یکی از آموزه های مهم دینی ما، تشکر از نیکی های دیگران است. حدیث شریف (من لم یشکر المخلوق، لم یشکر الخالق) به ما یادآوری می کند که شکرگزاری از بندگان خدا، مقدمه شکرگزاری از خداست. وقتی کسی در شب میلاد امام حسن (ع) بانی افطار می شود و زحمت تهیه و تدارک غذا را می کشد، وظیفه اخلاقی مهمانان است که با کلامی محبت آمیز و دعای خیر، از او قدردانی کنند. این کار خستگی را از تن بانی در می آورد و او را به ادامه کار خیر تشویق می کند.
در سیره پیامبر (ص) آمده است که هرگاه بر سر سفره ای مهمان می شدند، برای صاحب سفره دعا می کردند. دعاهایی مثل (افطر عندکم الصائمون) (روزه داران نزد شما افطار کنند) و (اکلت طعامکم الابرار) (نیکان غذای شما را بخورند). استفاده از این مضامین در متن های تشکر، علاوه بر ادب، بار معنوی قدردانی را نیز بالا می برد و سنت پیامبر را زنده می کند.
بسیاری از بانیان افطار، افراد خیر و بی ادعایی هستند که نیاز به تشکر ندارند، اما قدردانی عمومی در مساجد و مجالس، اثر تربیتی روی دیگران دارد. وقتی مردم می بینند که از کار خیر تجلیل می شود، انگیزه پیدا می کنند تا آنها نیز در حد توان خود بانی شوند. تشکر کردن، چرخه خیر را در جامعه به گردش در می آورد و فرهنگ سخاوت را نهادینه می کند.
بسیاری از افطاری ها به نیت خیرات برای اموات داده می شود. بنابراین بهترین متن تشکر، متنی است که در آن برای آمرزش درگذشتگان بانی دعا شود. این کار باعث آرامش قلب بانی می شود و نشان می دهد که هدف اصلی او از این احسان، برآورده شده است. ذکر صلوات و فاتحه در پایان مراسم، زیباترین نوع تشکر معنوی است.
در کنار بانیان مالی، افرادی هم هستند که زحمت پخت و پز، پذیرایی و شستن ظروف را می کشند. در متن های تشکر و سخنرانی ها، نباید این خادمان زحمتکش را فراموش کرد. تشکر از تیم اجرایی و آشپزخانه، نشان دهنده دقت نظر و انصاف گوینده است و باعث دلگرمی همه ارکان برگزاری مراسم می شود.
