عید فطر فرصتی عالی برای دید و بازدید نه تنها با اقوام، بلکه با دوستان صمیمی است. در اسلام، «اخوت» و برادری دینی جایگاه ویژهای دارد. تبریک گفتن به دوستان، فرستادن پیامهای محبتآمیز و حتی ترتیب دادن یک قرار دوستانه (مثلاً صبحانه عید یا ناهار)، باعث تقویت پیوندهای اجتماعی و رفع کدورتهای احتمالی میشود. یک پیام ساده میتواند دوستیهای قدیمی را تازه کند.
فضای بین دوستان صمیمی معمولاً غیررسمی و همراه با شوخی است. در عید فطر، شوخی با موضوعاتی مثل «روزهخواری»، «چاقی بعد از ماه رمضان»، «فطریه» و «افطاریهای نداده» بسیار رایج است. این طنزها اگر توهینآمیز نباشد، باعث انبساط خاطر و شادی میشود که خود از مستحبات عید است (ادخال السرور فی قلب المومن).
یکی از نشانههای دوست واقعی، دعا کردن در حق رفیق در غیاب اوست. روز عید فطر که روز پاداش است، بهترین زمان برای دعا در حق دوستان است. وقتی به دوستی میگوییم «طاعاتت قبول» یا «عاقبت بخیر باشی»، انرژی مثبت و دعای خیر را روانه زندگی او میکنیم. امام سجاد (ع) در دعاهای خود همواره برای دوستان و همسایگان دعا میکردند.
اصطلاح «نانخور» در احکام فطریه، دستمایه شوخیهای زیادی بین دوستان میشود. مثلاً دوستی به دیگری میگوید «چون دیشب خونه ما افطاری خوردی، فطریهت با منه» (که البته از نظر شرعی دقیق نیست مگر نانخور حساب شود). این شوخیها بهانهای برای خنده و یادآوری خاطرات مشترک سفرههای افطار است.
ماه رمضان معمولاً به دلیل روزهداری و مشغلههای عبادی، فرصت دیدارهای دوستانه (کافه و رستوران) را کم میکند. عید فطر پایان این دوری است. پیامهای تبریک معمولاً با پیشنهاد یک برنامه تفریحی همراه است: «عیدت مبارک، کی بریم بیرون؟». این بازگشت به روال عادی زندگی اجتماعی، یکی از لذتهای عید فطر است.
