امام صادق (ع): دانش را بجویید، حتی اگر خون دلها بخورید و در گردابها فرو روید.
علم و دانش
2
هر کس برای خدا دانش بیاموزد و به آن عمل کند و به دیگران بیاموزد، در ملکوت آسمانها به بزرگی یاد میشود.
علم و دانش
3
علم 27 حرف است و تمام آنچه پیامبران آوردهاند تنها 2 حرف آن است. مردم تا کنون جز آن دو حرف را نشناختهاند.
علم و دانش
4
دوست ندارم جوانی از شما را ببینم مگر در دو حال: یا دانشمند یا دانشجو.
علم و دانش
5
مطالعه حکمت، ذهن را بارور میسازد و چراغ عقل را روشن میکند.
علم و دانش
6
علم، گنجینههایی است و کلیدهای آن پرسش است. بپرسید تا دانا شوید.
علم و دانش
7
زکات علم، آموختن آن به اهلش است.
علم و دانش
8
کسی که بدون بصیرت و دانایی عمل کند، مانند روندهای است در بیراهه؛ هرچه تندتر رود، از مقصد دورتر میشود.
علم و دانش
9
مداد العلما افضل من دماء الشهدا؛ مرکب دانشمندان از خون شهیدان برتر است (در اثرگذاری اجتماعی).
علم و دانش
10
دانش سپر است، راستی عزت است و نادانی ذلت.
علم و دانش
اخلاق و رفتار
1
امام صادق (ع): با مردم چنان معاشرت کنید که اگر مردید بر شما بگریند و اگر زنده ماندید مشتاق دیدارتان باشند.
اخلاق و رفتار
2
سه چیز است که در هر کس باشد، ایمانش کامل است: صبر بر بلا، شکر در آسایش و راضی بودن به قضای الهی.
اخلاق و رفتار
3
خوشخویی در بین مردم، زینت اسلام است. مایه زینت ما باشید نه مایه ننگ ما.
اخلاق و رفتار
4
کسی که خشم خود را نگه دارد، خداوند عیب او را میپوشاند.
اخلاق و رفتار
5
بهترین برادران من کسی است که عیبهای مرا به من هدیه دهد.
اخلاق و رفتار
6
صله رحم، اعمال را پاک میکند و اموال را زیاد میگرداند و بلا را دور میکند.
اخلاق و رفتار
7
از شوخی بیجا بپرهیز که آبرویت را میبرد و از بدخویی بپرهیز که تو را خوار میکند.
اخلاق و رفتار
8
محبوبترین بندگان نزد خدا، کسانی هستند که به مردم نفع بیشتری برسانند.
اخلاق و رفتار
9
در دوستی با برادرانت نه آنچنان شیرین باش که تو را بخورند و نه آنچنان تلخ که دورت بیندازند.
اخلاق و رفتار
10
مؤمن برادر مؤمن است، چشم او و راهنمای اوست؛ به او خیانت نمیکند و او را فریب نمیدهد.
اخلاق و رفتار
پزشکی و سلامت
1
کم خوری، مادر همه داروهاست.
پزشکی و سلامت
2
اگر مردم میدانستند که در سیب چه خواصی است، بیماران خود را جز با آن درمان نمیکردند.
پزشکی و سلامت
3
شستن دستها پیش از غذا، فقر را میبرد و پس از غذا، غم را میزداید.
پزشکی و سلامت
4
خواب صبحگاهی شوم است، رزق را دور میکند و رنگ چهره را زرد و زشت میسازد.
پزشکی و سلامت
5
عسل شفاست برای مردم و هیچ دردی در آن نیست.
پزشکی و سلامت
6
راه رفتن، بیمار را باز میگرداند (بهبود میبخشد).
پزشکی و سلامت
7
از پرخوری بپرهیزید که باعث قساوت قلب و تنبلی در عبادت میشود.
پزشکی و سلامت
8
نظافت از ایمان است.
پزشکی و سلامت
9
بیمارانتان را با صدقه درمان کنید.
پزشکی و سلامت
10
هر کس سلامتی میخواهد، غذای شب را ترک نکند، حتی اگر سه لقمه نان و نمک باشد.
پزشکی و سلامت
خداشناسی
1
خداوند عبادت نشده است به چیزی برتر از ادا کردن حق مؤمن.
خداشناسی
2
قلب حرم خداست، پس در حرم خدا غیر خدا را ساکن مکن.
خداشناسی
3
شناخت خدا، آرامش دلهاست.
خداشناسی
4
بهترین عبادت، اندیشیدن درباره خداوند و قدرت اوست.
خداشناسی
5
هر که خدا را بشناسد، از او پروا میکند و هر که از او پروا کند، دل از دنیا برمیکند.
خداشناسی
6
خداوند دنیا را به دوست و دشمن میدهد، اما دینش را جز به برگزیدگانش نمیدهد.
خداشناسی
7
دعا، قضا را برمیگرداند هرچند محکم شده باشد.
خداشناسی
8
توبه، ریسمان نجات گناهکاران است.
خداشناسی
9
هیچ بندهای نیست که دستش را به سوی خدا بلند کند و خدا شرم نکند که آن را خالی برگرداند.
خداشناسی
10
نماز ستون دین است، اگر پذیرفته شود سایر اعمال پذیرفته میشود.
خداشناسی
امام صادق (ع)؛ بنیانگذار دانشگاه بزرگ اسلامی
امام جعفر صادق (ع) در دوران انتقال قدرت از امویان به عباسیان، از فرصت استفاده کرده و بزرگترین کرسی تدریس زمان خود را در مدینه برپا کردند. دانشگاه ایشان بیش از ۴۰۰۰ شاگرد در رشتههای گوناگون تربیت کرد. این حرکت علمی باعث شد تا معارف اسلامی تدوین و مکتوب شود و از تحریف در امان بماند. لقب «رئیس مذهب» نیز به همین دلیل به ایشان داده شده است.
تنوع علوم در مکتب جعفری
برخلاف تصور رایج، تعالیم امام صادق (ع) محدود به فقه و احکام نبود. شاگردان ایشان مانند جابر بن حیان در شیمی، هشام بن حکم در کلام و فلسفه، و دیگران در نجوم، ریاضیات و طب سرآمد روزگار خود شدند. این نشاندهنده نگاه جامع اسلام به علم است که هم علوم دینی و هم علوم تجربی را ارج مینهد.
حدیثگرافی؛ ابزاری برای ترویج سبک زندگی
امروزه استفاده از احادیث کوتاه و کاربردی امام صادق (ع) در قالب عکسنوشته (حدیثگرافی)، یکی از موثرترین روشها برای انتقال مفاهیم دینی در شبکههای اجتماعی است. جملات کوتاه ایشان درباره اخلاق، معاشرت، بهداشت و روانشناسی، قابلیت تطبیق بالایی با نیازهای انسان مدرن دارد.
مناظرات علمی و آزادی اندیشه
یکی از ویژگیهای بارز دوران امام صادق (ع)، برگزاری مناظرات آزاد علمی با پیروان سایر ادیان و حتی منکران خدا (زنادقه) بود. امام با سعه صدر و منطق قوی به شبهات آنان پاسخ میدادند. این سیره درس بزرگی برای جامعه امروز ماست که راه مقابله با اندیشههای مخالف، گفتگو و استدلال علمی است نه طرد و تکفیر.
میراث مکتوب شیعه
بخش عظیمی از روایات شیعه (احادیث اربعه) از امام صادق (ع) نقل شده است. اصول چهارصدگانه که پایههای کتب حدیثی شیعه را تشکیل میدهند، حاصل یادداشتبرداریهای دقیق شاگردان ایشان از کلاسهای درس آن حضرت بوده است. بنابراین، فقه شیعه، فقهی پویا و مستند به علم الهی است.
سوالات متداول
تعداد شاگردان امام صادق (ع) چقدر بود؟
منابع تاریخی تعداد شاگردان ایشان را حدود ۴۰۰۰ نفر ذکر کردهاند که از نقاط مختلف جهان اسلام گرد آمده بودند.
جابر بن حیان چه نسبتی با امام داشت؟
او یکی از شاگردان برجسته امام صادق (ع) و پدر علم شیمی نوین است که خود اذعان داشته علمش را از امام آموخته است.
مهمترین توصیه امام صادق به شیعیان چیست؟
ایشان فرمودند: «کونوا لنا زینا و لا تکونوا علینا شینا»؛ زینت ما باشید و مایه ننگ ما نباشید (با رفتار نیکتان).
آیا امام صادق کتابی نوشتهاند؟
کتابهایی به ایشان منسوب است مانند «توحید مفضل» که دیکته امام به شاگردشان مفضل است، اما ایشان بیشتر به تدریس شفاهی و تربیت شاگرد میپرداختند.
حدیث «مداد العلما افضل من دماء الشهدا» از کیست؟
این حدیث مشهور از پیامبر (ص) و همچنین امام صادق (ع) نقل شده است که بر ارزش قلم دانشمندان تاکید دارد.
چرا احادیث امام صادق (ع) بیشتر از سایر ائمه است؟
به دلیل آزادی نسبی سیاسی در آن دوران و طول عمر شریف ایشان، فرصت بیشتری برای بیان احکام و معارف داشتند.
اصول اربعمأة (چهارصدگانه) چیست؟
مجموعه یادداشتهای ۴۰۰ نفر از شاگردان امام صادق (ع) است که بعدها مبنای کتب اربعه شیعه شد.
موضع امام در برابر علوم طبیعی چه بود؟
ایشان مشوق فراگیری همه علوم مفید بودند و خود نیز نکاتی در طب، نجوم و شیمی بیان میکردند.
حدیثگرافی چیست؟
طراحی گرافیکی احادیث برای انتشار در فضای مجازی که باعث جذب مخاطب و انتقال سریع پیام میشود.
بهترین منبع برای احادیث امام صادق کدام کتاب است؟
کتاب «اصول کافی» و «وسائل الشیعه» بیشترین حجم روایات ایشان را در خود جای دادهاند.