تک‌بیت‌های ناب از پروین اعتصامی برای استوری اینستاگرام 1404

هر که با پاکدلان صبح و مسایی دارد / دلش از پرتو اسرار صفایی دارد

در دست بانوانی است که در صف هنر / چون دُرّ نایاب و چو گوهر پربهاستند

گوهر وقت بدین تیرگی خاک مریز / آخر ای دل، تو هم از عالم بالا هستی

خرم آن کس که در این محنت‌گاه / خاطری را سبب تسکین است

فرصت از دست مده، دل مکن از کار تهی / که در این بحر، بسی کشتی بیکار نشست

آن که آسوده نگردید به عمر / ننگرد خسته و آسوده که کیست

شنیده‌اید که آسایش بزرگان چیست / برای خاطر بیچارگان نیاسودن

زهد با نیت پاک است نه با جامه پاک / ای بس آلوده که پاکیزه ردایی دارد

عیب مردم فاش کردن بدترین عیب‌هاست / عیب‌جوی اول کند بی‌پرده عیب خویش را

به کس مپوشان چشم و به کس مکن اِبرام / که کار دهر نه بر قاعده است و نه بر کام

روزی گذشت پادشهی از گذرگهی / فریاد شوق بر سر هر کوی و بام برخاست

ما آبروی فقر و قناعت نمی‌بریم / با پادشه بگوی که روزی مقدر است

دزد دانا می‌کشد اول چراغ خانه را / تا نگردد شمع و شاهد در میان

محتسب، مستی به ره دید و گریبانش گرفت / مست گفت ای دوست، این پیراهن است افسار نیست

گفت: دیناری بده پنهان و خود را وارهان / گفت: کار شرع، کار درهم و دینار نیست

هیزم سوخته شمع ره و منزل نشود / باید افروخت چراغی که ضیایی دارد

کشتن شمع چه حاجت، که زمانی دیگر / صبح کاذب دمد و باطل و حق بشناسد

از درد سخن گفتن و از درد شنیدن / با مردم بی‌درد ندانی که چه دردی است

ظلم، مال و جاه ظالم را نگهدارنده نیست / کشتی بیدادگر، در خاک و خون افتادنی است

ما را به رخت و چوب شبانی فریفته است / این گرگ سال‌هاست که با گله آشناست

چشم چشم است و گه دیدن اشیا بیناست / دل دل است و گه سنجیدن معنی داناست

ای دل، عبث مخور غم دنیا را / فکرت مکن نیامده فردا را

بی روی دوست، دوش شب ما سحر نداشت / سوز و گداز شمع و من و دل اثر نداشت

هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق / ثبت است بر جریده عالم دوام ما

گره از کار کسی باز نکردیم دریغ / که گره‌گیرتر از کار کسی کار من است

عشق حق، در دل و جان است، نه در گفت و شنود / راه حق، راه نهان است، نه پیدا و نمود

آن که در راه طلب خسته نگردد هرگز / پای پر آبله و دست دعایی دارد

در خرمن کائنات، چو دیدیم هیچ کس / چون کاه، مبتلای به باد فنا نبود

دل پاکیزه، لطیف است و حقایق‌بین است / دیده دل، نگران دو جهان، دوربین است

ما به فلک بوده‌ایم، یار ملائک بدیم / باز همان جا رویم، جمله که آن شهر ماست

هر کجا پای نهی، پند و نصیحت با توست.

بزرگی داد و دهش است، نه به دینار و درم.

شمع خندید به هر بزم، از آن معنی سوخت.

در این بازار اگر سودی است، با درویش خرسند است.

کس ندانست که من می‌سوزم، سوختن هیچ نگفتن هنر است.

گوهر خود را مزن بر سنگ هر ناقابلی.

آنجا که عقل نیست، چه سود از کلاه و سر.

هزار نکته باریک‌تر ز مو اینجاست.

بهتر ز کتاب، در جهان یاری نیست.

مادر، ای معنی ایثار و وفا.

در آن سرای که زن نیست، انس و شفقت نیست / در آن وجود که دل مرده، مرده است روان

زن از نخست بود رکن خانه هستی / که ساخت خانه بی پای‌بست و بی بنیان

اگر فلاطن و سقراط، بوده‌اند بزرگ / بزرگ بوده پرستار خردی ایشان

وظیفه زن و مرد، ای حکیم، دانی چیست / یکی‌ست کشتی و آن دیگری‌ست کشتیبان

دامان مادر است دبستان تربیت / طفل آن کند که در بر استاد می‌رود

بهشت زیر پای مادران است / چرا که باغبان باغ جان است

چو در دامن مادر آویختم / ز غم‌های گیتی بپرهیختم

زن چو گنجور است و عفت، گنج و لقمان، پاسبان / پاسبان را گو که این گنجینه در پستو نمان

نه بانوست آن کس که دارد کلاه / که بانوی آن است کز وی رمد گناه

فرشته بوده ام آن ساعتی که مادر بود / کنون که ایمنم از وی، همان بشر باشم