یا شَدِیدَ الْقُوی وَ یا شَدِیدَ الْمِحالِ یا عَزِیزُ یا عَزِیزُ یا عَزِیزُ ذَلَّتْ بِعَظَمَتِکَ جَمِیعُ خَلْقِکَ فَاکْفِنِی شَرَّ خَلْقِکَ یا مُحْسِنُ یا مُجْمِلُ یا مُنْعِمُ یا مُفْضِلُ یا لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ سُبْحانَکَ اِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ نَجَّیْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَ کَذلِکَ نُنْجِی الْمُؤْمِنِینَ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ.
متن دعا
ترجمه
1
ای سخت نیرو و ای سختگیر (در مکر و انتقام)، ای عزیز، ای عزیز، ای عزیز، همه آفریدگانت در برابر عظمت تو خوار و ذلیلاند، پس شر آفریدگانت را از من کفایت کن. ای نیکوکار، ای زیبا کننده، ای نعمتبخش، ای فزونیدهنده، خدایی جز تو نیست، منزهی تو، من از ستمکاران بودم. پس دعایش را مستجاب کردیم و او را از اندوه نجات دادیم و اینگونه مومنان را نجات میدهیم. و درود خدا بر محمد و خاندان پاک و مطهرش.
ترجمه
تفسیر
1
این دعا با توسل به قدرت مطلق خداوند (شدید القوی) آغاز میشود تا به انسان یادآوری کند هیچ نیرویی بالاتر از خدا نیست.
تفسیر
2
عبارت «ذلت بعظمتک جمیع خلقک» یعنی وقتی همه چیز در برابر خدا کوچک است، پس نباید از حوادث و مخلوقات ترسید.
تفسیر
3
ذکر یونسیه (لا اله الا انت...) در پایان دعا، کلید نجات از غم و اندوه است، همانطور که حضرت یونس را از شکم ماهی نجات داد.
تفسیر
4
تکرار نام «عزیز» (نفوذناپذیر و قدرتمند) سه مرتبه، تاکید بر شکستناپذیری اراده الهی در برابر بلایا است.
تفسیر
5
این دعا یک حصار امنیتی کامل است که انسان را از شر تمام مخلوقات (انسان، جن، حوادث طبیعی) به خدا میسپارد.
تفسیر
کوتاه
1
دعای ایمنی در ماه صفر.
کوتاه
2
روزی ده بار بخوان تا بیمه شوی.
کوتاه
3
پناه بردن به شدید القوی در روزهای سخت.
کوتاه
4
بهترین ذکر برای دفع بلاهای ماه صفر.
کوتاه
5
خداوندا شر خلق را از ما دور کن.
کوتاه
فضیلت
1
محدث قمی در مفاتیح الجنان فرموده: هر کس در ماه صفر هر روز ده مرتبه این دعا را بخواند، خداوند او را از آفات این ماه حفظ میکند.
فضیلت
2
این دعا توکل انسان را تقویت کرده و ترسهای بیهوده از نحوست ایام را از بین میبرد.
فضیلت
3
خواندن این دعا باعث آرامش قلب و اطمینان خاطر در برابر حوادث غیرمترقبه میشود.
فضیلت
4
این ذکر، نوعی استعانت از صفات جلال و جمال الهی (محسن، مجمل، منعم) در کنار صفات قدرت است.
فضیلت
5
ختم این دعا به صلوات، باعث قبولی و استجابت سریعتر آن میگردد.
فضیلت
شناخت دعای ویژه ماه صفر (یا شدید القوی)
یکی از اعمال مشترک ماه صفر که در کتب ادعیه معتبر مانند مفاتیح الجنان بر آن تاکید شده، خواندن دعای «یا شدید القوی» است. این دعا اگرچه کوتاه است، اما مضامین بسیار بلندی دارد. مومن با خواندن این دعا اقرار میکند که قدرت خداوند مافوق تمام قدرتهاست و اگر خدا بخواهد کسی را حفظ کند، هیچ نیرویی نمیتواند به او آسیب برساند. این نگرش، پادزهر ترس و اضطرابی است که ممکن است به خاطر شهرت ماه صفر به سنگینی، در دلها ایجاد شود.
تحلیل عبارت شدید المحال
در این دعا خداوند با صفت «شدید المحال» خوانده میشود. محال در اینجا به معنای مکر، تدبیر و اخذ (گرفتن و مؤاخذه) است. یعنی خداوند در عقوبت کردن دشمنان و خنثی کردن مکر بدخواهان بسیار قدرتمند است. وقتی انسان خود را به چنین خدایی میسپارد، از شر حسودان، دشمنان و حوادث ناگوار ایمن میشود. این بخش از دعا به طور خاص برای دفع بلا و شرور خارجی طراحی شده است.
ذکر یونسیه؛ راز نجات در ماه صفر
بخش پایانی این دعا حاوی ذکر معروف یونسیه (لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظالمین) است. خداوند در قرآن میفرماید که یونس را به واسطه این ذکر از غم نجات دادیم و مومنین را نیز اینگونه نجات میدهیم. گنجاندن این ذکر در دعای ماه صفر، اشاره به این دارد که ریشه بسیاری از بلاها غفلتهای ماست و با استغفار و تسبیح، میتوان مسیر بلا را تغییر داد و به ساحل آرامش رسید.
چرا روزی ده مرتبه؟
عدد ده در ادعیه معمولاً نشاندهنده کثرت و مداومت است. تکرار این دعا در طول روز باعث میشود انسان دائماً در حال توجه به خداوند باشد. این مداومت، یک سپر معنوی دائمی در طول روز ایجاد میکند. توصیه میشود این ده مرتبه در ساعات مختلف یا پس از نمازهای یومیه تقسیم شود تا یاد خدا در تمام لحظات جریان داشته باشد.
تاثیر روانی دعا در کاهش استرس ماه صفر
بسیاری از مردم در ماه صفر دچار وسواس فکری یا ترس از حوادث میشوند. خواندن دعای یا شدید القوی با معانی امیدبخش و تکیه بر صفات رحمت الهی (محسن، مجمل، منعم)، استرس را کاهش داده و امنیت روانی ایجاد میکند. وقتی انسان باور کند که «کفایت کننده شر خلق» خداست، با آرامش به زندگی روزمره خود میپردازد.
سوالات متداول
معنی شدید القوی چیست؟
یعنی صاحب نیروهای بسیار سخت و قدرتمند؛ کسی که قدرتش بینهایت و شکستناپذیر است.
آیا این دعا سند معتبر دارد؟
بله، مرحوم شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان این دعا را به عنوان دعای هر روز ماه صفر نقل کردهاند.
بهترین زمان خواندن این دعا کی است؟
زمان خاصی تعیین نشده، اما بعد از نماز صبح یا در تعقیبات نمازها مناسبتر است.
آیا خواندن ترجمه فارسی آن کافی است؟
برای درک معنی خوب است، اما برای تاثیر دعا باید متن عربی آن خوانده شود.
شدید المحال به چه معناست؟
به معنای کسی که در کیفر دادن و خنثی کردن نقشهها بسیار سختگیر و قدرتمند است.
آیا فقط در ماه صفر باید خوانده شود؟
این دعا وارد شده برای ماه صفر است، اما خواندن آن در سایر ایام برای دفع بلا مانعی ندارد.
اگر بیشتر از ده بار بخوانیم اشکال دارد؟
خیر، ذکر خدا هر چه بیشتر باشد بهتر است، عدد ده حداقل سفارش شده است.
آیا این دعا برای دفع چشم زخم هم مفید است؟
بله، عبارت «فاکفنی شر خلقک» شامل دفع شر چشمزخم و حسادت نیز میشود.
صفات محسن و مجمل یعنی چه؟
محسن یعنی نیکوکار و مجمل یعنی کسی که به زیبایی رفتار میکند و نعمتها را زیبا قرار میدهد.
آیا کودکان هم میتوانند این دعا را بخوانند؟
بله، حفظ کردن و خواندن این دعای کوتاه برای کودکان جهت ایمنی بسیار خوب است.