مرداد ماه سال ۶۹ برای ایرانیان پر از خاطرات تلخ و شیرین است. تصاویری که از آن روزها در ذهن جمعی ملت حک شده، ترکیبی از اشک و لبخند است. اتوبوس هایی که با پرچم تزیین شده بودند، مردمی که کیلومترها پیاده به استقبال میرفتند و خیابان هایی که جای سوزن انداختن نداشت. این نوستالژی، یادآور دورانی است که همدلی و همبستگی ملی در اوج خود قرار داشت و بازگشت آزادگان، جشنی ملی و مردمی بود.
هیچ قلم و دوربینی نتوانست عمق احساسات لحظه دیدار آزادگان با خانواده هایشان را به طور کامل ثبت کند. لحظه ای که مادری پس از سال ها دوری، فرزند استخوان و پوست شده اش را در آغوش میگرفت، یا فرزندی که برای اولین بار پدرش را میدید. این لحظات، دراماتیک ترین سکانس های تاریخ معاصر ما هستند که با هر بار مرور، چشم ها را بارانی میکنند.
در کنار هلهله و شادی، غمی سنگین نیز فضا را پر کرده بود. غم دیدن آثار شکنجه بر بدن عزیزان، غم پیری زودرس پدران و مادران، و از همه دردناک تر، غم خانواده هایی که عزیزشان در اسارت شهید شده بود و یا هنوز مفقودالاثر بود. این تضاد عاطفی، استقبال از آزادگان را به یک تجربه روحی عمیق و پیچیده تبدیل کرد که هنوز هم با یادآوری آن بغض گلوها را میفشارد.
پشت هر چهره خندان آزاده ای که از اتوبوس پیاده میشد، هزاران شب پر از کابوس و درد نهفته بود. داستان های مقاومت در اردوگاه های تکریت و موصل، داستان هایی از تشنگی، گرسنگی و تحقیر که با عزت نفس پاسخ داده میشد. این روایت ها، بخش پنهان کوه یخ اسارت است که شنیدنش دل سنگ را آب میکند و قدردانی ما را صدچندان.
بازخوانی احساسی ماجرای بازگشت آزادگان، تنها یک خاطره بازی نیست، بلکه انتقال یک میراث عاطفی به نسل جدید است. نسل امروز باید بداند که آرامش کنونی، به بهای جوانی، سلامت و اشک های کسانی به دست آمده که خم به ابرو نیاوردند. حفظ حرمت این رنج های مقدس، کمترین وظیفه ما در برابر تاریخ پرفراز و نشیب کشورمان است.
