هفدهم شهریور، جمعه سرخی بود که نویدبخش صبح سپید انقلاب شد. یاد شهدای میدان ژاله گرامی باد.
انقلابی
2
خون شهدای ۱۷ شهریور، نقاب از چهره رژیم پهلوی برداشت و سقوط طاغوت را حتمی کرد.
انقلابی
3
میدان ژاله، قتلگاه لالهها بود؛ اما از خون هر لاله، هزاران انقلابی رویید. سالروز قیام ۱۷ شهریور تسلیت و گرامی باد.
انقلابی
4
جمعه سیاه، سند جنایت آمریکا و رژیم شاهنشاهی علیه ملت مظلوم ایران است. ننگ بر قاتلان مردم.
انقلابی
5
۱۷ شهریور، نقطه عطفی در تاریخ انقلاب اسلامی است که راه سازش را بست و راه مقاومت را گشود.
انقلابی
6
درود بر زنان و مردانی که در ۱۷ شهریور ۵۷، سینه خود را سپر گلولههای استبداد کردند.
انقلابی
7
شهادت هنر مردان خداست و شهدای ۱۷ شهریور هنرمندانی بودند که آزادی را ترسیم کردند.
انقلابی
8
پیام ۱۷ شهریور این بود: «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» به قیمت خون به دست میآید.
انقلابی
9
امام خمینی (ره): «۱۷ شهریور از ایامالله است.» روزی که حق بر باطل پیروز شد.
انقلابی
10
یاد کنیم از کفنپوشان میدان شهدا (ژاله سابق) که با دست خالی در برابر تانکها ایستادند.
انقلابی
حماسی
1
آتش گلولهها در جمعه سیاه، نتوانست فریاد «الله اکبر» مردم را خاموش کند.
حماسی
2
خیابانهای تهران در ۱۷ شهریور، فرش سرخی از خون پاکترین جوانان این مرز و بوم شد.
حماسی
3
آن روز خورشید از شرم جنایت طاغوت، خون گریست. سلام بر شهدای مظلوم ۱۷ شهریور.
حماسی
4
رژیم پهلوی گمان کرد با کشتار ۱۷ شهریور مردم میترسند، اما مردم طوفان شدند.
حماسی
5
خون بر شمشیر پیروز است؛ این درس بزرگ عاشورا بود که در ۱۷ شهریور تکرار شد.
حماسی
6
تیرهای سربی بر قلبهای عاشق نشست، اما عشق به اسلام و ایران هرگز نمرد.
حماسی
7
۱۷ شهریور، یوماللهی است که در آن اراده ملت بر زرادخانه استکبار غلبه کرد.
حماسی
8
تاریخ گواهی میدهد که پایه تختهای شاهنشاهی در سیل خون شهدای ژاله ویران شد.
حماسی
9
شهیدان ۱۷ شهریور، پیشگامان قافلهای بودند که به ۲۲ بهمن رسید. راهشان پر رهرو باد.
حماسی
10
ما وارثان خونهای پاک ۱۷ شهریوریم؛ تا آخر پای این انقلاب ایستادهایم.
حماسی
تاریخی_سیاسی
1
جنایت ۱۷ شهریور، حمایت بیچونوهوای آمریکا از رژیم شاه را برای همگان آشکار کرد.
تاریخی_سیاسی
2
کشتار مردم بیدفاع در میدان ژاله، آخرین میخ بر تابوت رژیم منحوس پهلوی بود.
تاریخی_سیاسی
3
اعلام حکومت نظامی در صبح ۱۷ شهریور، نتوانست جلوی سیل خروشان مردم انقلابی را بگیرد.
تاریخی_سیاسی
4
بازخوانی ۱۷ شهریور، بازخوانی ماهیت ضد مردمی سلطنت و وابستگی آن به بیگانگان است.
تاریخی_سیاسی
5
سکوت مجامع حقوق بشری غرب در برابر کشتار ۱۷ شهریور، رسوایی ابدی مدعیان دموکراسی است.
تاریخی_سیاسی
6
امام امت در پیامی تاریخی، ۱۷ شهریور را مایه آبروی ملت ایران و سند رسوایی شاه خواندند.
تاریخی_سیاسی
7
شهدای ۱۷ شهریور ثابت کردند که برای برپایی حکومت عدل الهی، باید هزینه داد.
تاریخی_سیاسی
8
تغییر نام میدان ژاله به میدان شهدا، کمترین ادای دین به حماسهسازان آن روز است.
تاریخی_سیاسی
9
نسل جوان باید بداند که آزادی امروز، مرهون چه فداکاریهایی در جمعه سیاه ۵۷ است.
تاریخی_سیاسی
10
۱۷ شهریور نشان داد که ارتش شاهنشاهی در برابر ایمان مردم، طبلی توخالی بود.
تاریخی_سیاسی
واقعه ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ چه بود؟
در تاریخ ۱۷ شهریور ۱۳۵۷، که به «جمعه سیاه» معروف شد، مردم تهران برای برگزاری تظاهرات ضد رژیم پهلوی در میدان ژاله (شهدا) تجمع کردند. رژیم شاه که صبح همان روز در تهران و ۱۱ شهر دیگر حکومت نظامی اعلام کرده بود، با استقرار تانک و نیروهای نظامی، مردم بیدفاع را به رگبار بست. این کشتار وحشیانه، خشم عمومی را شعلهورتر کرد و روند سقوط رژیم پهلوی را تسریع بخشید.
پیام امام خمینی (ره) درباره ۱۷ شهریور
امام خمینی (ره) بلافاصله پس از این واقعه، پیامی کوبنده صادر کردند و فرمودند: «۱۷ شهریور از ایامالله است... ای کاش خمینی در میان شما بود و در کنار شما در جبهه دفاع از خدای تعالی کشته میشد.» ایشان این روز را سند جنایت شاه و اربابان آمریکاییاش نامیدند و مردم را به ادامه مبارزه تا پیروزی نهایی فراخواندند.
تعداد شهدا و مجروحین
آمار دقیقی از تعداد شهدای این روز در دست نیست. رژیم پهلوی آمار را بسیار کم (حدود ۸۷ نفر) اعلام کرد، اما شاهدان عینی و مخالفان رژیم، تعداد شهدا و مجروحین را هزاران نفر تخمین زدند. تصاویر اجساد انباشته شده و جویهای خون، گواهی بر ابعاد گسترده این جنایت بود.
تأثیر بر روند انقلاب اسلامی
۱۷ شهریور نقطه پایان هرگونه امید به مصالحه یا اصلاحات سیاسی بود. این واقعه نشان داد که رژیم شاه تنها زبان زور را میفهمد. همچنین باعث تزلزل روحیه ارتش و پیوستن تدریجی سربازان به مردم شد. اعتصابات سراسری (نفت، بازار، مدارس) پس از این روز شدت گرفت.
نقش آمریکا و اسرائیل
اسناد تاریخی نشان میدهد که دولت آمریکا (کارتر) از شاه حمایت کرد و حتی برخی گزارشها حاکی از حضور مستشاران اسرائیلی در طراحی سرکوبها بود. ۱۷ شهریور چهره واقعی حامیان غربی رژیم پهلوی را برای مردم ایران افشا کرد.
سوالات متداول
جمعه سیاه به چه روزی گفته میشود؟
۱۷ شهریور ۱۳۵۷ که در آن کشتار میدان ژاله رخ داد.
میدان ژاله اکنون چه نام دارد؟
میدان شهدا (در شرق تهران).
فرمانده نیروهای نظامی در ۱۷ شهریور که بود؟
ارتشبد غلامعلی اویسی (فرماندار نظامی تهران) که دستور شلیک را صادر کرد.
علت تجمع مردم در ۱۷ شهریور چه بود؟
ادامه اعتراضات پس از راهپیمایی میلیونی عید فطر و درخواست برکناری شاه و برپایی حکومت اسلامی.
آیا مردم مسلح بودند؟
خیر، تظاهرکنندگان کاملاً مسالمتآمیز و با شعار و دست خالی تجمع کرده بودند، اما رژیم آنها را به رگبار بست.
شعار اصلی مردم در آن روز چه بود؟
«استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» و «مرگ بر شاه».
واکنش جهان به ۱۷ شهریور چه بود؟
بسیاری از ملتهای آزادیخواه محکوم کردند، اما دولتهای غربی به حمایت از شاه ادامه دادند.
نقش زنان در ۱۷ شهریور چه بود؟
زنان با چادرهای مشکی و کودکان در آغوش، در صفوف اول تظاهرات بودند و تعدادی از آنان نیز به شهادت رسیدند.
چرا حکومت نظامی اعلام شد؟
رژیم شاه برای کنترل اوضاع و جلوگیری از تظاهرات، ساعت ۶ صبح حکومت نظامی اعلام کرد، اما بسیاری از مردم بیخبر بودند.
آیا ۱۷ شهریور تعطیل رسمی است؟
در تقویم جمهوری اسلامی ایران، این روز به عنوان مناسبت انقلاب ثبت شده اما تعطیل رسمی نیست.