برای تو که میدونی شهر فقط ساختمون نیست، بلکه روح و خاطرهست. روزت مبارک رفیق باکلاس.
دوستانه و همکارانه (طنز شغلی)
8
روز شهرساز رو به اون دانشجویی تبریک میگم که هنوز فرق «برنامهریزی شهری» و «طراحی شهری» رو نفهمیده ولی پروژه تحویل میده!
دوستانه و همکارانه (طنز شغلی)
9
رفیق، انقدر نگو «تراکم»، یه کم به «کیفیت» فکر کن! شوخی کردم، روزت مبارک مهندس.
دوستانه و همکارانه (طنز شغلی)
10
تویی که میدونی خط آسمان شهر چقدر مهمه، ولی کو گوش شنوا؟ روزت مبارک مبارزِ خستگیناپذیر.
دوستانه و همکارانه (طنز شغلی)
11
به امید روزی که شهرامون واقعاً برای «پیادهها» باشه نه ماشینها. روزت مبارک شهرساز انسانگرا.
دوستانه و همکارانه (طنز شغلی)
12
روز شیخ بهایی مبارک. اگه شیخ الان بود، احتمالاً از دست ترافیک و آلودگی سکته میکرد!
دوستانه و همکارانه (طنز شغلی)
13
مهندس جان، روزت مبارک. ایشالا همیشه مسیرای زندگیت «شریانی درجه یک» و بدون ترافیک باشه.
دوستانه و همکارانه (طنز شغلی)
14
شهرسازی یعنی جنگیدن با سوداگران زمین برای حفظ یه تیکه پارک. خدا قوت پهلوان. روزت مبارک.
دوستانه و همکارانه (طنز شغلی)
15
روزت مبارک رفیق. یه جوری شهر رو بساز که بچههامون توش نفس بکشن.
دوستانه و همکارانه (طنز شغلی)
علمی و فلسفی
1
شهر، بزرگترین اثر هنری بشر است و شهرساز، رهبر ارکستر این اثر. روز هماهنگکنندگان زندگی شهری مبارک.
علمی و فلسفی
2
شهرسازی، دانشِ خوانشِ متنِ شهر است. روز مفسران پیچیدگیهای شهری گرامی باد.
علمی و فلسفی
3
آنجا که جامعهشناسی، اقتصاد و هنر به هم میرسند، شهرسازی متولد میشود. روز متخصصان میانرشتهای مبارک.
علمی و فلسفی
4
شهر پایدار، رویایی است که با قلم شما به واقعیت نزدیک میشود. روز معمارانِ پایداری مبارک.
علمی و فلسفی
5
شیخ بهایی نشان داد که مهندسی شهر، یعنی جاری کردن آب و زندگی در رگهای خاک. روز میراثداران او مبارک.
علمی و فلسفی
6
هویت یک ملت در شهرهایش متبلور میشود. شما حافظان و سازندگان این هویت هستید. روزتان مبارک.
علمی و فلسفی
7
شهرسازی اسلامی، تجلی توحید در کالبد شهر است؛ جایی که مسجد قلب تپنده آن است. روز احیاگران این تفکر مبارک.
علمی و فلسفی
8
شما مهندسانِ تعاملات اجتماعی هستید؛ کسانی که فضا را برای گفتگو و دیدار آماده میکنند.
علمی و فلسفی
9
آرمانشهر (یوتوپیا) ساختنی نیست، اما با تلاش شما میتوان شهر را به جایی بهتر برای زیستن تبدیل کرد.
علمی و فلسفی
10
در ستایشِ نگاهی که «ما» را بر «من» مقدم میداند؛ زیرا شهرسازی هنرِ زندگی جمعی است. روزتان مبارک.
علمی و فلسفی
کوتاه و پیامکی
1
سوم اردیبهشت، روز مهندس شهرسازی و بزرگداشت شیخ بهایی مبارک.
کوتاه و پیامکی
2
شهرساز عزیز؛ روزت مبارک و افق دیدت وسیع.
کوتاه و پیامکی
3
روز ساماندهی کالبد و روح شهر گرامی باد.
کوتاه و پیامکی
4
شهرسازی؛ هنر ساختن بستر زندگی. روزت مبارک.
کوتاه و پیامکی
5
روز پاسداشت شهرسازی ایرانی و اسلامی مبارک باد.
کوتاه و پیامکی
6
مهندس شهرساز، روزت مبارک. به امید شهرهای آباد.
کوتاه و پیامکی
7
گرامی باد روز طراحان و برنامهریزان شهری.
کوتاه و پیامکی
8
شیخ بهایی؛ نماد شهرسازی هوشمند. روزش گرامی.
کوتاه و پیامکی
9
شهر خوب، ساختنی است نه یافتنی. روز سازندگان شهر مبارک.
کوتاه و پیامکی
10
روز جهانی شهرسازی نه، روز ملی شهرسازی مبارک!
کوتاه و پیامکی
شیخ بهایی؛ پدر مهندسی شهرسازی در ایران
اگرچه نام شیخ بهایی بیشتر با معماری گره خورده است، اما نگاه کلان او به اصفهانِ عصر صفوی، او را به عنوان یک «شهرساز» پیشرو معرفی میکند. طراحی شبکه مادیها (نهرها) برای آبرسانی به تمام محلات، طراحی خیابان چهارباغ به عنوان یک تفرجگاه عمومی (Urban Landscape)، و جانمایی دقیق میدان نقش جهان به عنوان مرکز تعاملات سیاسی، اقتصادی و مذهبی، همگی نشاندهنده تفکر شهرسازانه اوست. سوم اردیبهشت فرصتی است تا جایگاه او را نه فقط به عنوان معمار تکبناها، بلکه به عنوان طراح ساختار شهر بشناسیم.
تفاوت شهرسازی و معماری
بسیاری از مردم تفاوت این دو رشته را نمیدانند. معماری (Architecture) بر طراحی تکبناها، فرم، فضای داخلی و جزئیات اجرایی تمرکز دارد. اما شهرسازی (Urbanism) با مقیاسی وسیعتر سروکار دارد؛ شهرسازان به چیدمان ساختمانها کنار هم، شبکه معابر، کاربری اراضی، فضاهای عمومی، و مسائل اجتماعی و اقتصادی شهر میپردازند. معمار «جزء» را میسازد و شهرساز «کل» را مدیریت میکند تا اجزاء در هماهنگی باشند. روز معمار و شهرسازی، جشن همکاری این دو تخصص مکمل است.
چالشهای شهرسازی معاصر ایران
شهرسازان ایرانی امروز با چالشهای بزرگی روبرو هستند: تراکمفروشی، آلودگی هوا، ترافیک، حاشیهنشینی و از همه مهمتر، گسست از الگوهای بومی. شهرسازی مدرن ایران نیازمند بازگشت به اصول «محلهمحوری» و «انسانمداری» است که در شهرهای سنتی ما وجود داشت. روز شهرسازی تلنگری است برای مسئولین و متخصصین تا به جای گسترش بیرویه کالبدی، به «کیفیت محیط شهری» و «تابآوری» در برابر زلزله و بحرانها بیندیشند.
نقش GIS و تکنولوژی در شهرسازی نوین
امروزه شهرسازی بدون داده (Data) معنا ندارد. مهندسین شهرسازی با استفاده از سیستمهای اطلاعات جغرافیایی (GIS) و سنجش از دور، لایههای مختلف اطلاعاتی (جمعیت، ترافیک، زیرساختها) را تحلیل میکنند تا بهترین تصمیمات را بگیرند. مفهوم «شهر هوشمند» (Smart City) که بر پایه اینترنت اشیاء و مدیریت دادههاست، افق جدیدی است که شهرسازان ایرانی نیز به سمت آن حرکت میکنند.
شهرسازی اسلامی-ایرانی چیست؟
شهرسازی ایرانی-اسلامی تنها به معنای ساخت گنبد و طاق نیست؛ بلکه به معنای رعایت اصولی همچون «محرمیت»، «عدالت دسترسی»، «مسجد-محوری» و «احترام به طبیعت» در طراحی شهر است. در شهرهای قدیم، بازار، مسجد و مدرسه در پیوندی ارگانیک با هم بودند و محلات دارای هویت اجتماعی قوی بودند. بزرگداشت شیخ بهایی، دعوت به بازخوانی این اصول و ترجمه آنها به زبان شهرسازی مدرن است.
سوالات متداول
روز شهرساز در ایران چه تاریخی است؟
در ایران ۳ اردیبهشت (روز بزرگداشت شیخ بهایی) به عنوان روز معمار و شهرساز جشن گرفته میشود. البته ۱۷ آبان نیز روز جهانی شهرسازی است.
تفاوت برنامهریزی شهری و طراحی شهری چیست؟
برنامهریزی شهری (Urban Planning) بیشتر با آمار، کاربری اراضی، اقتصاد و سیاستگذاری کلان سروکار دارد، اما طراحی شهری (Urban Design) بر کیفیت بصری، فرم کالبدی و زیباسازی فضاهای عمومی تمرکز دارد.
مهمترین نرمافزار شهرسازی چیست؟
نرمافزار ArcGIS مهمترین ابزار برای تحلیلهای فضایی است. همچنین AutoCAD، CityEngine و نرمافزارهای ترافیکی مثل Aimsun کاربرد دارند.
طرح تفصیلی چیست؟
طرحی است که جزئیات دقیق کاربریها، تراکم ساختمانی، و عرض گذرها را برای هر پلاک ثبتی در شهر مشخص میکند و ملاک عمل شهرداریهاست.
شیخ بهایی چه کاری برای شهرسازی اصفهان کرد؟
او با مهندسی دقیق، آب زایندهرود را از طریق نهرها (مادیها) به تمام محلات اصفهان رساند و بر ساخت محور چهارباغ و میدان نقش جهان نظارت کرد.
کمیسیون ماده ۵ چیست؟
کمیسیونی است که وظیفه بررسی و تصویب تغییرات در طرح تفصیلی شهرها (مثل تغییر کاربری یا افزایش تراکم) را بر عهده دارد.
حق به شهر یعنی چه؟
مفهومی است که میگوید تمام ساکنان شهر (فارغ از جنسیت، قومیت و ثروت) حق دارند در شکلدهی به شهر مشارکت کنند و از خدمات آن عادلانه بهرهمند شوند.
تراکم فروشی چیست؟
اقدامی که در آن شهرداریها برای کسب درآمد، اجازه ساخت طبقات اضافه برخلاف طرحهای مصوب شهرسازی را میدهند که باعث مشکلات ترافیکی و خدماتی میشود.
شهر هوشمند چیست؟
شهری که در آن از تکنولوژی و دادهها برای بهبود کارایی خدمات شهری، کاهش مصرف انرژی و افزایش کیفیت زندگی شهروندان استفاده میشود.
پدر شهرسازی ایران کیست؟
بسیاری شیخ بهایی را مهندسِ شهرسازِ تاریخی میدانند، اما در دوران معاصر اساتیدی چون دکتر سید محسن حبیبی از پیشگامان این علم در ایران هستند.