سپندارمذگان یکی از جشنهای باستانی ایران است که در روز 29 بهمن (یا 5 اسفند در گاهشماری رسمی) برگزار میشود. این روز به نام «سپندارمز» لقب ملی زمین و ایزدبانوی حامی زنان پارسا و شوهر دوست نامگذاری شده است. این جشن نمادی از عشق فروتنی و باروری است و پیشینهای بسیار کهنتر از ولنتاین غربی دارد.
در حالی که ولنتاین عمدتاً بر عشق رمانتیک و روابط دوستی تمرکز دارد سپندارمذگان دارای ابعادی عمیقتر و فلسفی است. این جشن ایرانی پیوندی ناگسستنی میان «زن» و «زمین» برقرار میکند؛ هر دو نماد زایش صبر و مهر بیپایان هستند. در این روز مردان برای قدردانی از همسران و مادران خود و همچنین پاسداشت طبیعت مراسم ویژهای برگزار میکردند.
قدمت سپندارمذگان به دوران ایران باستان بازمیگردد جایی که نیاکان ما برای هر روز و هر ماه نامی داشتند. تقارن نام روز و ماه جشن نامیده میشد. این در حالی است که ولنتاین ریشه در قرون اولیه میلادی و روم باستان دارد. بنابراین ایران قرنها پیش از غرب روزی برای گرامیداشت عشق و مهرورزی داشته است.
در گاهشماری باستانی ماههای سال همگی 30 روزه بودند. با تغییر تقویم و شش ماهه شدن نیمه اول سال در تقویم رسمی کنونی بین تاریخ باستانی (5 اسفند) و تاریخ تقویمی شش روز اختلاف افتاد. به همین دلیل بسیاری از پژوهشگران و دوستداران فرهنگ ایران 29 بهمن را زمان دقیق و اصیل این جشن میدانند.
جایگزینی یا حداقل همراستایی سپندارمذگان با ولنتاین تلاشی برای حفظ هویت فرهنگی در برابر تهاجم فرهنگی است. برگزاری این جشن به نسل جوان یادآوری میکند که برای ابراز محبت و عشق نیازی به وام گرفتن از فرهنگهای دیگر ندارند و گنجینهای غنی از آداب و رسوم در اختیار دارند.
