روز دوم محرم الحرام، روزی سرنوشتساز در تاریخ اسلام است. در این روز کاروان امام حسین (ع) پس از مخالفت حر بن یزید ریاحی برای ادامه مسیر به کوفه یا بازگشت به مدینه، در سرزمینی خشک و بیآب به نام کربلا متوقف شد. امام پس از تایید نام مکان، فرمودند: «اینجا محل فرود آمدن ما و ریخته شدن خون ماست.» این روز آغاز استقرار اهل بیت در میدان نبرد و شروع فشارهای روانی و نظامی دشمن است.
منابع تاریخی و مقاتل اشاره دارند که حضرت زینب (س) از لحظه ورود به کربلا، دچار حزن و اندوهی عجیب شدند. ایشان به برادرشان عرض کردند که این بیابان ترس و دلهره در دل من میاندازد. امام حسین (ع) با آرامش و کلام الهی سعی در تسلی خواهر داشتند، اما گویی قلب زینب (س) وقایع تلخ روز عاشورا و اسارت را پیشبینی میکرد. این اضطراب مقدمهای بر صبر عظیم زینبی بود.
یکی از نکات مهم روز دوم، نحوه آرایش خیمهها توسط امام حسین (ع) بود. ایشان خیمههای زنان و کودکان را در مرکز قرار دادند و خیمههای یاران و بنیهاشم را به صورت هلالی محافظ در اطراف چیدند. خیمه حضرت عباس (ع) نیز در نزدیکترین نقطه به دشمن و به عنوان نگهبان اصلی قرار گرفت. این تدبیر نشاندهنده اهمیت حفاظت از ناموس و آمادگی دفاعی در برابر حملات احتمالی بود.
روایاتی وجود دارد که نشان میدهد امام حسین (ع) پس از ورود به کربلا، زمینهای اطراف را از ساکنان محلی (بنیاسد) خریداری کردند و سپس آن را به خودشان بخشیدند، با این شرط که زوار قبرش را راهنمایی و پذیرایی کنند. این اقدام هوشمندانه باعث شد تا مکان شهادت و دفن ایشان، در ملکی حلال و متعلق به خودشان باشد و از نظر فقهی غصبی محسوب نشود.
ورود به کربلا نماد ورود به میدان آزمایش است. امام حسین (ع) با علم به شهادت، پا به این میدان گذاشت تا به ما بیاموزد که در راه حق نباید از سختیها و خطرات هراسید. روز دوم محرم به ما یادآوری میکند که باید خیمه زندگی خود را در جبهه حق برپا کنیم، حتی اگر در محاصره دشمنان باشیم. تسلیم نشدن در برابر باطل، درس بزرگ این روز است.
