بررسی حقوقی جرایم رایانه‌ای و قوانین سایبری 1404

12 مارس

اطلاعات حقوقی

1

جهل به قانون رافع مسئولیت نیست؛ ناآگاهی از قوانین جرایم رایانه‌ای، مانع مجازات نمی‌شود.

اطلاعات حقوقی
2

طبق قانون جرایم رایانه‌ای، هرگونه دسترسی غیرمجاز به داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای جرم محسوب می‌شود.

اطلاعات حقوقی
3

انتشار فیلم و عکس خصوصی دیگران بدون رضایت آن‌ها، مجازات حبس و جریمه نقدی سنگین در پی دارد (ماده ۱۷).

اطلاعات حقوقی
4

کلاهبرداری رایانه‌ای (برداشت وجه، فریب سیستم) علاوه بر رد مال، حبس و جریمه در پی دارد.

اطلاعات حقوقی
5

نشر اکاذیب و تشویش اذهان عمومی در فضای مجازی، دقیقاً مانند فضای حقیقی جرم‌انگاری شده است.

اطلاعات حقوقی
6

تولید، انتشار یا معامله محتویات مبتذل و مستهجن، از جرایم جدی با مجازات‌های بازدارنده است.

اطلاعات حقوقی
7

تهدید و اخاذی در فضای مجازی (مثلاً تهدید به انتشار عکس) حتی اگر عملی نشود، جرم است.

اطلاعات حقوقی
8

خرید و فروش ابزارهای جاسوسی و هک (شنود، بد افزار) طبق قانون ممنوع و جرم است.

اطلاعات حقوقی
9

مسئولیت محتوای کامنت‌های توهین‌آمیز در صفحات پربازدید، در شرایطی متوجه مدیر صفحه نیز می‌باشد.

اطلاعات حقوقی
10

قمار و شرط‌بندی آنلاین جرم است و هم گردانندگان سایت و هم شرکت‌کنندگان مجازات می‌شوند.

اطلاعات حقوقی

هشدارهای قانونی

1

مراقب کارت‌های بانکی اجاره‌ای باشید؛ اجاره دادن کارت بانکی شما را شریک جرم کلاهبرداران می‌کند.

هشدارهای قانونی
2

در خریدهای اینترنتی، واریز بیعانه قبل از تحویل کالا، شایع‌ترین روش کلاهبرداری است. قانون هشدار می‌دهد.

هشدارهای قانونی
3

لینک‌های ارسالی با عناوین «سود سهام عدالت» یا «سامانه ثنا» اگر از شماره شخصی باشد، کلاهبرداری است.

هشدارهای قانونی
4

هیچ نهاد رسمی و قانونی (قوه قضاییه، پلیس) درخواست واریز وجه از طریق لینک پیامکی نمی‌کند.

هشدارهای قانونی
5

هتک حیثیت و توهین به مقدسات در گروه‌های مجازی، پیگرد قانونی جدی دارد.

هشدارهای قانونی
6

اسکرین‌شات‌ها و پیام‌های حذف شده، با دستور قضایی و بررسی فنی قابل بازیابی و استناد هستند.

هشدارهای قانونی
7

سرقت ادبی و کپی‌برداری از محتوای دیگران در وب‌سایت‌ها، نقض قانون کپی‌رایت و قابل پیگیری است.

هشدارهای قانونی
8

مزاحمت در فضای مجازی برای بانوان و کودکان، تشدید مجازات را به همراه دارد.

هشدارهای قانونی
9

جعل داده‌های رایانه‌ای (تغییر نمرات، مدارک، تراکنش‌ها) جرم جعل محسوب می‌شود.

هشدارهای قانونی
10

معاونت در جرم سایبری (مانند طراحی سایت فیشینگ برای دیگری) مجازاتی نزدیک به مباشر جرم دارد.

هشدارهای قانونی

پیشگیری کیفری

1

پیشگیری وضعی یعنی قفل کردن درها؛ رمزگذاری و امنیت سیستم‌ها را جدی بگیرید تا قربانی نشوید.

پیشگیری کیفری
2

قراردادهای طراحی سایت و اپلیکیشن را محکم و قانونی ببندید تا مالکیت معنوی حفظ شود.

پیشگیری کیفری
3

قبل از سرمایه‌گذاری در ارزهای دیجیتال، از قانونی بودن صرافی و ماهیت پروژه اطمینان حاصل کنید.

پیشگیری کیفری
4

ثبت نام در سایت‌های شرط‌بندی، می‌تواند منجر به مسدود شدن حساب‌های بانکی شما شود.

پیشگیری کیفری
5

از هویت فروشنده در سایت‌های دیوار و شیپور اطمینان حاصل کنید؛ ملاقات حضوری در مکان امن توصیه می‌شود.

پیشگیری کیفری

قانون جرایم رایانه‌ای ایران

قانون جرایم رایانه‌ای مصوب سال ۱۳۸۸، اصلی‌ترین مرجع رسیدگی به تخلفات سایبری در ایران است. این قانون در ۵۶ ماده، جرایمی نظیر دسترسی غیرمجاز، سرقت اطلاعات، جعل رایانه‌ای، تخریب داده‌ها، سرقت اینترنتی و جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی را تعریف و برای آن‌ها مجازات تعیین کرده است. آگاهی از این قانون برای هر کاربر ایرانی ضروری است.

کلاهبرداری رایانه‌ای (ماده ۱۳)

هرکس به طور غیرمجاز از سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی با ارتکاب اعمالی نظیر وارد کردن، تغییر، محو، ایجاد یا متوقف کردن داده‌ها، وجه یا مالی را تحصیل کند، کلاهبردار رایانه‌ای است. تفاوت آن با کلاهبرداری سنتی در استفاده از ابزار تکنولوژیک برای فریب سیستم یا قربانی است.

جرایم علیه محرمانگی داده‌ها

شنود غیرمجاز محتوای در حال انتقال ارتباطات غیرعمومی، جاسوسی رایانه‌ای و دسترسی غیرمجاز به داده‌های سری، از جرایم علیه محرمانگی هستند. قانونگذار برای حفاظت از اسرار مردم و امنیت ملی، مجازات‌های حبس برای این موارد در نظر گرفته است.

هتک حیثیت و نشر اکاذیب (ماده ۱۶ و ۱۷)

تغییر یا تحریف فیلم و عکس دیگران و انتشار آن به نحوی که موجب عرفاً موجب هتک حیثیت شود، جرم است. همچنین انتشار اخبار دروغ به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی، مجازات حبس و شلاق یا جریمه نقدی دارد. فضای مجازی منطقه آزاد برای تهمت زدن نیست.

مسئولیت کیفری در اجاره کارت بانکی

یکی از معضلات جدید، اجاره دادن کارت‌های بانکی به سایت‌های قمار یا کلاهبرداران است. طبق قانون، صاحب حساب مسئول تمامی تراکنش‌هاست و در صورت وقوع جرم (مانند پولشویی)، به عنوان معاون یا شریک جرم تحت پیگرد قرار می‌گیرد و باید پاسخگو باشد.

سوالات متداول

آیا اسکرین‌شات در دادگاه سندیت دارد؟
بله، به عنوان «اماره قضایی» پذیرفته می‌شود و در کنار سایر ادله و بررسی کارشناس فنی، می‌تواند مبنای حکم باشد.
مجازات هک کردن گوشی همسر چیست؟
دسترسی غیرمجاز به داده‌ها حتی توسط همسر، طبق قانون جرم است و مجازات حبس یا جریمه دارد.
اگر کسی عکس‌هایم را پخش کرد چه کنم؟
سریعاً به دادسرای جرایم رایانه‌ای مراجعه و شکایت کنید. پلیس فتا مستندات را جمع‌آوری می‌کند.
آیا خرید VPN جرم است؟
طبق قوانین فعلی، تولید و توزیع فیلترشکن جرم‌انگاری شده است، اما در مورد استفاده از آن بحث حقوقی وجود دارد.
سایت‌های شرط‌بندی چه حکمی دارند؟
طبق قانون جدید، هرگونه فعالیت در زمینه قمار و شرط‌بندی آنلاین جرم است و مجازات‌های سنگینی دارد.
سامانه ثنا چیست و چرا کلاهبرداران از نامش استفاده می‌کنند؟
سامانه ابلاغ الکترونیک قضایی است. چون مردم از پرونده قضایی می‌ترسند، کلاهبرداران با لینک جعلی ثنا اقدام به فیشینگ می‌کنند.
آیا فحاشی در دایرکت اینستاگرام قابل پیگیری است؟
بله، شاکی می‌تواند با ارائه مستندات شکایت توهین و فحاشی را ثبت کند.
جرم مزاحمت اینترنتی چیست؟
ارسال پیام‌های مکرر، تصاویر نامناسب یا تماس‌های آزاردهنده که آرامش فرد را سلب کند.
آیا مدیر گروه واتساپ مسئول پیام‌های اعضاست؟
اگر مدیر گروه شرایط را برای وقوع جرم تسهیل کند یا بر محتوای مجرمانه نظارت نکند، ممکن است مسئول شناخته شود.
چگونه از سایت کلاهبردار شکایت کنیم؟
از طریق دریافت نماد اعتماد الکترونیک (اینماد) سایت پیگیری کنید یا مستقیماً به پلیس فتا گزارش دهید.
WordAbyss - بررسی حقوقی جرایم رایانه‌ای و قوانین سایبری | 12 مارس 1404