جابر بن حیان (متولد حدود ۷۲۱ میلادی) معروف به «پدر علم شیمی»، دانشمند و کیمیاگر برجسته ایرانی و مسلمان بود. او در کتابهای خود بارها تأکید کرده که دانش خود را از محضر امام جعفر صادق (ع) آموخته است و ایشان را «سیدی و مولای» (آقا و مولای من) خطاب میکند. او مخترع بسیاری از ابزارهای آزمایشگاهی و کاشف اسیدهایی مانند اسید سولفوریک است.
امام صادق (ع) تنها یک فقیه نبودند، بلکه در علوم طبیعی نیز صاحب نظر بودند. ایشان جابر را تشویق میکردند تا آزمایش کند و به تجربه بپردازد. این رویکرد تجربی در زمانی که علم بیشتر نظری و فلسفی بود، انقلابی محسوب میشد. تبریک به دانشجویان شیمی در این روز، یادآوری این ریشه تاریخی پرافتخار است.
در ادبیات عرفانی، کیمیاگری (شیمی) نمادی از تبدیل «مس وجود» به «طلای ناب» از طریق تزکیه نفس است. امام صادق (ع) بزرگترین کیمیاگر جانها بودند که انسانهای معمولی را به اولیای الهی تبدیل میکردند. این تشبیه در متنهای ادبی بسیار زیبا مینشیند.
اینکه پدر علم شیمی جهان، شاگرد بلاواسطه امام ششم شیعیان است، سند محکمی بر عقلانیت و علمدوستی مکتب تشیع است. دانشجویان شیمی میتوانند با افتخار سر خود را بالا بگیرند که ریشه رشته تحصیلیشان به اهل بیت میرسد.
بسیاری از انجمنهای علمی شیمی در دانشگاههای ایران، روز ۱۷ ربیعالاول را به عنوان روزی خاص گرامی میدارند و با برگزاری مسابقات یا نصب بنر، پیوند دین و علم را جشن میگیرند.
