در ادبیات معاصر فارسی و شعر نو، پرنده همواره نمادی قدرتمند از روح آزادیخواه انسان و تمایل به رهایی از قیود دنیوی بوده است. نیما یوشیج و پیروانش، با استفاده از استعاره پرواز، مفاهیم عمیق اجتماعی و عرفانی را بیان کردهاند. روز جهانی پرندگان (5 ژانویه) فرصتی است تا نه تنها به اهمیت اکولوژیک این موجودات بپردازیم، بلکه نگاهی شاعرانه به مفهوم پرواز به عنوان نمادی از تعالی روح و شکستن حصارهای درونی و بیرونی داشته باشیم.
از افسانههای کهن تا اشعار مدرن، پرواز همواره غایت آرزوهای بشر بوده است. در شعر نو، پرنده دیگر فقط یک موجود بیولوژیک نیست؛ بلکه تجسمی از «منِ برتر» انسان است که میخواهد از روزمرگی و ایستایی (که نماد زمین است) جدا شود و به پویایی و بیکرانگی (که نماد آسمان است) بپیوندد. این اشعار به ما یادآوری میکنند که آزادی واقعی، ریشه در اندیشه و نگاه ما دارد.
علاوه بر جنبههای ادبی، این روز یادآور مسئولیت ما در قبال حیات وحش و پرندگان است. پرندگان به عنوان شاخصهای سلامتی اکوسیستم عمل میکنند. شعر و ادبیات میتواند ابزاری لطیف و موثر برای بیدار کردن وجدانهای خفته و ترغیب انسانها به مهربانی با طبیعت و شکستن قفسها باشد. حمایت از پرندگان آزاد، احترام به حق حیات و آزادی در نظام آفرینش است.
