روز چهارم محرم (یا پنجم طبق برخی روایات) روز نمایش اوج فداکاری حضرت زینب (س) است. او دو فرزند دلبندش عون و محمد را آماده نبرد کرد و نزد برادر فرستاد. وقتی امام حسین (ع) ابتدا اجازه ندادند حضرت زینب ایشان را به حق مادرشان حضرت زهرا (س) قسم داد. این نشان میدهد که زینب کبری حاضر بود همه هستی اش را فدای امام زمانش کند.
نکته بسیار مهم در این واقعه رفتار حضرت زینب پس از شهادت فرزندانش است. در حالیکه برای علی اکبر (ع) و دیگر شهدا از خیمه بیرون می آمد و شیون میکرد برای فرزندان خودش از خیمه خارج نشد. این اوج معرفت و ادب خواهر نسبت به برادر بود تا مبادا امام حسین (ع) با دیدن عزاداری او احساس شرمندگی یا دین کند.
عون و محمد فرزندان عبدالله بن جعفر طیار (همسر حضرت زینب) بودند. عبدالله خود به دلیل بیماری یا عذر دیگر نتوانست به کربلا بیاید اما فرزندانش را با مادرشان همراه کرد تا یاریگر امام باشند. این دو نوجوان با شجاعت تمام جنگیدند و جان خود را نثار کردند.
اقدام حضرت زینب الگویی برای همه خانواده هاست که در تربیت فرزند اولویت را بر ولایت پذیری و دفاع از حق قرار دهند. او نشان داد که عشق مادری نباید مانع از انجام تکلیف الهی شود. این درس بزرگی برای مادران در تمام اعصار است.
شهادت خواهرزاده ها بار سنگینی بر دوش امام حسین (ع) بود. دیدن پیکر بی جان فرزندانِ خواهری که خود شریک تمام غم هایش بود مصیبت را دوچندان میکرد. روضه طفلان زینب یکی از سوزناک ترین روضه های دهه اول محرم است.
