هر سرفهای که بیش از دو هفته طول بکشد، زنگ خطری است که نباید نادیده گرفته شود. فوراً به پزشک مراجعه کنید.
هشدار جدی
2
سرفه طولانی، خلط خونی، کاهش وزن بیدلیل؛ اینها سه تفنگدار بیماری سل هستند. هوشیار باشید.
هشدار جدی
3
فکر نکنید هر سرفهای آلرژی یا سرماخوردگی کهنه است. اگر سرفه ادامه دارد، ریههایتان درخواست کمک دارند.
هشدار جدی
4
تشخیص دیرهنگام سل میتواند به قیمت جان تمام شود. با یک آزمایش ساده خلط، خیال خود و خانواده را راحت کنید.
هشدار جدی
5
سل هنوز تمام نشده است! اگر در اطرافیانتان کسی سرفههای مشکوک و طولانی دارد، او را به مرکز بهداشت راهنمایی کنید.
هشدار جدی
6
تعریق شبانه و تب خفیف عصرگاهی همراه با سرفه، علائم کلاسیک سل هستند. خوددرمانی نکنید.
هشدار جدی
7
سهلانگاری در برابر سرفههای مزمن، یعنی فرصت دادن به باکتری برای تخریب بیشتر ریه و انتقال به عزیزانمان.
هشدار جدی
8
آیا میدانید یک بیمار سل درمان نشده میتواند در سال 10 تا 15 نفر را آلوده کند؟ زنجیره را قطع کنید.
هشدار جدی
9
سرفه بیش از 2 هفته = مراجعه به مرکز بهداشت (رایگان). این فرمول سلامتی را به خاطر بسپارید.
هشدار جدی
10
سلامتی شوخیبردار نیست. سرفههایتان را جدی بگیرید قبل از اینکه دیر شود.
هشدار جدی
علائم شناسی
1
نشانههای سل را بشناسیم: سرفه بیش از دو هفته، خلط (گاهی خونی)، تب، عرق شبانه، کاهش وزن و بیاشتهایی.
علائم شناسی
2
تفاوت سرفه سل با سرماخوردگی: سرفه سرماخوردگی معمولاً زیر ده روز خوب میشود، اما سرفه سل سماجت دارد و بدتر میشود.
علائم شناسی
3
اگر لباس خوابتان صبحها خیس عرق است و سرفه دارید، منتظر نمانید. همین امروز تست بدهید.
علائم شناسی
4
درد قفسه سینه هنگام تنفس یا سرفه، یکی دیگر از نشانههایی است که باید جدی گرفته شود.
علائم شناسی
5
ضعف و خستگی مفرط که با استراحت برطرف نمیشود، میتواند نشانه مبارزه پنهان بدن با باکتری سل باشد.
علائم شناسی
6
کاهش وزن بدون رژیم غذایی، همیشه علامت هشداردهندهای است، به خصوص اگر با مشکلات تنفسی همراه باشد.
علائم شناسی
7
در کودکان، علائم ممکن است گمراهکننده باشد؛ کاهش رشد و تبهای طولانی را جدی بگیرید.
علائم شناسی
8
وجود خون در خلط، حتی به مقدار کم، علامت پیشرفت بیماری است. نترسید، اما سریع اقدام کنید.
علائم شناسی
9
بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن همراه با سرفه، میتواند نشانه سل باشد.
علائم شناسی
10
خسخس سینه همیشه آسم نیست؛ پزشک باید نظر نهایی را بدهد.
علائم شناسی
توصیه عمومی
1
مراجعه به مراکز بهداشت برای تشخیص سل در سراسر کشور رایگان است. هیچ بهانهای برای عدم مراجعه وجود ندارد.
توصیه عمومی
2
خودتان پزشک خودتان نباشید. شربت سینه فقط علامت را پنهان میکند، بیماری را درمان نمیکند.
توصیه عمومی
3
اگر سیگاری هستید، سرفههایتان را به پای سیگار نگذارید. سیگاریها بیشتر در معرض سل هستند.
توصیه عمومی
4
بیماران دیابتی باید نسبت به علائم تنفسی حساستر باشند، زیرا سیستم ایمنیشان آسیبپذیرتر است.
توصیه عمومی
5
ترس از انگ اجتماعی را کنار بگذارید؛ سل یک بیماری عفونی عادی است و درمان قطعی دارد.
توصیه عمومی
6
بهداشت سرفه را رعایت کنید؛ حتی اگر سل نداشته باشید، انتشار میکروب کار درستی نیست.
توصیه عمومی
7
اگر اخیراً با کسی که سل داشته تماس داشتهاید، حتی بدون علامت هم چکاپ شوید (بررسی سل نهفته).
توصیه عمومی
8
سلامت شما، سرمایه خانواده شماست. با بیتوجهی به علائم، این سرمایه را هدر ندهید.
توصیه عمومی
9
تست سل درد ندارد، هزینه ندارد، اما جان نجات میدهد.
توصیه عمومی
10
به جای جستجو در اینترنت، به نزدیکترین مرکز جامع سلامت مراجعه کنید.
توصیه عمومی
قانون طلایی دو هفته
مهمترین پیام در کنترل بیماری سل، قانون «دو هفته» است. هر فردی که سرفهاش (خشک یا با خلط) بیش از دو هفته طول بکشد، از نظر پزشکی «مکوک به سل» محسوب میشود و باید حتماً آزمایش خلط انجام دهد. این آزمایش در اکثر مراکز بهداشتی دولتی ایران به صورت رایگان انجام میشود.
چرا سرفهها را نادیده میگیریم؟
بسیاری از افراد سرفههای طولانی را به سیگار، حساسیت فصلی یا سرماخوردگی طولانی نسبت میدهند. این عادیسازی باعث میشود بیماری پیشرفت کرده و ریهها تخریب شوند. علاوه بر آسیب به خود فرد، او در این مدت به عنوان یک منبع عفونت، باکتری را در جامعه پخش میکند.
خلط خونی (هموپتزی)
وجود رگههای خون در خلط، یکی از علائم هشداردهنده جدی است که نشاندهنده آسیب بافتی در ریه است. اگرچه هر خلط خونی نشانه سل نیست (میتواند عفونت شدید یا مشکلات دیگر باشد)، اما بررسی فوری پزشکی برای رد کردن احتمال سل حیاتی است.
ارتباط تعریق شبانه و سل
یکی از علائم خاص سل، تعریق شدید شبانه است، به طوری که فرد ممکن است مجبور شود لباس یا ملحفه خود را عوض کند. این علامت ناشی از واکنش سیستم ایمنی و تبهای خفیف ادواری است که معمولاً عصرها و شبها رخ میدهد.
اقدام صحیح هنگام مشاهده علائم
اولین گام، مراجعه به پزشک یا مرکز بهداشت است. پزشک معمولاً درخواست آزمایش خلط (سه نوبت) و عکس قفسه سینه میکند. تا زمان مشخص شدن نتیجه، فرد باید از تماس نزدیک با دیگران، به خصوص کودکان و سالمندان پرهیز کند و حتماً از ماسک استفاده نماید.
سوالات متداول
مهمترین علامت بیماری سل چیست؟
سرفهای که بیش از 2 تا 3 هفته طول بکشد و با درمانهای معمولی خوب نشود.
آیا هر سرفهای نشانه سل است؟
خیر، اکثر سرفهها ناشی از ویروسها یا آلرژی هستند، اما سرفه طولانیمدت نیاز به بررسی دارد.
خلط خونی چقدر خطرناک است؟
نشانه آسیب جدی به ریه است و باید فوراً بررسی شود، اما لزوماً به معنی غیرقابل درمان بودن بیماری نیست.
تست سل چقدر هزینه دارد؟
در سیستم بهداشتی ایران، تشخیص و درمان سل کاملاً رایگان است.
آیا سل بدون سرفه هم داریم؟
بله، سل خارج ریوی (مثل سل استخوان یا کلیه) ممکن است سرفه نداشته باشد، اما سل ریوی معمولاً با سرفه همراه است.
اگر سرفه طولانی داریم چه کنیم؟
به نزدیکترین مرکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنید و بگویید سرفه طولانی دارید تا از شما نمونه خلط بگیرند.
آیا کاهش وزن ربطی به سرفه دارد؟
بله، در بیماری سل، بدن انرژی زیادی صرف مبارزه با عفونت میکند که منجر به کاهش وزن و لاغری میشود.
تعریق شبانه در سل چگونه است؟
تعریق سرد و زیاد در هنگام خواب، حتی اگر محیط خنک باشد، از علائم مشکوک است.
آیا سیگاریها بیشتر سرفه میکنند؟
بله، اما نباید هر سرفهای را به سیگار ربط داد. سرفه سیگاریها هم اگر تغییر کند یا طولانی شود باید بررسی گردد.
آیا سرفه سل مسری است؟
بله، باکتریها سوار بر قطرات ریز ناشی از سرفه وارد هوا شده و میتوانند دیگران را بیمار کنند.