مهمترین تفاوت شب بیست و سوم، تاکید بر خواندن سورههای عنکبوت و روم است که امام صادق (ع) سوگند یاد کردند خواننده آنها اهل بهشت است.
اعمال اختصاصی
2
در این شب برخلاف شبهای قبل، خواندن هزار مرتبه سوره قدر توصیه شده است تا یقین قلبی حاصل شود.
اعمال اختصاصی
3
تلاوت سوره دخان در این شب پاداش ویژهای دارد و باعث آمرزش گناهان میشود.
اعمال اختصاصی
4
در شب بیست و سوم، دعا برای سلامتی و فرج امام زمان (عج) باید در هر حالتی (ایستاده، نشسته، سجده) تکرار شود.
اعمال اختصاصی
5
انجام دو غسل در این شب وارد شده است؛ یکی در اول شب و دیگری در آخر شب، که این ویژگی منحصر به فرد شب بیست و سوم است.
اعمال اختصاصی
6
تاکید بر بیدار ماندن در این شب بسیار بیشتر از شبهای نوزدهم و بیست و یکم است، زیرا احتمال شب قدر بودن آن قویتر است.
اعمال اختصاصی
7
در این شب سفارش شده است که قرآن را بگشایید و در مقابل چهره بگیرید و دعای مخصوص یا رب لیلة القدر را بخوانید.
اعمال اختصاصی
8
خواندن دعای یا باطنا فی ظهوره در این شب برای درخواست حوائج مهم توصیه شده است.
اعمال اختصاصی
9
صدقه دادن در شب بیست و سوم، فضیلتی عظیم دارد و سرنوشت مالی سال آینده را بیمه میکند.
اعمال اختصاصی
10
زیارت سیدالشهدا (ع) در این شب، همانند دو شب قبل، از اعمال موکد است اما با حال و هوای امضای تقدیر.
اعمال اختصاصی
شب جهنی
1
شب بیست و سوم را لیلة الجهنی نیز مینامند که اشاره به عبدالله بن انیس جهنی دارد که پیامبر (ص) شب قدر را به او نشانی دادند.
شب جهنی
2
روایات اهل بیت (ع) بر شب بیست و سوم به عنوان شب قدر واقعی تمرکز بیشتری دارند تا شبهای دیگر.
شب جهنی
3
در این شب تکلیف نهایی امور روشن میشود، برخلاف شب نوزدهم که تقدیر است و شب بیست و یکم که ابرام است.
شب جهنی
4
شب بیست و سوم، شب امضاست؛ یعنی پروندهای که در شبهای قبل باز شده، امشب مهر نهایی میخورد.
شب جهنی
5
بسیاری از بزرگان اگر حال مساعدی نداشتند، انرژی خود را برای بیدار ماندن در این شب ذخیره میکردند.
شب جهنی
6
حس و حال معنوی شب بیست و سوم، حس اضطرار و پایان فرصت است که در شبهای قبل کمتر حس میشود.
شب جهنی
7
در روایات آمده که اگر کسی نتوانست شبهای قبل را احیا بگیرد، شب بیست و سوم را به هیچ وجه از دست ندهد.
شب جهنی
8
این شب، شب تمام شدن حجت است و بهانهای برای خواب ماندن پذیرفته نیست.
شب جهنی
9
فرشتگان در این شب به محضر امام عصر (عج) میرسند و مقدرات را به امضای ایشان میرسانند.
شب جهنی
10
آسمان در شب بیست و سوم به زمین نزدیکتر است و درهای رحمت الهی کاملاً باز است.
شب جهنی
توصیههای بزرگان
1
علامه طباطبایی تاکید داشتند که شب بیست و سوم، اوج قله ماه رمضان است و باید با طهارت کامل وارد آن شد.
توصیههای بزرگان
2
آیت الله بهجت (ره) سفارش میکردند در این شب قرآن زیاد بخوانید و برای فرج بسیار دعا کنید که فرج شما در آن است.
توصیههای بزرگان
3
بزرگان دین توصیه کردهاند که اگر خوابتان گرفت، با آب زدن به صورت و کم خوردن شام، خود را بیدار نگه دارید.
توصیههای بزرگان
4
امام خمینی (ره) در این شب حال و هوای خاصی داشتند و به دعا برای اسلام و مسلمین اولویت میدادند.
توصیههای بزرگان
5
استاد فاطمی نیا میفرمودند شب بیست و سوم شب شکار است، مبادا غافل شوید و صید از دستتان برود.
توصیههای بزرگان
6
شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان اعمال این شب را مفصلتر از دو شب دیگر ذکر کرده است.
توصیههای بزرگان
7
توصیه شده است که در این شب حقوق الناس را حلال کنید تا مانعی برای بالا رفتن دعا نباشد.
توصیههای بزرگان
8
بزرگان میگویند در این شب حتی برای دشمنان خود هم دعا کنید تا خدا نظر رحمتش را به شما بگرداند.
توصیههای بزرگان
9
توسل به حضرت زهرا (س) در شب بیست و سوم، کلید قفلهای بسته است.
توصیههای بزرگان
10
مرحوم نخودکی برای شب بیست و سوم دستورالعملهای خاصی برای وسعت رزق داشتند.
توصیههای بزرگان
پیامک اطلاع رسانی
1
امشب کار تمام میشود. شب بیست و سوم، شب امضای تقدیر است. التماس دعا برای عاقبت بخیری.
پیامک اطلاع رسانی
2
فرق امشب با شبهای قبل؟ امشب قلم تقدیر میچرخد و جوهرش خشک میشود. مراقب آرزوهایت باش.
پیامک اطلاع رسانی
3
اگر شبهای قبل جا ماندی، امشب شب جبران است. شب بیست و سوم را دریاب که صبحش دیر است.
پیامک اطلاع رسانی
4
امشب سورههای روم و عنکبوت نردبانی هستند به سوی بهشت. تلاوتشان را فراموش نکنیم.
پیامک اطلاع رسانی
5
یا رب! امشب در پرونده ما چه مینویسی؟ هر چه هست، به امضای مهدی فاطمه (عج) برسان.
پیامک اطلاع رسانی
6
امشب دو بار غسل کن؛ یکی برای شستن گناهان، یکی برای آمادگی دریافت نور الهی.
پیامک اطلاع رسانی
7
حیف است امشب چشمهایمان بسته باشد وقتی درهای آسمان باز است. احیای شب بیست و سوم را جدی بگیریم.
پیامک اطلاع رسانی
8
خدایا به حرمت سورههای دخان و قدر، تقدیری زیبا برای عزیزانم بنویس.
پیامک اطلاع رسانی
9
امشب فقط یک دعا: اللهم عجل لولیک الفرج. چون صد آید نود هم پیش ماست.
پیامک اطلاع رسانی
10
شب سرنوشت رسید. امشب خدا بهانهای برای بخشیدن نمیخواهد، فقط صدایش کن.
پیامک اطلاع رسانی
راز و نیاز
1
خدایا تفاوت این شب با شبهای دیگر در تپش قلب من است که نگران امضای نهایی است.
راز و نیاز
2
بار الها! اگر در شبهای قبل نامم را در لیست خوبانت ننوشتی، امشب قلم عفو را بر گناهانم بکش.
راز و نیاز
3
امشب شبِ «خلصنا من النار» نیست، شبِ «و ادخلنا الجنة» است با ضمانت سوره روم و عنکبوت.
راز و نیاز
4
خدایا میگویند امشب مقدرات یک سال را میبندی؛ سهم من را عشق به حسین (ع) و زیارت کربلا بنویس.
راز و نیاز
5
در این شب که ملائکه فوج فوج پایین میآیند، دلم را فرش راهشان میکنم تا بوی بهشت بگیرد.
راز و نیاز
6
خدایا! امشب کاسههای خالی ما را نه با طلا، که با نگاه رضایت ولی عصر (عج) پر کن.
راز و نیاز
7
فرق است بین شبی که احتمال میدهیم قدر باشد و شبی که یقین داریم قدر است. امشب یقین دارم صدایم را میشنوی.
راز و نیاز
8
الهی! امشب امضای مولایم را پای پرونده سیاهم میخواهم، به حرمت اشکهایش برای جدش حسین.
راز و نیاز
9
امشب نگرانم؛ نگران لحظهای که نامه اعمالم به دست امام زمانم میرسد. آقا جان! شما با دیده اغماض بنگر.
راز و نیاز
10
خدایا! تقدیری برایم بنویس که در آن شرمنده خون شهدا و اشک یتیمان نباشم.
راز و نیاز
مراحل سه گانه شبهای قدر
شبهای قدر در یک سیر تکاملی قرار دارند. طبق روایات و تفاسیر عرفانی، شب نوزدهم شب «تقدیر» و اندازهگیری است؛ یعنی نقشه کلی سال ریخته میشود. شب بیست و یکم شب «ابرام» و محکم کردن است؛ یعنی آنچه مقدر شده بررسی و تثبیت میشود. اما شب بیست و سوم، شب «امضا» و نهایی شدن است. در این شب، پروندهها بسته شده و به امضای امام عصر (عج) میرسد و تغییر آن پس از این شب بسیار دشوارتر است. لذا اهمیت احیا و تضرع در این شب از دو شب قبل بیشتر است.
فضیلت اختصاصی سورههای عنکبوت و روم
یکی از ویژگیهای بارز شب بیست و سوم، سفارش اکید به خواندن دو سوره عنکبوت و روم است. امام صادق (ع) در حدیثی بسیار صریح فرمودند که هر کس این دو سوره را در شب بیست و سوم ماه رمضان بخواند، به خدا سوگند اهل بهشت است. این حد از صراحت و قسم یاد کردن امام معصوم، نشاندهنده عظمت و تاثیر شگرف این دو سوره در سرنوشت انسان در این شب خاص است.
دعا برای امام زمان (عج) در شب بیست و سوم
اگرچه دعا برای فرج در همه حال توصیه شده، اما در شب بیست و سوم جایگاه ویژهای دارد. سفارش شده است که دعای «اللهم کن لولیک...» را در این شب بارها و بارها تکرار کنید. دلیل این امر آن است که شب قدر، شب نزول ملائکه و روح بر حجت خداست و ارتباط مستقیمی بین این شب و وجود مقدس امام عصر (عج) برقرار است. دعا برای ایشان، در واقع دعا برای استجابت همه حوائج و سامان یافتن امور عالم است.
غسلهای شب بیست و سوم
برخلاف شبهای دیگر که یک غسل در ابتدای شب مستحب است، برای شب بیست و سوم دو غسل وارد شده است. یکی در اول شب (نزدیک غروب) و دیگری در آخر شب (نزدیک سحر). این تاکید بر طهارت ظاهری، نشاندهنده شدت نزول انوار الهی و لزوم آمادگی روحی و جسمی برای دریافت فیوضات در این شب حساس و سرنوشتساز است.
شب جهنی و اطمینان از لیلة القدر بودن
در روایات تاریخی آمده است که شخصی بیاباننشین به نام «جهنی» خدمت پیامبر (ص) رسید و درخواست کرد شبی را به او معرفی کنند تا به مدینه بیاید. پیامبر (ص) در گوش او مطلبی فرمودند و او از آن پس هر سال شب بیست و سوم به مدینه میآمد. این روایت و روایات متعدد دیگر از اهل بیت (ع)، کفه ترازو را به نفع شب بیست و سوم به عنوان شب قدر اصلی سنگینتر میکند.
سوالات متداول
چرا اهمیت شب 23 رمضان از شبهای 19 و 21 بیشتر است؟
زیرا طبق روایات متعدد، شب 19 شب تقدیر، شب 21 شب تثبیت و شب 23 شب امضا و نهایی شدن مقدرات است و احتمال شب قدر بودن آن بسیار قویتر است.
اعمال مخصوص شب 23 رمضان چیست؟
خواندن سورههای عنکبوت، روم و دخان، هزار مرتبه سوره قدر، تکرار دعای سلامتی امام زمان (عج)، و انجام دو غسل (اول و آخر شب).
آیا خواندن سورههای عنکبوت و روم سند معتبر دارد؟
بله، امام صادق (ع) قسم یاد کردهاند که خواننده این دو سوره در شب بیست و سوم، اهل بهشت است و هیچ استثنائی ندارد.
چرا در شب بیست و سوم دو بار غسل میکنیم؟
یک غسل در اول شب برای ورود به وقت دعا و عبادت، و غسل دوم در آخر شب و نزدیک اذان صبح برای تطهیر نهایی و خروج از شب قدر با پاکی کامل توصیه شده است.
منظور از شب جهنی چیست؟
اشاره به روایت عبدالله بن انیس جهنی است که پیامبر (ص) به صورت در گوشی به او فرمودند شب بیست و سوم به مدینه بیاید، که نشاندهنده اهمیت این شب است.
بهترین دعا در شب بیست و سوم چیست؟
دعا برای سلامتی و تعجیل در فرج امام زمان (عج) (اللهم کن لولیک...) و طلب عافیت و عاقبت بخیری.
آیا اگر شبهای قبل را احیا نگرفتیم، شب 23 فایده دارد؟
بله، قطعاً. حتی اگر کسی شبهای قبل را از دست داده، باید تمام همت خود را برای شب بیست و سوم بگذارد زیرا شب پایان کار و امضاست.
حکم کسی که سوره روم و عنکبوت را نمیتواند بخواند چیست؟
میتواند به صوت قرآن گوش دهد یا از روی ترجمه بخواند، اما ثواب قرائت متن عربی افضل است.
آیا قرآن به سر گرفتن در هر سه شب یکسان است؟
بله، مراسم قرآن به سر گرفتن در هر سه شب مشترک است، اما در شب بیست و سوم با توجه به اهمیت آن، با تضرع و توسل بیشتری انجام میشود.
معنی امضا شدن تقدیر در شب 23 چیست؟
یعنی آنچه در شبهای قبل مقدر شده بود، امشب توسط امام زمان (عج) تایید نهایی میشود و تغییر آن بعد از این شب سختتر است (مگر با بداء).