در اسلام، مهمان حبیب خداست و میزبان خدمتگزار او؛ اما مهمان نیز وظایفی دارد. یکی از مهمترین وظایف مهمان، تشکر و قدردانی از زحمات میزبان است. پیامبر اکرم (ص) میفرمایند: «اگر برای کسی غذایی پخته شد و او تشکر نکرد، جفا کرده است». ارسال پیام تشکر پس از مهمانی افطار، نه تنها ادب اجتماعی است، بلکه باعث افزایش محبت و تحکیم روابط دوستی و خویشاوندی میشود.
بهترین نوع تشکر، دعایی است که پیامبر (ص) پس از خوردن غذا در منزل دیگران میخواندند: «أَفْطَرَ عِنْدَکُمُ الصَّائِمُونَ وَ أَکَلَ طَعَامَکُمُ الْأَبْرَارُ وَ صَلَّتْ عَلَیْکُمُ الْمَلَائِکَةُ» (روزه داران نزد شما افطار کردند و نیکان غذای شما را خوردند و فرشتگان بر شما درود فرستادند). استفاده از ترجمه این دعا در پیامهای تشکر، بار معنوی بسیار بالایی دارد و برای میزبان بسیار ارزشمند است.
تهیه افطاری، به خصوص برای جمعیت زیاد، زحمت فراوانی دارد. زنان خانه ساعتها در آشپزخانه با زبان روزه تلاش میکنند. در پیام تشکر، حتماً باید به «خوشمزگی غذا» و «زحمت آشپزی» اشاره شود تا خستگی از تن بانوی خانه بیرون رود. این کار نشانه درک و شعور بالای مهمان است.
مهمانیهای افطار در شب ولادت امام حسن (ع)، مصداق بارز صله رحم و شادی مومنانه است. وقتی از میزبان تشکر میکنیم، در واقع او را تشویق میکنیم که این سنت حسنه را در سالهای بعد نیز ادامه دهد. بازخورد مثبت مهمانان، انگیزه میزبان را برای برپایی مجالس اهل بیت دوچندان میکند.
در پیامهای تشکر و همچنین در صحبتهای بعد از مهمانی، باید از هرگونه مقایسه غذا یا ایرادگیری پرهیز کرد. حتی اگر غذا ساده بوده، باید از «برکت» و «محبت» میزبان تشکر کرد. سیره امام حسن (ع) این بود که هر غذایی جلویشان میگذاشتند با احترام میل میکردند و تشکر مینمودند. کرامت یعنی نادیده گرفتن کاستیها و بزرگ کردن خوبیها.
