حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) از نوادگان امام حسن مجتبی (ع) است که با کنیه ابوالقاسم شناخته میشود. ایشان از محدثان و دانشمندان بزرگ شیعه بودند که محضر سه امام معصوم یعنی امام رضا (ع)، امام جواد (ع) و امام هادی (ع) را درک کردهاند. حضور مرقد مطهر ایشان در شهر ری، جنوب تهران، این منطقه را به یکی از قطبهای مهم فرهنگی و مذهبی ایران تبدیل کرده است و اهالی تهران همواره ارادت ویژهای به ایشان داشتهاند.
برای مردم تهران و شهرهای اطراف، حرم حضرت عبدالعظیم (ع) پناهگاهی معنوی در هیاهوی زندگی شهری است. روایات متعددی درباره فضیلت زیارت ایشان نقل شده است که مشهورترین آنها برابری ثواب زیارت ایشان با زیارت امام حسین (ع) در کربلا است. این موضوع باعث شده تا در مناسبتهای مختلف، سیل مشتاقان از سراسر تهران به سمت شهر ری روانه شوند.
حضرت عبدالعظیم (ع) در زمان حکومت عباسیان و تحت فشار و تعقیب دستگاه خلافت، به صورت ناشناس به شهر ری هجرت کردند. ایشان روزها روزه میگرفتند و شبها به عبادت میپرداختند تا اینکه در پانزدهم شوال وفات یافتند. باغی که ایشان در آن دفن شدند، بعدها به بارگاه ملکوتی تبدیل شد که امروز کانون تجمع عاشقان اهل بیت در استان تهران است.
در روز وفات حضرت عبدالعظیم، هیئتهای مذهبی تهران و ری دستههای عزاداری راه میاندازند و به سمت حرم حرکت میکنند. پخت نذری، برپایی ایستگاههای صلواتی و برگزاری مجالس سخنرانی درباره فضایل و مناقب ایشان از جمله رسوم رایج در این روز است. بازارهای اطراف حرم در شهر ری نیز حال و هوای خاصی پیدا میکنند.
ایشان تنها یک شخصیت معنوی نبودند، بلکه به عنوان یک فقیه و محدث عالیرتبه، مورد اعتماد امام هادی (ع) بودند. امام هادی (ع) شیعیان را برای پاسخ به سوالات شرعی و دینی به ایشان ارجاع میدادند. کتاب خطب امیرالمومنین و کتاب یوم و لیله از آثار منسوب به ایشان است که نشاندهنده عمق دانش دینی آن حضرت میباشد.
