روز جهانی آب 1405

22 مارس

بحران آب

1

جنگ بعدی، جنگ آب است؛ امروز صلح را با صرفه‌جویی بخریم.

بحران آب
2

قطره قطره آب، لحظه لحظه زندگی است. شیر آب را باز نگذاریم.

بحران آب
3

ایران تشنه است؛ صدای ترک‌های خاک را بشنویم.

بحران آب
4

آب هست، ولی کم است؛ فردا شاید نباشد. هشدار جدی است.

بحران آب
5

سفره‌های زیرزمینی خالی شده‌اند؛ ما وارثان خشکسالی نباشیم.

بحران آب
6

هر قطره آبی که هدر می‌رود، تیری به قلب آینده فرزندان ماست.

بحران آب
7

بحران آب شوخی نیست؛ واقعیت تلخ سرزمین نیمه‌خشک ماست.

بحران آب
8

نجات آب، نجات تمدن چند هزار ساله ایران است.

بحران آب
9

بیایید قبل از آنکه دیر شود، الگوی مصرفمان را تغییر دهیم.

بحران آب
10

فرونشست زمین، انتقام طبیعت از برداشت بی‌رویه آب است.

بحران آب

صرفه‌جویی

1

هنگام مسواک زدن، شیر آب را ببندیم؛ همین کار ساده میلیون‌ها لیتر آب ذخیره می‌کند.

صرفه‌جویی
2

شستن ماشین با شلنگ آب شرب، گناهی نابخشودنی در حق تشنگان است.

صرفه‌جویی
3

چکه کردن شیر آب را نادیده نگیرید؛ هدررفت خاموش سرمایه ملی است.

صرفه‌جویی
4

با نصب سرشیرهای کاهنده، مصرف آب را نصف کنیم.

صرفه‌جویی
5

دوش گرفتن کوتاهتر، احترام به حق حیات دیگران است.

صرفه‌جویی
6

آب خاکستری (آب سینک و حمام) را برای آبیاری باغچه استفاده کنیم.

صرفه‌جویی
7

کولرهای آبی را سرویس و سایبان‌دار کنیم تا تبخیر کمتر شود.

صرفه‌جویی
8

آبیاری باغچه در ظهر، هدر دادن آب است؛ غروب یا صبح زود آبیاری کنیم.

صرفه‌جویی
9

ماشین لباسشویی را فقط با ظرفیت کامل روشن کنیم.

صرفه‌جویی
10

فرهنگ صرفه‌جویی را از خانه‌هایمان شروع کنیم و به فرزندانمان بیاموزیم.

صرفه‌جویی

مذهبی

1

و جعلنا من الماء کل شیء حی؛ و هر چیز زنده‌ای را از آب آفریدیم.

مذهبی
2

آب مهریه حضرت زهرا (س) است؛ حرمت آن را با اسراف نشکنیم.

مذهبی
3

اسراف در آب، حتی در کنار رودخانه پرآب هم حرام است (حدیث پیامبر ص).

مذهبی
4

لب تشنه امام حسین (ع)، یادآور ارزش حیاتی آب است. یا ساقی العطاشا.

مذهبی
5

وضو گرفتن با کمترین مقدار آب (یک مد)، سنت رسول خداست.

مذهبی
6

آلوده کردن آب در اسلام مکروه و گناه است؛ آب امانت خداست.

مذهبی
7

شکر نعمت آب، استفاده صحیح و بهینه از آن است.

مذهبی
8

خداوند آب را پاک و پاک‌کننده (طهورا) آفرید؛ آن را هدر ندهیم.

مذهبی
9

سقایی (آب دادن به تشنه)، از بافضیلت‌ترین اعمال در اسلام است.

مذهبی
10

به یاد تشنگان کربلا، قدر قطره‌های آب را بدانیم.

مذهبی

کشاورزی

1

کشاورزی سنتی، قاتل منابع آبی ایران است؛ به سمت آبیاری قطره‌ای برویم.

کشاورزی
2

کشت محصولات آب‌بر (مثل هندوانه) در مناطق خشک، خیانت به منابع ملی است.

کشاورزی
3

امنیت غذایی نباید به قیمت نابودی امنیت آبی تمام شود.

کشاورزی
4

گلخانه‌ها راهکاری برای تولید بیشتر با مصرف آب کمتر.

کشاورزی
5

کشاورز عزیز، آب سرمایه توست؛ با روش‌های نوین از آن محافظت کن.

کشاورزی
6

صادرات آب مجازی (صادرات محصولات آب‌بر)، حراج کردن منابع حیاتی کشور است.

کشاورزی
7

بهره‌وری آب در کشاورزی ایران باید افزایش یابد.

کشاورزی
8

احیای قنات‌ها، راهکار هوشمندانه نیاکان ما برای مدیریت آب.

کشاورزی
9

آبیاری تحت فشار، تنها راه نجات دشت‌های تشنه است.

کشاورزی
10

مدیریت منابع آب، نیازمند عزم ملی دولت و کشاورزان است.

کشاورزی

کودکان

1

بچه‌ها جون، آب مایه حیاته، اگه نباشه هیچ گلی در نمیاد.

کودکان
2

روز جهانی آب مبارک! شما نگهبانان کوچک آب هستید.

کودکان
3

وقتی دستاتونو می‌شورید، شیر آب رو کم کنید تا آب هدر نره.

کودکان
4

آب بازی خیلی کیف میده، ولی الان که آب کمه، باید مراقب باشیم.

کودکان
5

می‌دونستید اگه آب نباشه، ماهی‌ها و پرنده‌ها هم می‌میرن؟

کودکان
6

یه لیوان آب رو تا آخر بخورید و باقی‌مونده‌ش رو پای گلدون بریزید.

کودکان
7

بیایید به بابا و مامان یادآوری کنیم که ماشین رو با سطل آب بشورن.

کودکان
8

نقاشی قطره آب خوشحال و غمگین بکشید.

کودکان
9

بابا آب داد... اما بابا باید مواظب باشه آب تموم نشه.

کودکان
10

فرشته‌های آب شما رو دوست دارن اگه در مصرفش صرفه‌جویی کنید.

کودکان

روز جهانی آب و وضعیت بحرانی ایران

روز جهانی آب (۲۲ مارس) یک رویداد بین‌المللی است که بر اهمیت آب شیرین و مدیریت پایدار منابع آبی تأکید دارد. این روز برای ایران که در کمربند خشک و نیمه‌خشک جهان قرار دارد و با «ورشکستگی آبی» دست و پنجه نرم می‌کند، اهمیتی حیاتی دارد. کاهش بارندگی‌ها، تخلیه سفره‌های زیرزمینی، خشک شدن تالاب‌ها و رودخانه‌ها، زنگ خطری جدی برای تمدن ایرانی است. شعار «آب برای صلح» یادآور این است که کمبود آب می‌تواند منشأ درگیری‌های آینده باشد.

آب مجازی و ردپای آب ما

مفهوم «آب مجازی» به مقدار آبی اشاره دارد که برای تولید یک کالا یا محصول کشاورزی مصرف می‌شود. مثلاً برای تولید یک هندوانه یا یک کیلو گوشت، هزاران لیتر آب مصرف شده است. وقتی ما غذا دور می‌ریزیم یا محصولات آب‌بر را در مناطق کویری کشت و صادر می‌کنیم، در واقع داریم منابع کمیاب آب کشور را صادر می‌کنیم. آگاهی از ردپای آب (Water Footprint) به ما کمک می‌کند تا انتخاب‌های مصرفی هوشمندانه‌تری داشته باشیم.

حرمت آب در فرهنگ اسلامی و ایرانی

ایران باستان مهد تکنولوژی قنات و مدیریت هوشمندانه آب بوده است. در فرهنگ اسلامی نیز آب جایگاهی مقدس دارد. قرآن کریم آب را منشأ حیات معرفی می‌کند و اسراف آن را به شدت نهی کرده است. واقعه عاشورا و تشنگی اهل بیت (ع)، پیوندی عاطفی و مذهبی میان ایرانیان و مفهوم آب ایجاد کرده است. نذر آب و سقایی، از سنت‌های زیبای ماست که نشان‌دهنده ارزش بالای این مایه حیات است.

راهکارهای خانگی برای مقابله با کم‌آبی

اگرچه بخش بزرگی از مصرف آب در کشاورزی است، اما مصرف خانگی نیز تأثیر زیادی بر منابع تصفیه شده دارد. نصب فلاش‌تانک‌های کم‌مصرف، استفاده از ماشین‌های لباسشویی و ظرفشویی با ظرفیت کامل، کوتاه کردن زمان استحمام و تعمیر لوله‌های فرسوده، می‌تواند مصرف هر خانوار را تا ۳۰ درصد کاهش دهد. استفاده مجدد از آب خاکستری (مثل آب شستشوی میوه) برای آبیاری گلدان‌ها، رفتاری مسئولانه است.

فرونشست زمین؛ زلزله خاموش

برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی باعث پدیده‌ای خطرناک به نام «فرونشست زمین» شده است. دشت‌های ایران در حال فرو رفتن هستند که این امر موجب تخریب زیرساخت‌ها، لوله‌کشی‌ها و ساختمان‌ها می‌شود و مرگ آبخوان‌ها را رقم می‌زند (که دیگر قابل احیا نیستند). روز جهانی آب فرصتی است برای درک این فاجعه خاموش و مطالبه‌گری برای توقف چاه‌های غیرمجاز و مدیریت علمی منابع آب.

سوالات متداول

روز جهانی آب چه تاریخی است؟
۲۲ مارس (معادل ۲ یا ۳ فروردین) روز جهانی آب است.
چرا ایران با بحران آب روبروست؟
به دلیل اقلیم خشک، خشکسالی‌های پیاپی، مدیریت ناکارآمد، کشاورزی سنتی و برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی.
جنگ آب چیست؟
نظریه‌ای که می‌گوید جنگ‌های آینده در خاورمیانه بر سر منابع آب خواهد بود، نه نفت.
آب مجازی چیست؟
مقدار آبی که در فرایند تولید یک محصول (غذا، پوشاک، صنعت) مصرف شده است.
چقدر از آب ایران در کشاورزی مصرف می‌شود؟
حدود ۹۰ درصد از منابع آب کشور در بخش کشاورزی (با راندمان پایین) مصرف می‌شود.
حکم اسراف آب وضو چیست؟
وضو گرفتن با آب زیاد (بیش از حد متعارف) مکروه و اگر موجب هدررفت آب شود، حرام و ضمان‌آور است.
قنات چیست؟
یک شاهکار مهندسی ایرانی برای استخراج آب‌های زیرزمینی بدون صرف انرژی و با کمترین تبخیر.
آب خاکستری چیست؟
آب حاصل از شستشو (ظرف، حمام، لباس) که فاقد فضولات انسانی است و می‌توان آن را تصفیه یا برای آبیاری باغچه استفاده کرد.
فرونشست زمین چه خطری دارد؟
باعث تخریب ساختمان‌ها، پل‌ها، خطوط راه‌آهن و از بین رفتن همیشگی قابلیت ذخیره آب در خاک می‌شود.
سرانه مصرف آب در ایران چقدر است؟
سرانه مصرف خانگی در ایران بالاتر از میانگین جهانی است و باید کاهش یابد.
WordAbyss - متن و پیام روز جهانی آب - ۲۲ مارس - هشدار بحران 1405