زبان فارسی تنها یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه ستون فقرات هویت ملی و عامل پیونددهنده تمام اقوام ایرانی است. در طول هزاران سال، این زبان توانسته است با ظرفیت بالای ادبی و عرفانی خود، فرهنگ ایرانی را در برابر هجوم بیگانگان حفظ کند. پاسداشت زبان فارسی در روز جهانی زبان مادری، تأکیدی بر این واقعیت است که این زبان، چتر بزرگی است که همه ما را زیر سایه فرهنگ و تمدن ایرانی گرد هم میآورد.
ایران کشوری با تنوع زبانی شگفتانگیز است. زبانها و گویشهایی مانند ترکی، کردی، لری، بلوچی، گیلکی، مازنی، عربی و... هر کدام حامل بخش مهمی از تاریخ و فرهنگ این سرزمین هستند. این تنوع نه تنها تضادی با زبان ملی ندارد، بلکه باعث غنای آن میشود. بسیاری از واژگان اصیل و کهن ایرانی در دل این گویشها حفظ شدهاند. احترام به این زبانها، احترام به کرامت انسانی هموطنانمان است.
متأسفانه در سالهای اخیر، برخی خانوادهها از ترس اینکه فرزندشان با لهجه صحبت کند، از آموزش زبان مادری به او خودداری میکنند. این پدیده باعث میشود که نسل جدید از ریشههای خود فاصله بگیرد. لهجهها و گویشها، طعم و رنگ کلام هستند و حذف آنها باعث خاکستری شدن فرهنگ میشود. باید بدانیم که دوزبانگی (زبان مادری + زبان فارسی) یک امتیاز هوشی و فرهنگی است، نه یک عیب.
نمیتوان از زبان فارسی سخن گفت و از حکیم ابوالقاسم فردوسی یاد نکرد. او با سرودن شاهنامه، زبان فارسی را از گزند فراموشی نجات داد و به آن استحکام بخشید. در روز جهانی زبان مادری، شایسته است که با خواندن ابیاتی از شاهنامه، دین خود را به این بزرگمرد تاریخ ادا کنیم و به فرزندانمان یادآوری کنیم که این زبان با چه رنجی به دست ما رسیده است.
وظیفه هر ایرانی است که درست بنویسد و درست بگوید. پرهیز از به کار بردن واژگان بیگانه غیرضروری، مطالعه متون ادبی کهن، و آموزش صحیح زبان به کودکان، از جمله راهکارهای حفظ این میراث است. همچنین ثبت و ضبط داستانها و اشعار محلی، کمکی بزرگ به ماندگاری فرهنگ عامه (فولکلور) خواهد بود.
