یاران موافق همه از دست شدند، در پای اجل یکان یکان پست شدند.
گزیده رباعیات
14
از آمدن و رفتن ما سودی کو؟ وز تار امید عمر ما پودی کو؟
گزیده رباعیات
15
در کارگه کوزه گری رفتم دوش، دیدم دو هزار کوزه گویا و خموش.
گزیده رباعیات
16
چون بلبل مست راه در بستان یافت، روی گل و جام باده را خندان یافت.
گزیده رباعیات
17
ساقی غم من بلندآوازه شده است، سرمستی من پیش من اندازه شده است.
گزیده رباعیات
18
هر سبزه که بر کنار جویی رسته است، گویی ز لب فرشته خویی رسته است.
گزیده رباعیات
19
من ظاهر نیستی و هستی دانم، من باطن هر فراز و پستی دانم.
گزیده رباعیات
20
عمرت تا کی به خودپرستی گذرد؟ یا در پی نیستی و هستی گذرد؟
گزیده رباعیات
فلسفی و تأمل
1
روز خیام، روزی برای اندیشیدن به کوتاهی عمر و ارزش لحظههای اکنون است. بیایید قدر یکدیگر را بدانیم.
فلسفی و تأمل
2
فلسفه خیام نه دعوت به پوچی، بلکه هشداری برای دریافتن حقیقت زندگی و دوری از تعصبات بیهوده است. روزش گرامی.
فلسفی و تأمل
3
پیام خیام برای انسان امروز، رهایی از غم گذشته و ترس از آینده است. حال را دریابیم. روز بزرگداشت خیام مبارک.
فلسفی و تأمل
4
خیام به ما میآموزد که جهان را سخت نگیریم و با دیدهای باز و خردمندانه به هستی بنگریم. سالروز یادبودش گرامی باد.
فلسفی و تأمل
5
در نگاه خیام، مرگ حقیقتی انکارناپذیر است که باید یاد آن، زندگی را برایمان شیرینتر و معنادارتر کند.
فلسفی و تأمل
6
بزرگداشت خیام، تنها بزرگداشت یک شاعر نیست؛ بلکه بزرگداشت تفکری است که انسان را به فروتنی در برابر هستی فرا میخواند.
فلسفی و تأمل
7
پرسشگری و جستجوی حقیقت، میراث خیام برای ماست. روز بزرگداشت این حکیم فرزانه گرامی باد.
فلسفی و تأمل
8
خیام فریاد میزند که فرصت زندگی کوتاه است؛ آن را با کینهتوزی و غم بیهوده هدر ندهیم. روزش مبارک.
فلسفی و تأمل
9
ریاضیات خیام نظم جهان را نشان میدهد و شعرش راز و رمز هستی را. ترکیبی از عقل و احساس. روزش گرامی باد.
فلسفی و تأمل
10
بیایید در سالروز بزرگداشت خیام، دمی از هیاهوی جهان فاصله بگیریم و در معنای بودن خویش تأمل کنیم.
فلسفی و تأمل
11
حکمت خیامی، حکمتی است که انسان را به صلح با خود و جهان دعوت میکند. این روز بر شما مبارک.
فلسفی و تأمل
12
نگاه دقیق و موشکافانه خیام به پدیدههای هستی، درسی بزرگ برای تمام جویندگان علم و معرفت است.
فلسفی و تأمل
13
خیام به ما یادآوری میکند که ما مسافران کاروانسرای دنیا هستیم، پس باید رسم مسافری و وارستگی را بیاموزیم.
فلسفی و تأمل
14
ارزش وقت و زمان در اندیشه خیام جایگاه ویژهای دارد. روز بزرگداشت او، روز پاسداشت زمان است.
فلسفی و تأمل
15
تردیدهای خیام، مقدمهای برای رسیدن به یقین و دوری از خرافات است. سالروز این دانشمند بزرگ گرامی باد.
فلسفی و تأمل
16
شعر خیام آینهای است که ناپایداری جهان را به ما نشان میدهد تا به داشتههایمان غره نشویم.
فلسفی و تأمل
17
بزرگداشت خیام یعنی ارج نهادن به عقلانیت، پرسشگری و لذت بردن از نعمتهای حلال خداوند در لحظه حال.
فلسفی و تأمل
18
سکوت و تفکر در کارگاه هستی، درسی است که از کوزهگری دهر در اشعار خیام میآموزیم.
فلسفی و تأمل
19
خیام ستایشگر زندگی است و مرگآگاهی او، تلاشی برای عمیقتر زیستن است. روزش مبارک.
فلسفی و تأمل
20
امروز فرصتی است تا با خواندن رباعیات خیام، پنجرهای نو به سوی معنای زندگی بگشاییم.
فلسفی و تأمل
کوتاه و پیامکی
1
روز خیام نیشابوری، شاعر لحظهها مبارک.
کوتاه و پیامکی
2
بیست و هشتم اردیبهشت، سالروز حکیم عمر خیام گرامی باد.
کوتاه و پیامکی
3
بزرگداشت خیام، فخر ایران و جهان، خجسته باد.
کوتاه و پیامکی
4
روز خیام؛ روز ستایش علم و ادب ایرانی مبارک.
کوتاه و پیامکی
5
یاد حکیم عمر خیام، ستاره درخشان نیشابور گرامی.
کوتاه و پیامکی
6
روز بزرگداشت خالق رباعیات ماندگار مبارک باد.
کوتاه و پیامکی
7
سالروز خیام، حکیم دانا و شاعر توانا مبارک.
کوتاه و پیامکی
8
روز خیام بر عاشقان شعر و شعور مبارک باد.
کوتاه و پیامکی
9
گرامی باد یاد و نام عمر خیام نیشابوری.
کوتاه و پیامکی
10
روز پاسداشت اندیشههای خیام مبارک.
کوتاه و پیامکی
11
خیام؛ راوی رازهای هستی. روزش گرامی.
کوتاه و پیامکی
12
تبریک روز بزرگداشت نابغه ریاضی و شعر ایران.
کوتاه و پیامکی
13
روز خیام، روز تفکر و تامل مبارک.
کوتاه و پیامکی
14
سالروز افتخار ایرانزمین، خیام کبیر مبارک.
کوتاه و پیامکی
15
روز خیام؛ فرصتی برای آشتی با ادبیات کلاسیک.
کوتاه و پیامکی
16
یاد خیام و تقویم دقیق جلالیاش گرامی باد.
کوتاه و پیامکی
17
بزرگداشت خیام نیشابوری بر همه ایرانیان مبارک.
کوتاه و پیامکی
18
روز شاعر ِ «این قافله عمر» گرامی باد.
کوتاه و پیامکی
19
سلام بر خیام، سلام بر نیشابور، سلام بر ایران.
کوتاه و پیامکی
20
روز خیام؛ یادآور شکوه تمدن ایرانی مبارک.
کوتاه و پیامکی
حکیم عمر خیام نیشابوری کیست؟
حکیم ابوالفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری، یکی از بزرگترین دانشمندان، ریاضیدانان، ستارهشناسان و شاعران ایران در قرن پنجم هجری قمری است. او در نیشابور زاده شد و در همان شهر نیز درگذشت. شهرت خیام در زمان حیاتش بیشتر به واسطه دانش ریاضی و نجوم او بود، اما امروزه در سطح جهانی بیشتر با رباعیات فلسفی و عمیقش شناخته میشود. خیام در ریاضیات به دستاوردهای بزرگی همچون طبقهبندی معادلات درجه سوم و حل آنها دست یافت که قرنها از زمان خود جلوتر بود.
تقویم جلالی؛ شاهکار علمی خیام
یکی از مهمترین خدمات علمی خیام، سرپرستی گروهی از دانشمندان برای اصلاح تقویم رایج در زمان ملکشاه سلجوقی بود. نتیجه این تحقیقات، تدوین «تقویم جلالی» بود که دقیقترین تقویم خورشیدی جهان محسوب میشود. دقت این تقویم به قدری بالاست که خطای آن بسیار کمتر از تقویم گریگوری (میلادی) است. این تقویم مبنای گاهشماری هجری خورشیدی است که امروزه در ایران استفاده میشود و نشاندهنده نبوغ محاسباتی خیام است.
رباعیات خیام؛ فریاد خرد و حیرت
رباعیات خیام مجموعهای از اشعار کوتاه است که با زبانی ساده اما پرمغز، عمیقترین پرسشهای فلسفی بشر را مطرح میکند. مضامینی همچون ناپایداری دنیا، مرگآگاهی، غنیمت شمردن دم (Carpe Diem) و حیرت در برابر راز آفرینش، محور اصلی اندیشه شعری اوست. اگرچه تعداد رباعیات اصیل او مورد بحث است، اما همین تعداد اندک نیز کافی بود تا ادوارد فیتزجرالد با ترجمه آنها به انگلیسی، خیام را به یکی از محبوبترین شاعران جهان تبدیل کند.
فلسفه و اندیشه خیام
اندیشه خیام ترکیبی از عقلانیت علمی و حسرتهای فلسفی است. او جهان را با دیدی واقعبینانه مینگریست و از تعصبات و خرافات دوری میجست. برخلاف تصور برخی که او را مبلغ پوچگرایی میدانند، خیام بر ارزش زندگی و بهرهبرداری صحیح از موهبت حیات تأکید داشت. او انسان را به فروتنی در برابر عظمت هستی و دوری از جنگ و کینه برای دنیای زودگذر دعوت میکرد.
آرامگاه خیام و بزرگداشت او
آرامگاه حکیم عمر خیام در شهر نیشابور، در باغی مصفا و در نزدیکی آرامگاه امامزاده محروق قرار دارد. بنای یادبود فعلی که توسط مهندس هوشنگ سیحون طراحی شده، تلفیقی هنرمندانه از معماری مدرن و سنتی و نمادهای ریاضی و نجومی است. هر ساله در ۲۸ اردیبهشت ماه، مراسم بزرگداشتی با حضور اندیشمندان، شاعران و هنرمندان در نیشابور و سراسر ایران برگزار میشود تا یاد این نابغه بیبدیل گرامی داشته شود.
سوالات متداول
روز بزرگداشت خیام چه روزی است؟
روز ۲۸ اردیبهشت ماه در تقویم رسمی ایران به نام روز بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری نامگذاری شده است.
خیام در چه قرنی میزیست؟
حکیم عمر خیام در قرن پنجم هجری قمری (دوره سلجوقیان) زندگی میکرد.
مهمترین اثر علمی خیام چیست؟
اصلاح تقویم و تدوین تقویم جلالی و همچنین رساله در جبر و مقابله از مهمترین آثار علمی او هستند.
آیا خیام فقط شاعر بود؟
خیر، شهرت اصلی خیام در زمان خودش به عنوان ریاضیدان، منجم و فیلسوف بود و شعر او بعدها شهرت جهانی یافت.
آرامگاه خیام کجاست؟
آرامگاه وی در شهر نیشابور در استان خراسان رضوی قرار دارد.
چه کسی رباعیات خیام را به جهانیان معرفی کرد؟
ادوارد فیتزجرالد، شاعر انگلیسی، با ترجمه رباعیات خیام نقش مهمی در شهرت جهانی او داشت.
مضمون اصلی رباعیات خیام چیست؟
ناپایداری دنیا، لزوم بهرهمندی از لحظه حال، مرگاندیشی و حیرت فلسفی از مضامین اصلی شعر اوست.
چرا تقویم جلالی مهم است؟
زیرا دقیقترین تقویم خورشیدی جهان است که توسط خیام و گروهی از دانشمندان تدوین شد.
لقب خیام به چه معناست؟
خیام به معنی خیمهدوز است که احتمالا شغل پدر یا نیاکان او بوده است.
معمار بنای آرامگاه خیام کیست؟
مهندس هوشنگ سیحون طراح بنای زیبای آرامگاه خیام است.