کارمندان گمرک در خط مقدم تجارت خارجی فعالیت میکنند. ویژگیهای بارز یک کارمند نمونه گمرک شامل دقت بالا، امانتداری، تسلط بر قوانین پیچیده صادرات و واردات (مقررات صادرات و واردات)، و توانایی تصمیمگیری سریع است. پاکدستی و فسادستیزی از مهمترین خصوصیات اخلاقی مورد انتظار در این حرفه حساس است.
ترخیصکار یا حقالعملکار گمرکی (Customs Broker) فردی است که دارای کارت بازرگانی و پروانه مخصوص از گمرک بوده و به وکالت از طرف صاحب کالا، تشریفات گمرکی را انجام میدهد. این افراد باید به کدگذاری کالاها، ارزشگذاری و بخشنامههای روزمره تسلط کامل داشته باشند تا از جریمه شدن صاحب کالا یا تاخیر در ترخیص جلوگیری کنند.
کار در گمرک، به ویژه در نقاط مرزی و بنادر، با چالشهای فراوانی همراه است. شرایط سخت آب و هوایی، دوری از خانواده، فشار کاری بالا برای جلوگیری از خواب کالا، و مسئولیت سنگین حقوقی و قضایی در صورت بروز اشتباه، از جمله دشواریهای این شغل است. تقدیر از کارکنان در این روز، کمترین کار برای جبران زحمات آنهاست.
برای مدیریت ریسک، اظهارنامههای گمرکی در سه مسیر قرار میگیرند. مسیر سبز به معنی ترخیص بدون بازرسی فیزیکی و صرفاً با بررسی اجمالی اسناد است. مسیر زرد شامل بررسی دقیق اسناد و آزمایشگاه (در صورت نیاز) است. مسیر قرمز نیازمند ارزیابی فیزیکی دقیق کالا و مطابقت آن با اسناد است. مهارت ترخیصکاران در آمادهسازی مدارک میتواند در تعیین این مسیر موثر باشد.
با پیچیدهتر شدن تجارت جهانی و ظهور تجارت الکترونیک، نیاز به متخصصان گمرکی که بر فناوریهای نوین، زبان انگلیسی و قوانین بینالمللی مسلط باشند، رو به افزایش است. آموزش مداوم و بهروزرسانی اطلاعات، کلید بقا و پیشرفت در این حرفه پویاست.
