ع)، واژگانی همچون جود، بابالمراد، ابنالرضا، تقی، و خورشید نهم بسامد بالایی دارند. شعرا با استفاده از صنعت تلمیح و استعاره، داستانهای کرامت و بخشندگی ایشان را در قالب ابیات آهنگین بیان میکنند تا مخاطب را به فضایل اخلاقی آن حضرت رهنمون سازند.
اهمیت مولودیخوانی
اشعار ولادت امام جواد (ع) اغلب به گونهای سروده میشوند که قابلیت اجرا در مجالس مولودیخوانی را داشته باشند. وزنهای شاد و حماسی در این اشعار، باعث ایجاد فضایی روحانی و در عین حال مفرح برای محبان اهل بیت میشود.
تاثیر شعر بر شناخت فضایل امام
یک بیت شعر ناب میتواند تاثیری عمیقتر از ساعتها سخنرانی داشته باشد. اشعار ولادت، خلاصهای از زندگینامه، معجزات و مقامات عرفانی امام جواد (ع) را به زبانی ساده و دلنشین به مخاطب منتقل میکنند و در حافظه جمعی شیعیان ماندگار میشوند.
سوالات متداول
بهترین شعر کوتاه برای پیامک ولادت امام جواد چیست؟
اشعاری مانند (آمد جواد و جهان شد گلشن / چشم رضا ز دیدنش شد روشن) برای پیامک بسیار مناسب هستند.
چرا در اشعار به امام جواد (ع) دردانه امام رضا میگویند؟
زیرا ایشان تنها فرزند امام رضا (ع) بودند و تولدشان در سنین میانسالی پدر رخ داد و بسیار عزیز بودند.
مضمون اصلی اشعار ولادت امام جواد چیست؟
تبریک به امام رضا (ع)، اشاره به جود و بخشش امام جواد، و شادی شیعیان از تولد ایشان.
آیا شعر نو هم برای ولادت امام جواد وجود دارد؟
بله، شاعران معاصر در قالبهای سپید و نیمایی نیز اشعار زیبایی در وصف ایشان سرودهاند.
معروفترین لقب شعری امام محمد تقی چیست؟
جوادالائمه و ابنالرضا از پرکاربردترین القاب در اشعار هستند.
چگونه یک شعر خوب برای استوری انتخاب کنیم؟
شعر باید کوتاه، دارای وزن روان و پیامی امیدبخش و تبریکآمیز باشد.
آیا استفاده از اشعار قدیمی جایز است؟
بله، اشعار کلاسیک از شعرایی مانند محتشم یا شعرای معاصر قدیمی، غنای ادبی بالایی دارند.
تخلص شعری چیست و آیا در اشعار مذهبی کاربرد دارد؟
نام هنری شاعر است که در بیت آخر میآید و در اشعار مذهبی نیز شاعران برای عرض ارادت نام خود را میآورند.
چه وزنی برای مولودی امام جواد مناسب است؟
اوزان خیزابی و شاد که شور و تحرک داشته باشند برای مولودی مناسبترند.
آیا میتوانم خودم برای امام جواد شعر بگویم؟
بله، هر کلامی که از دل برآید و با رعایت ادب و احترام باشد، ارزشمند است.