اعلام عید فطر در جمهوری اسلامی ایران پروسه ای دقیق و حساس است. گزارش های صدها گروه رصدی از سراسر کشور به ستاد استهلال دفتر مقام معظم رهبری ارسال میشود. کارشناسان خبره نجوم و فقه این گزارش ها را بررسی میکنند. در نهایت، گزارش نهایی خدمت رهبر معظم انقلاب ارائه میشود و پس از اطمینان ایشان از رویت شرعی هلال، اطلاعیه رسمی از طریق رسانه ملی صادر میگردد.
مساله رویت هلال گرچه یک موضوع فقهی است، اما جنبه اجتماعی و سیاسی نیز دارد. حکم ولی فقیه در اعلام اول ماه، «حکم حکومتی» محسوب میشود و هدف آن حفظ نظم و وحدت رویه در جامعه اسلامی است تا از تشتت و سردرگمی مردم جلوگیری شود.
در شب های سی ام (یا بیست و نهم) معمولا شایعات زیادی در شبکه های اجتماعی مبنی بر رویت یا عدم رویت ماه منتشر میشود. مومنین باید هوشیار باشند و تنها به اخبار رسمی رسانه ملی و اطلاعیه های ستاد استهلال توجه کنند. افطار کردن بر اساس شایعات میتواند منجر به ابطال روزه واجب شود.
معمولا دفاتر مراجع عظام تقلید نیز اطلاعیه های خود را صادر میکنند. اما در سال های اخیر هماهنگی و تبادل نظر خوبی بین دفاتر مراجع و ستاد استهلال وجود دارد. با این حال، اگر مرجع تقلیدی رویت را ثابت نداند، مقلدین او باید طبق فتوا عمل کنند، هرچند حکم حکومتی دایره گسترده تری دارد.
شنیدن خبر عید فطر، لحظه شادی معنوی است. سجده شکر، گفتن تکبیرات مخصوص (الله اکبر ولله الحمد)، تبریک گفتن به یکدیگر و آماده سازی لباس پاکیزه برای نماز عید، از آداب پسندیده پس از اعلام حلول ماه شوال است.
