بیماری سل یکی از قدیمی ترین دشمنان سلامت بشر است که هنوز هم قربانی می گیرد. اهمیت تست سل در این است که بسیاری از افراد ممکن است ناقل باکتری باشند بدون آنکه علائمی نشان دهند (سل نهفته). شناسایی این افراد و درمان پیشگیرانه آنها، موثرترین راه برای جلوگیری از فعال شدن بیماری و شیوع آن در جامعه است. روز جهانی سل فرصتی برای یادآوری این نکته است که تشخیص زودرس، جان ها را نجات می دهد.
سیستم ایمنی بدن سد دفاعی در برابر باسیل سل است. هر عاملی که این سد را تضعیف کند، فرد را در گروه پرخطر قرار می دهد. بیماران دیابتی، افراد مبتلا به ایدز (HIV)، بیماران سرطانی تحت شیمی درمانی، گیرندگان پیوند عضو، سالمندان و کودکانی که در تماس نزدیک با بیمار مسلول بوده اند، باید بیش از دیگران نسبت به انجام تست های دوره ای حساس باشند.
دو روش اصلی برای غربالگری عفونت سل وجود دارد: تست پوستی توبرکولین (TST) و آزمایش خون (IGRA). تست پوستی روشی سنتی و ارزان است که با تزریق مقدار کمی مایع زیر پوست ساعد انجام می شود. آزمایش خون روشی جدیدتر و دقیق تر است. اگر نتایج این تست ها مثبت باشد، پزشک با عکس برداری از ریه و آزمایش خلط، وضعیت بیماری (فعال یا نهفته) را مشخص می کند.
ارتباط تنگاتنگی بین بیماری های غیرواگیر مانند دیابت و بیماری واگیر سل وجود دارد. قند خون کنترل نشده می تواند خطر ابتلا به سل فعال را تا سه برابر افزایش دهد. همچنین مصرف دخانیات آسیب پذیری ریه را بالا می برد. بنابراین کنترل بیماری های زمینه ای و ترک سیگار، بخشی از استراتژی پیشگیری از سل محسوب می شود.
خوشبختانه سیستم شبکه بهداشت و درمان ایران یکی از پیشروترین سیستم ها در منطقه برای کنترل سل است. خدمات بیماریابی، تست خلط و داروهای ضد سل در مراکز بهداشت دولتی به صورت رایگان ارائه می شود. آگاهی مردم از این خدمات رایگان می تواند مانع بزرگی به نام «هزینه درمان» را از ذهن بیماران پاک کند.
