روز جهانی کلیه یادآور این است: آب بنوشید، حتی اگر تشنه نیستید. کلیهها تشنه توجه شما هستند.
نکات سلامتی
2
نمکدان را از سفره حذف کنید. نمک دشمن خاموش کلیههای شماست.
نکات سلامتی
3
تحرک داشته باشید؛ ورزش منظم فشار خون را تنظیم کرده و بار روی کلیهها را کم میکند.
نکات سلامتی
4
مصرف خودسرانه مسکنها (مثل ایبوپروفن و ژلوفن) را متوقف کنید؛ آنها قاتل خاموش کلیه هستند.
نکات سلامتی
5
سیگار کشیدن جریان خون به کلیه را کاهش میدهد. امروز بهترین روز برای ترک است.
نکات سلامتی
6
قند خون و فشار خون خود را به طور منظم چک کنید. دیابت و فشار بالا دو متهم اصلی نارسایی کلیه هستند.
نکات سلامتی
7
رنگ ادرار، زنگ خطر سلامت شماست. رنگ روشن نشانه سلامتی و رنگ تیره نشانه کمآبی است.
نکات سلامتی
8
وزن ایدهآل، دوست کلیههای شماست. چاقی ریسک بیماریهای کلیوی را دوچندان میکند.
نکات سلامتی
9
خواب کافی شبانه به دفع سموم و بازسازی بافتهای کلیه کمک میکند.
نکات سلامتی
10
چکاپ سالانه کراتینین خون را فراموش نکنید، به خصوص اگر بالای ۴۰ سال دارید.
نکات سلامتی
هشدار دهنده
1
کلیهها تا زمانی که ۹۰ درصد کارایی خود را از دست ندهند، سکوت میکنند. این سکوت را با چکاپ بشکنید.
هشدار دهنده
2
فشار خون بالا هیچ علامتی ندارد، اما آرام آرام کلیهها را از کار میاندازد. مراقب باشید.
هشدار دهنده
3
دیابت کنترل نشده، اتوبانی به سمت دیالیز است. قند خود را جدی بگیرید.
هشدار دهنده
4
سنگ کلیه دردناک است، اما قابل پیشگیری. آب، آب و باز هم آب.
هشدار دهنده
5
مصرف بیرویه مکملهای بدنسازی و پروتئینهای صنعتی میتواند آسیب جبرانناپذیری به کلیه بزند.
هشدار دهنده
6
غذاهای فرآوری شده و فستفودها بمب فسفر و سدیم هستند؛ به کلیههایتان رحم کنید.
هشدار دهنده
7
عفونتهای ادراری درمان نشده میتوانند به بافت کلیه آسیب برسانند.
هشدار دهنده
8
سابقه خانوادگی بیماری کلیوی یک زنگ خطر جدی است؛ غربالگری را پشت گوش نیندازید.
هشدار دهنده
9
تورم پاها و دور چشم میتواند نشانه دفع پروتئین و مشکل کلیوی باشد.
هشدار دهنده
10
خستگی مزمن و کمخونی گاهی ریشه در عملکرد ضعیف کلیه دارد.
هشدار دهنده
علمی
1
کلیهها روزانه حدود ۲۰۰ لیتر خون را تصفیه میکنند تا ۲ لیتر مواد زائد دفع شود. ماشین تصفیه بدن را دریابید.
علمی
2
وظیفه کلیه فقط دفع آب نیست؛ تنظیم فشار خون، تولید گلبول قرمز و استحکام استخوانها هم با کلیه است.
علمی
3
هر انسان با حدود ۲ میلیون نفرون (واحد تصفیه) به دنیا میآید که جایگزین نمیشوند. مراقبشان باشید.
علمی
4
بیماری مزمن کلیه (CKD) یک بیماری پیشرونده است که با تشخیص زودرس قابل کنترل است.
علمی
5
پروتئینوری (دفع پروتئین در ادرار) اولین نشانه آسیب به فیلترهای کلیه است.
علمی
تغذیه سالم
1
آب، بهترین نوشیدنی برای کلیه. نوشابه و آبمیوههای صنعتی را فراموش کنید.
تغذیه سالم
2
سبزیجات و میوههای تازه، دوست کلیه هستند. (مگر در مراحل پیشرفته بیماری که محدودیت دارند).
تغذیه سالم
3
روغن زیتون و ماهیهای حاوی امگا ۳ به کاهش التهاب کلیهها کمک میکنند.
تغذیه سالم
4
مصرف گوشت قرمز را محدود کنید؛ پروتئین گیاهی فشار کمتری به کلیه میآورد.
تغذیه سالم
5
سیر، پیاز و کلم، ابرغذاهایی برای پاکسازی طبیعی بدن هستند.
تغذیه سالم
عمومی
1
سلامت کلیه برای همه، در همه جا. روز جهانی کلیه گرامی باد.
عمومی
2
کلیههای سالم، تضمینکننده قلب سالم.
عمومی
3
با یک آزمایش خون و ادرار ساده، از سلامت کلیههایتان مطمئن شوید.
عمومی
4
از کلیههایتان محافظت کنید تا آنها از زندگی شما محافظت کنند.
عمومی
5
پیشگیری از بیماری کلیوی، سرمایهگذاری برای آیندهای بدون درد است.
عمومی
اهمیت کلیهها در بدن انسان
کلیهها، دو عضو لوبیا شکل در بدن هستند که نقش حیاتی تصفیهخانه بدن را ایفا میکنند. دفع سموم، تنظیم تعادل آب و الکترولیتها، کنترل فشار خون و تولید هورمونهای حیاتی (مانند اریتروپویتین برای خونسازی) از وظایف اصلی کلیه است. روز جهانی کلیه (World Kidney Day) با هدف آگاهیبخشی درباره این وظایف حیاتی نامگذاری شده است.
دیابت و فشار خون؛ دو دشمن اصلی
آمارها نشان میدهد که دیابت و فشار خون بالا، مسئول بیش از دو سوم موارد نارسایی کلیه در جهان هستند. قند بالا و فشار خون بالا به عروق ریز کلیه آسیب میزنند. کنترل این دو بیماری، شاهکلید پیشگیری از دیالیز و پیوند کلیه است.
نوشیدن آب و سلامت کلیه
نوشیدن آب کافی (حدود ۸ لیوان در روز برای بزرگسالان سالم) باعث رقیق شدن ادرار و دفع راحتتر مواد زائد و جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه میشود. البته در افراد مبتلا به نارسایی پیشرفته کلیه یا مشکلات قلبی، میزان مصرف آب باید با نظر پزشک محدود شود.
خطرات مصرف خودسرانه دارو
فرهنگ غلط مصرف مسکنها برای هر درد کوچکی در ایران، یکی از دلایل آسیبهای کلیوی است. داروهای ضدالتهاب غیرواستروئیدی (NSAIDs) مانند ناپروکسن و ژلوفن، در صورت مصرف طولانیمدت، خونرسانی به کلیه را مختل کرده و باعث نارسایی حاد یا مزمن میشوند.
غربالگری و تشخیص زودرس
بیماریهای کلیوی اغلب «خاموش» هستند و تا مراحل پایانی علامتی ندارند. انجام آزمایش سالانه خون (برای بررسی اوره و کراتینین) و آزمایش ادرار (برای بررسی دفع پروتئین) سادهترین و ارزانترین راه برای اطمینان از سلامت کلیههاست.
سوالات متداول
روز جهانی کلیه چه تاریخی است؟
دومین پنجشنبه ماه مارس (متغیر) که معمولاً حول و حوش ۱۰ مارس (۱۹ یا ۲۰ اسفند) است.
چقدر آب در روز بنوشیم؟
برای فرد سالم، حدود ۸ لیوان (۲ لیتر) توصیه میشود، اما این مقدار بسته به فعالیت، آب و هوا و سلامت فرد متغیر است.
نشانههای اولیه نارسایی کلیه چیست؟
تغییر در ادرار (تکرر یا کاهش)، ورم پا و دور چشم، خستگی، تهوع و خارش پوست.
آیا سنگ کلیه باعث نارسایی میشود؟
اگر سنگها مسیر ادرار را مسدود کنند و درمان نشوند، میتوانند باعث عفونت و آسیب دائمی به بافت کلیه شوند.
چه غذاهایی برای کلیه مضر هستند؟
غذاهای شور، فستفودها، نوشابههای گازدار، گوشتهای فرآوری شده (سوسیس و کالباس) و مصرف زیاد قند.
کراتینین چیست؟
مادهای زائد در خون که توسط عضلات تولید میشود و کلیه آن را دفع میکند. بالا بودن آن نشانه کمکاری کلیه است.
آیا درد پهلو همیشه نشانه مشکل کلیه است؟
خیر، دردهای عضلانی و ستون فقرات هم شایع هستند. درد کلیه معمولاً عمیق و زیر دندههاست و با حرکت تغییر نمیکند.
رنگ ادرار سالم چه رنگی است؟
زرد روشن (کاهی). زرد تیره نشانه کمآبی و بیرنگ بودن نشانه مصرف زیاد آب است.
آیا کلیه از دست رفته برمیگردد؟
در نارسایی مزمن، بافت از بین رفته معمولاً بازسازی نمیشود، اما میتوان با درمان جلوی پیشرفت بیماری را گرفت.
شعار روز جهانی کلیه چیست؟
شعارها متغیرند اما معمولاً بر «سلامت کلیه برای همه» و «پر کردن شکاف دانش» تاکید دارند.