دلنوشته‌ای برای آرامگاه سعدی (سعدیه) در روز بزرگداشت او 1405

1 اردیبهشت

دلنوشته_زیارت

1

اینجا سعدیه است، میعادگاه عاشقان سخن. وقتی پا در این صحن و سرا می‌گذاری، گویی زمان متوقف می‌شود. در زیر این گنبد فیروزه‌ای، مردی خفته است که قرن‌هاست بیدار است. سلام بر تو ای شیخ اجل، که خانه‌ات خانه امید ماست.

دلنوشته_زیارت
2

در هوای اردیبهشت سعدیه نفس می‌کشم و ریه‌هایم پر می‌شود از عطر شعر. اینجا سنگ‌ها هم با تو حرف می‌زنند. حوض ماهی رازهای نگفته‌ات را زمزمه می‌کند و درختان سرو به احترام نامت ایستاده‌اند. روزت مبارک استاد.

دلنوشته_زیارت
3

آمده‌ام تا در این روز عزیز، گرد و غبار دل را با اشک شوق در حریم تو بشویم. ای سعدی، آرامگاه تو پناهگاه خستگی‌های ماست. چه آرامشی دارد نشستن در ایوان تو و خواندن گلستانت.

دلنوشته_زیارت
4

گنبد آبی‌ات تکه‌ای از آسمان است که بر زمین افتاده. اینجا مرز میان خاک و افلاک گم می‌شود. روز بزرگداشتت، بهانه‌ای است برای گم شدن در آبی کاشی‌ها و پیدا شدن در دریای معانی‌ات.

دلنوشته_زیارت
5

سعدیه، تنها یک مقبره نیست؛ یک جغرافیای مقدس ادبی است. هر گوشه‌اش رازی دارد و هر خشتش شعری. امروز دلم پر می‌کشد برای طواف مزارت ای پیر مراد.

دلنوشته_زیارت

حس_و_حال_معنوی

1

السلام علیک یا شیخ المصلحین. اینجا که ایستاده‌ام، احساس می‌کنم تمام کلمات جهان به تعظیم درآمده‌اند. چه شکوهی دارد سکوت در محضر تو. روزت مبارک ای زنده جاوید.

حس_و_حال_معنوی
2

دست بر سینه می‌گذارم و به احترام قرن‌ها حکمت تعظیم می‌کنم. فضای سعدیه آکنده از نور است؛ نوری که از کلام تو می‌تابد و دل‌های تاریک ما را روشن می‌کند.

حس_و_حال_معنوی
3

خدایا، این چه شوری است که در خاک شیراز نهفته است؟ مزار سعدی بوی بهشت می‌دهد. امروز زائر کلماتیم، زائر اخلاق و عشق. زیارتمان قبول درگاه دوست.

حس_و_حال_معنوی
4

در کنار حوض ماهی، نیت می‌کنم: «چنانت دوست می‌دارم...». سکه ای در آب نمی‌اندازم، دلم را می‌اندازم که زلال شود. سعدیه معبد عشق است و ما زائران تشنه.

حس_و_حال_معنوی
5

وقتی باد در میان درختان سعدیه می‌پیچد، انگار صدای توست که می‌خوانی: «منت خدای را عزوجل...». چه سمفونی باشکوهی است طبیعت و شعر در کنار هم.

حس_و_حال_معنوی

ادبی_و_توصیفی

1

معماری این بنا، تجسم کلمات توست؛ بلند، استوار و زیبا. ستون‌های سنگی‌اش تکیه‌گاه زبان فارسی‌اند و کاشی‌هایش رنگ‌بندی احساسات بشری. روزت گرامی باد معمار سخن.

ادبی_و_توصیفی
2

غروب سعدیه، غمگین نیست، پر از تفکر است. خورشید که پشت کوه‌ها می‌رود، چراغ حکمت تو روشن‌تر می‌شود. خوشا به حال شیراز که نگینی چون تو در آغوش دارد.

ادبی_و_توصیفی
3

از دروازه قرآن تا سعدیه، راهی نیست جز راه عشق. امروز تمام راه‌ها به تو ختم می‌شود. ای ایستاده در غبار تاریخ، دستمان را بگیر که سخت محتاج پندهای توایم.

ادبی_و_توصیفی
4

سعدیه در اول اردیبهشت، قطعه‌ای از بهشت است. گل‌ها به شادباش تو شکفته‌اند و بلبلان غزل‌خوان تو هستند. جشن تولد دوباره طبیعت و جاودانگی تو مبارک.

ادبی_و_توصیفی
5

ایوانت بلند است و بختت بلندتر. ای که نامت بر تارک ادبیات می‌درخشد، آرامگاهت قبله اهل دل است. ما را بپذیر که با دستان خالی اما دلی پر از ارادت آمده‌ایم.

ادبی_و_توصیفی

گفتگو_با_استاد

1

استاد جان، دلمان برایت تنگ بود. آمدیم تا درس جدیدی بگیریم. نه از کتاب، که از سکوت مزارت. به ما بیاموز که چگونه در این هیاهوی جهان، انسان بمانیم.

گفتگو_با_استاد
2

سعدی عزیز، تو رفتی اما صدایت در گوش زمان مانده است. امروز آمدم بگویم که ما فرزندان ناخلفی نبودیم، هنوز گلستانت را می‌خوانیم و با بوستانت زندگی می‌کنیم.

گفتگو_با_استاد
3

شیخ اجل، حال و روزمان را می‌بینی؟ دوای دردهایمان در نسخه توست. «بنی‌آدم اعضای یکدیگرند...». کاش جهان دوباره صدایت را بشنود.

گفتگو_با_استاد
4

ای پیر دانا، امروز شلوغ است اطرافت، اما تو با تک‌تک ما خلوت داری. هر کس گمشده‌ای دارد که در مزار تو می‌جوید. گمشده ما «آرامش» است، به ما ارزانی‌اش دار.

گفتگو_با_استاد
5

سلام بر تو که میزبان همیشگی این شهری. مهمان‌نوازیت را شکر. از خوان کرمت لقمه‌ای حکمت به ما تعارف کن که سخت گرسنه‌ایم.

گفتگو_با_استاد

معماری آرامگاه سعدی

بنای فعلی آرامگاه سعدی که به «سعدیه» شهرت دارد، شاهکاری از معماری مدرن و سنتی ایران است که توسط مهندس محسن فروغی طراحی شده است. این بنا با الهام از کاخ چهل‌ستون و با استفاده از عناصر معماری ایرانی مانند ایوان بلند و گنبد فیروزه‌ای، فضایی آرام‌بخش و معنوی ایجاد کرده است. تلفیق کاشی‌کاری‌های معرق با سنگ‌های سفید، جلوه‌ای بی‌نظیر به مزار استاد سخن بخشیده است.

حوض ماهی؛ افسانه و واقعیت

یکی از جاذبه‌های رازآلود سعدیه، حوض ماهی است که در سمت چپ آرامگاه قرار دارد. آب این حوض از قناتی مقدس سرچشمه می‌گیرد و مردم شیراز باورهای کهنی درباره آن دارند. در روز سعدی و ایام نوروز، مردم برای دیدن ماهی‌ها و نیت کردن در کنار این حوض جمع می‌شوند. این مکان نمادی از زایایی و تداوم حیات است.

فضای عرفانی سعدیه

برخلاف حافظیه که فضایی رازآلود و رندانه دارد، سعدیه فضایی روشن، صریح و اخلاقی دارد؛ درست مانند تفاوت شعر حافظ و سعدی. قدم زدن در باغ سعدیه و خواندن کتیبه‌هایی که اشعار بوستان و گلستان بر آن‌ها حک شده، نوعی مراقبه ادبی است که روح را پالایش می‌دهد.

کتیبه‌های سعدیه

بر دیوارهای آرامگاه، هفت کتیبه از اشعار سعدی به خط زیبای نستعلیق (اثر استاد ابراهیم بوذری) نصب شده است. این اشعار که از گلستان، بوستان و قصاید انتخاب شده‌اند، گزیده‌ای از جهان‌بینی سعدی را پیش روی زائران قرار می‌دهند. خواندن این کتیبه‌ها بخشی از آیین زیارت سعدی است.

سعدیه در اول اردیبهشت

در روز بزرگداشت سعدی، سعدیه حال و هوایی متفاوت دارد. عطر گل‌ها فضا را پر می‌کند و نوای موسیقی سنتی در فضا می‌پیچد. حضور جمعیت مشتاق که هر یک بیتی از سعدی را زمزمه می‌کنند، این مکان را به زنده‌ترین نقطه فرهنگی ایران تبدیل می‌کند.

سوالات متداول

آرامگاه سعدی کجاست؟
شیراز، انتهای خیابان بوستان، کنار باغ دلگشا.
معمار آرامگاه سعدی کیست؟
محسن فروغی با همکاری علی‌اکبر صادق در سال ۱۳۳۰ هجری شمسی این بنا را طراحی و اجرا کردند.
نوشته روی سنگ قبر سعدی چیست؟
بیتی از خود سعدی: «کل خاک شیراز و بوی خوش، که از خاک سعدی دمد بوی عشق» و ابیاتی دیگر از بوستان.
ساعت کاری سعدیه در روز سعدی چگونه است؟
معمولاً در این روز (۱ اردیبهشت) بازدید رایگان است و ساعات بازدید تا پاسی از شب تمدید می‌شود.
قنات سعدیه چه نام دارد؟
این آب از قناتی معروف به قنات سعدی می‌آید که به حوض ماهی می‌ریزد و مردم برای آن قداست قائلند.
آیا سعدی در خانه خودش دفن شده است؟
بله، این مکان در گذشته خانقاه یا محل زندگی سعدی بوده که پس از مرگش به آرامگاه او تبدیل شده است.
تفاوت معماری سعدیه و حافظیه چیست؟
سعدیه مکعبی و بلند و دارای ستون‌های مرتفع است (نماد استحکام سخن)، اما حافظیه گنبدی کلاه‌فرنگی و باز دارد (نماد رندی و بی‌کرانگی).
شوریده شیرازی کیست؟
یکی از شاعران شیرازی دوره قاجار که مزارش در محوطه سعدیه و در کنار آرامگاه سعدی قرار دارد.
بهترین زمان برای عکس گرفتن در سعدیه کیست؟
عصر هنگام و زمان غروب آفتاب که نور طلایی بر سنگ‌های سفید و کاشی‌های آبی می‌تابد.
حس و حال سعدیه را در یک کلمه توصیف کنید؟
آرامش؛ آرامشی که ناشی از حکمت و نظم فکری سعدی است.
WordAbyss - دلنوشته برای آرامگاه سعدی | حس و حال سعدیه در اردیبهشت 1405