پایان اعتکاف، آغاز یک راه جدید است. بزرگان دین میفرمایند نشانه قبولی عبادت، تغییر در رفتار و کردار انسان است. اگر معتکف پس از خروج از مسجد، احساس تنفر نسبت به گناه، اشتیاق بیشتر به نماز اول وقت و مهربانی بیشتر با خلق خدا داشته باشد، اینها نشانههایی از قبولی طاعات او در این سه روز است.
یکی از دغدغههای اصلی معتکفین پس از پایان ایام البیض، حفظ حال خوش معنوی است. مراقبه، محاسبه نفس روزانه، دوری از مجالس گناه و استمرار بر قرائت قرآن و ادعیه (حتی به مقدار کم) میتواند این نورانیت را در طول سال حفظ کند. اعتکاف یک نقطه شروع است، نه یک پایان.
انسان مومن پس از انجام هر عبادتی، باید شکرگزار خداوند باشد که به او توفیق بندگی داد. سجده شکر پس از پایان اعتکاف و درخواست از خداوند برای تداوم این حال خوش، از آداب پسندیده است. نباید دچار عجب و غرور شد، بلکه باید با تواضع از خدا خواست که کاستیهای اعمالمان را با کرمش بپوشاند.
روایات اشاره دارند که وقتی بندهای از عبادت فارغ میشود، اگر عملش خالصانه باشد، فرشتگان برای او استغفار میکنند و تا عبادت بعدی او را دعا میکنند. معتکفی که سه روز را به روزه و نماز گذرانده، اکنون در حصن حصین الهی است و دعای ملائکه بدرقه راه زندگی اوست.
ورود ناگهانی از فضای معنوی و ساکت مسجد به هیاهوی دنیا ممکن است سخت باشد. توصیه میشود معتکفین عزیز در روزهای اول پس از اعتکاف، ساعات خلوت خود را حفظ کنند و به تدریج وارد مشغلههای دنیوی شوند تا شوک روحی باعث از بین رفتن حالات معنوی نشود.
