هفدهم ماه شوال در تقویم قمری، مصادف با سالروز نبرد تاریخی خندق (احزاب) و رویارویی حضرت علی علیه السلام با عمرو بن عبدود، پهلوان نامی عرب است. در این نبرد، امیرالمؤمنین (ع) با غلبه بر خشم خود و رعایت اصول جوانمردی حتی در لحظه پیروزی، نمادی جاودانه از اخلاق ورزشی و پهلوانی را به نمایش گذاشتند. به همین دلیل این روز به عنوان روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانهای نامگذاری شده است.
مربیان ورزشی نقشی کلیدی و بنیادین در انتقال مفاهیم اخلاقی به ورزشکاران دارند. آنها نه تنها مسئول آموزش تکنیکهای ورزشی هستند، بلکه به عنوان الگوهای رفتاری، منش پهلوانی، احترام به پیشکسوت، و رعایت انصاف را به شاگردان خود میآموزند. یک مربی با اخلاق میتواند نسلی از قهرمانان پهلوانمنش را تربیت کند.
ورزش زورخانهای که ریشه در تاریخ و فرهنگ کهن ایران و آموزههای اسلامی دارد، تنها یک فعالیت بدنی نیست، بلکه مدرسهای برای پرورش روح است. ادوات این ورزش و آداب خاص آن مانند رخصت گرفتن، بوسیدن خاک گود و خواندن اشعار حماسی و مذهبی، همگی در راستای تقویت تواضع و ذکر نام خدا در حین ورزش طراحی شدهاند.
در فرهنگ ایرانی و اسلامی، پهلوان کسی نیست که فقط زور بازو داشته باشد. پهلوان واقعی کسی است که بر هوای نفس خود غلبه کند، حامی مظلومان باشد، امانتدار و صادق باشد و در اوج قدرت، فروتنی پیشه کند. این ویژگیها میراثی است که سینه به سینه توسط مربیان و پیشکسوتان به نسل جدید منتقل میشود.
در دنیای امروز که ورزش گاهی با حواشی و رقابتهای ناسالم آمیخته میشود، بازگشت به اصول فرهنگ پهلوانی بیش از پیش احساس میشود. مربیان با یادآوری داستانهای پوریای ولی و غلامرضا تختی و تأسی به سیره مولا علی (ع)، میتوانند روح معنویت را در کالبد ورزش مدرن بدمند و از انحرافات اخلاقی جلوگیری کنند.
