غبارروبی و عطرافشانی مساجد در دهه آخر ماه شعبان المعظم، سنتی دیرینه و حسنه در فرهنگ اسلامی ایران است که به نام دهه تکریم و بهداشت مساجد نامگذاری شده است. این آیین نمادین، نه تنها آمادهسازی فیزیکی مکان عبادت برای ماه مبارک رمضان است، بلکه نشانگر آمادگی روحی و روانی مؤمنان برای ورود به ضیافت الهی میباشد. در این ایام، مردم با شور و اشتیاق به نظافت فرشها، دیوارها و محیط مسجد میپردازند تا خانه خدا را برای پذیرایی از روزهداران آراسته کنند.
طبق آموزههای دینی، خدمت به مسجد و نظافت آن پاداش عظیمی دارد. روایات متعددی وجود دارد که نشان میدهد خداوند برای کسانی که خار و خاشاک یا غباری را از مسجد بزدایند، رحمت و مغفرت ویژهای در نظر گرفته است. این عمل نشانهی احترام به شعائر الهی و تعظیم مکان مقدسی است که محل سجده و عبادت پروردگار است. مشارکت در این امر خیر، علاوه بر ثواب اخروی، باعث ایجاد حس تعلق و مسئولیتپذیری در میان اهالی محله میشود.
مراسم غبارروبی مساجد فرصتی عالی برای تقویت پیوندهای اجتماعی و همبستگی میان اهالی محله است. وقتی پیر و جوان، زن و مرد، بسیجی و کاسب در کنار هم برای یک هدف مقدس تلاش میکنند، کدورتها رنگ میبازد و صمیمیتها افزایش مییابد. این حرکت جمعی نشان میدهد که مسجد قلب تپنده محله است و همه در قبال پویایی و زیبایی آن مسئول هستند. حضور جوانان در کنار بزرگترها در این مراسم، انتقالدهنده فرهنگ خدمت و تواضع به نسل جدید است.
فضای فیزیکی مسجد تأثیر مستقیمی بر روحیه عبادتکنندگان دارد. مسجدی که تمیز، خوشبو و آراسته باشد، جاذبه بیشتری برای حضور مردم به ویژه جوانان و نوجوانان دارد. در ماه رمضان که مساجد مملو از جمعیت میشود، رعایت بهداشت و نظافت اهمیت دوچندانی پیدا میکند. غبارروبی پیش از رمضان تضمین میکند که نمازگزاران در محیطی سالم و مفرح به راز و نیاز با معبود بپردازند و از لحظات معنوی این ماه بیشترین بهره را ببرند.
برای برگزاری هرچه باشکوهتر این مراسم، بهتر است هیئت امنا و پایگاه بسیج مسجد برنامهریزی دقیقی داشته باشند. تقسیم کار میان داوطلبان، تهیه مواد شوینده و ابزار نظافت مناسب، و همچنین پذیرایی مختصر از شرکتکنندگان میتواند انگیزه حضور را بیشتر کند. همچنین شایسته است در کنار نظافت ظاهری، به تعمیرات جزئی سیستمهای صوتی، روشنایی و تهویه مسجد نیز پرداخته شود تا همه چیز برای یک ماه بندگی خالصانه مهیا باشد.
