روز ۳۰ مارس در بسیاری از کشورها (بهویژه آمریکا) به عنوان روز ملی پزشک شناخته میشود. این تاریخ به یاد دکتر کرافورد لانگ انتخاب شده است که در ۳۰ مارس ۱۸۴۲ برای اولین بار از بیهوشی اتر در عمل جراحی استفاده کرد و درد را از چهره پزشکی پاک کرد. اگرچه در ایران روز اصلی پزشک یکم شهریور (زادروز بوعلی سینا) است، اما ۳۰ مارس نیز بهانهای جهانی و فرصتی مضاعف برای قدردانی از زحمات شبانهروزی جامعه پزشکی است.
ایران مهد پزشکی باستان و تمدن اسلامی است. نامهایی چون ابوعلی سینا و زکریای رازی بر تارک پزشکی جهان میدرخشند. در فرهنگ ما، طبیب «حکیم» نامیده میشد، یعنی کسی که علاوه بر جسم، به روح و اخلاق نیز مسلط بود. اسلام پزشکی را همسنگ علم دین دانسته و احترام به طبیب را واجب شمرده است. اعتماد و محبت میان پزشک و بیمار، بخشی از فرآیند درمان در فرهنگ ماست.
پزشکی از بیرون شغلی پردرآمد و شیک به نظر میرسد، اما از درون پر از استرس، مسئولیت سنگین و شببیداری است. مواجهه مداوم با درد و رنج انسانها، شیفتهای طولانی، و خطر ابتلا به بیماریهای عفونی (مانند آنچه در کرونا دیدیم)، فرسودگی شغلی را در این قشر بالا میبرد. درک این دشواریها توسط جامعه و رفتار محترمانه با کادر درمان، کمترین پاداش برای ایثار آنهاست.
پزشکان با یاد کردن سوگندنامه (بقراط یا نمونههای اسلامی)، متعهد میشوند که جان و سلامت بیمار را بر هر چیزی مقدم بدارند. حفظ اسرار بیمار، درمان بدون تبعیض، و تلاش برای بهبودی حتی در بدترین شرایط، از اصول اخلاق پزشکی است. روز پزشک یادآوری این تعهد مقدس به خود پزشکان و جامعه است.
پزشکی زبانی جهانی است که سیاست و مرز نمیشناسد. سازمانهایی مانند پزشکان بدون مرز، نماد این حقیقت هستند که سلامتی حق همه انسانهاست. پزشکان ایرانی نیز همواره در حوادث و بلایا (سیل، زلزله) پیشگام کمکرسانی بودهاند. این روز فرصتی است برای ستایش روحیه انساندوستانه در کالبد علم پزشکی.
