کتاب «کویر» دکتر علی شریعتی، تنها یک توصیف جغرافیایی نیست، بلکه جغرافیای روح اوست. شریعتی کویر را مهد تمدن، جایگاه پیامبران و خلوتگاه انسان با خدا میدانست. او در کویر، عظمت آسمان و حقارت زمین را میدید و از سکوت آن برای فریاد زدن دردهای وجودی انسان بهره میبرد. متن «خداحافظ ای کویر» نمادی از وداع او با این دنیای مادی و هبوط به دنیای باقی است.
دکتر شریعتی با نثری مسجع، شاعرانه و سرشار از استعاره، مفاهیم خشک فلسفی را به متونی لطیف و خواندنی تبدیل میکرد. استفاده از واژگانی چون شمع، پروانه، کویر و آسمان، سبک نوشتاری او را منحصر به فرد کرده است. در سالگرد درگذشت او، بازخوانی قطعات ادبی کتاب کویر، دریچهای به دنیای درونی این متفکر بزرگ است.
تنهایی، کلیدواژه اصلی آثار شریعتی است. او معتقد بود انسان هرچه متعالیتر باشد، تنهاتر است. کویر برای او نماد این تنهایی باشکوه بود. او با پناه بردن به کویر، از هیاهوی پوچ زندگی شهری و مدرن فرار میکرد تا خویشتنِ خویش را بازیابد.
شریعتی نه تنها بر اندیشه سیاسی و مذهبی، بلکه بر ادبیات معاصر ایران نیز تأثیر عمیقی گذاشت. دلنوشتههای او الگویی برای بسیاری از نویسندگان و شاعران انقلاب شد تا احساسات مذهبی را با زبان ادبی بیان کنند.
بازخوانی «کویر» برای نسل امروز، دعوتی است به تفکر، خلوت و جدا شدن از روزمرگیها. شریعتی به ما میآموزد که در دل خشکی و سختی (کویر)، میتوان چشمههای جوشان معرفت را پیدا کرد.
