کرامت انسانی چیست؟
کرامت (Dignity) به معنای بزرگواری، شرافت و ارزشمندی ذاتی انسان است. قرآن کریم میفرماید: «وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ» (ما فرزندان آدم را گرامی داشتیم). این کرامت ذاتی به هیچ نژاد، دین یا جنسیتی محدود نمیشود و قابل سلب نیست.
کرامت (Dignity) به معنای بزرگواری، شرافت و ارزشمندی ذاتی انسان است. قرآن کریم میفرماید: «وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ» (ما فرزندان آدم را گرامی داشتیم). این کرامت ذاتی به هیچ نژاد، دین یا جنسیتی محدود نمیشود و قابل سلب نیست.
عدالت بستر تحقق کرامت است. اگر در جامعهای عدالت نباشد و تبعیض و فقر بیداد کند، کرامت انسانها خدشهدار میشود. وقتی پدری شرمنده خانوادهاش باشد، کرامت او آسیب دیده است. بنابراین برقراری عدالت اقتصادی و قضایی، پیششرط حفظ عزت نفس افراد است.
انسان دو نوع کرامت دارد: ۱. کرامت ذاتی (که همه انسانها به خاطر انسان بودن دارند) ۲. کرامت اکتسابی (که با تقوا، علم و عمل صالح به دست میآید و باعث برتری معنوی افراد نزد خدا میشود). حقوق بشر بر کرامت ذاتی تمرکز دارد.
داستانهای بسیاری از برخورد کریمانه اهل بیت (ع) وجود دارد؛ مثل همغذا شدن با فقرا، کمک به جذامیان، و احترام به مخالفان. حضرت علی (ع) حتی به قاتل خود (ابن ملجم) نیز با کرامت رفتار کرد و سفارش کرد او را شکنجه نکنند.
بند ۶ اصل دوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، «کرامت و ارزش والای انسان و آزادی توام با مسئولیت او در برابر خدا» را یکی از پایههای نظام معرفی کرده است.