یادآوری سنت غذا و آب دادن به پرندگان (نذر طبیعت) 1404

20 مارس

غذای مناسب

1

بهترین غذا برای گنجشک ها دانه های غلات مانند ارزن، گندم ریز، برنج نیم دانه (پخته بدون روغن و نمک) و تخم کتان است.

غذای مناسب
2

خرده نان های خشک شده را پودر کنید و به آنها بدهید، اما نان های کپک زده هرگز! چون باعث مرگشان می شود.

غذای مناسب
3

در زمستان می توانید کمی چربی حیوانی بی نمک (پیه) به آنها بدهید تا گرم شوند، اما در بهار دانه بهتر است.

غذای مناسب
4

باقی مانده برنج سفره (اگر خیلی چرب و پرادویه نباشد) غذای محبوبی برای گنجشک های شهری است.

غذای مناسب
5

تخمه آفتابگردان ریز (بدون نمک) هم انرژی زیادی به آنها می دهد.

غذای مناسب
6

میوه های رسیده و شیرین مثل تکه های سیب یا انگور هم گاهی جذاب است.

غذای مناسب
7

از دادن پفک، چیپس و غذاهای شور جداً خودداری کنید، کلیه پرندگان تحمل نمک را ندارد.

غذای مناسب
8

غذا را در جای خشک و تمیز بریزید تا با فضولات مخلوط نشود.

غذای مناسب
9

ارزن ریز بهترین گزینه برای جوجه گنجشک هایی است که تازه دانه خور شده اند.

غذای مناسب
10

ته مانده سفره را دور نریزید؛ برکت خداست، آن را سهم پرندگان کنید.

غذای مناسب

آب دادن (سقاخانه)

1

در روزهای گرم و حتی روزهای خشک زمستان، پیدا کردن آب تمیز برای گنجشک ها سخت تر از غذاست.

آب دادن (سقاخانه)
2

یک کاسه سفالی یا پلاستیکی کم عمق را پر از آب کنید و در سایه بگذارید.

آب دادن (سقاخانه)
3

عمق ظرف آب نباید زیاد باشد (حداکثر 3-4 سانت) تا پرندگان بتوانند در آن آب تنی کنند و خفه نشوند.

آب دادن (سقاخانه)
4

آب ظرف را هر روز عوض کنید تا از رشد جلبک و پشه جلوگیری شود.

آب دادن (سقاخانه)
5

در روزهای یخبندان، مراقب باشید آب یخ نزند؛ می توانید تکه ای چوب در آب بیندازید تا سطح آب باز بماند.

آب دادن (سقاخانه)
6

ظرف آب را جایی بگذارید که دید خوبی به اطراف داشته باشد تا گنجشک ها غافلگیرِ گربه نشوند.

آب دادن (سقاخانه)
7

ساختن یک حوضچه کوچک سنگی در گوشه باغچه، زیباترین کاردستی برای دعوت گنجشک هاست.

آب دادن (سقاخانه)
8

آب دادن به تشنه، حتی اگر گنجشک باشد، اجری عظیم در پیشگاه خداوند دارد.

آب دادن (سقاخانه)
9

تمیز نگه داشتن ظرف آب بسیار مهم است تا بیماری بین پرندگان شیوع پیدا نکند.

آب دادن (سقاخانه)
10

صدای آب، گنجشک ها را جذب می کند؛ اگر فواره کوچکی دارید، بهشت گنجشک هاست.

آب دادن (سقاخانه)

سنت دینی و اخلاقی

1

پیامبر اکرم (ص) فرمودند: در هر جگر تری (هر موجود زنده ای) پاداشی است. آب و غذا دادن به پرندگان صدقه است.

سنت دینی و اخلاقی
2

امام رضا (ع) همواره به غذا دادن به گنجشک ها و پرندگان توجه داشتند و ضامن آهو و پرندگان بودند.

سنت دینی و اخلاقی
3

نذر گندم و ارزن برای پرندگان، یکی از سنت های زیبای ایرانیان برای حاجت روایی و دفع بلاست.

سنت دینی و اخلاقی
4

وقتی به پرندگان غذا می دهیم، در واقع شکر نعمت های خدا را به جا می آوریم و زکات سلامتی مان را می پردازیم.

سنت دینی و اخلاقی
5

رحم کردن به موجودات زمین، باعث جلب رحمت آسمان می شود.

سنت دینی و اخلاقی
6

سیره بزرگان دین پر از داستان هایی است که حیوانات را بر خود مقدم می داشتند.

سنت دینی و اخلاقی
7

غذا دادن به پرندگان در فصل بهار که فصل زاد و ولد است، کمکی بزرگ به بقای نسل آنهاست.

سنت دینی و اخلاقی
8

این کار تمرین بخشندگی است؛ وقتی بی چشمداشت به موجودی ضعیف می بخشی، روحت بزرگ می شود.

سنت دینی و اخلاقی
9

صدقه حتما پول نیست؛ مشتی گندم برای گنجشک هم صدقه ای مقبول است.

سنت دینی و اخلاقی
10

دعای حیوانات بی زبان، زودتر به آسمان می رسد. دلشان را شاد کن.

سنت دینی و اخلاقی

بهار و لانه سازی

1

در فصل بهار (روز جهانی گنجشک)، پرندگان سخت مشغول لانه سازی هستند و انرژی زیادی مصرف می کنند.

بهار و لانه سازی
2

قرار دادن تکه های کوچک نخ کاموا (کوتاه)، پنبه طبیعی و شاخه های نازک، کمک بزرگی به لانه سازی آنهاست.

بهار و لانه سازی
3

در این فصل غذاهای مقوی تر و پروتئین دار (مثل کرم خشک شده) برای رشد جوجه ها مفید است.

بهار و لانه سازی
4

مراقب باشید در هرس درختان بهاری، لانه های مخفی شده بین شاخه ها را خراب نکنید.

بهار و لانه سازی
5

اگر جوجه ای از لانه افتاده، اگر زخمی نیست، آن را به لانه برگردانید یا در ارتفاعی امن قرار دهید.

بهار و لانه سازی
6

در بهار حساسیت پرندگان بیشتر است، نزدیک لانه هایشان سر و صدا نکنید.

بهار و لانه سازی
7

فراهم کردن آب در بهار برای گل بازی و ساخت ملات لانه سازی هم لازم است.

بهار و لانه سازی
8

شادی بهار با آواز گنجشک ها تکمیل می شود؛ با حمایت از آنها بهارمان را زیباتر کنیم.

بهار و لانه سازی
9

باغچه های بهاری را زیاد سمپاشی نکنید تا حشرات که غذای اصلی جوجه ها هستند، از بین نروند.

بهار و لانه سازی
10

کاشتن درختان بومی و بوته های توت، بهترین پذیرایی دائمی از گنجشک هاست.

بهار و لانه سازی

نکات بهداشتی

1

محل غذاخوری پرندگان را دور از پنجره اتاق خواب و محل بازی کودکان نگه دارید (رعایت فاصله بهداشتی).

نکات بهداشتی
2

اگر پرنده بیماری دیدید، با دست بدون دستکش به آن دست نزنید.

نکات بهداشتی
3

ظروف غذاخوری پرندگان را هر هفته با آب و صابون بشویید و خشک کنید.

نکات بهداشتی
4

تجمع زیاد غذا باعث جذب موش می شود؛ فقط به اندازه مصرف روزانه غذا بریزید.

نکات بهداشتی
5

پوسته تخم مرغ آب پز شده را پودر کنید و در غذا بریزید؛ کلسیم آن برای تخم گذاری ماده ها عالی است.

نکات بهداشتی
6

از ریختن غذا روی زمین خیس یا گلی خودداری کنید تا کپک نزند.

نکات بهداشتی
7

دست هایتان را بعد از پر کردن ظرف غذای پرندگان بشویید.

نکات بهداشتی
8

بهتر است از ظروف آویز (Feeder) استفاده کنید تا زمین کثیف نشود.

نکات بهداشتی
9

هرگز دارو یا آنتی بیوتیک در آب پرندگان نریزید مگر با تجویز دامپزشک.

نکات بهداشتی
10

سلامتی ما و پرندگان به هم متصل است؛ با رعایت بهداشت، دوستی پایداری داشته باشیم.

نکات بهداشتی

اهمیت نذر طبیعت و غذارسانی به پرندگان

در فرهنگ ایرانی-اسلامی، مفهوم «نذر طبیعت» جایگاه ویژه ای دارد. بسیاری از مردم برای دفع بلا یا شکرگزاری، نذر می کنند که به پرندگان و حیوانات غذا بدهند. این عمل نه تنها یک حرکت اکولوژیک برای حفظ تنوع زیستی شهرهاست، بلکه از نظر معنوی نیز باعث تلطیف قلوب و آرامش روانی فرد نذرکننده می شود. روز جهانی گنجشک بهانه ای است تا این سنت پسندیده را احیا کنیم.

چه غذاهایی برای گنجشک ها مضر است؟

بسیاری از مردم به اشتباه فکر می کنند هر ته مانده غذایی برای پرندگان مناسب است. غذاهای شور (مثل آجیل بوداده)، چرب، تند، و همچنین شکلات، آووکادو و هسته سیب برای پرندگان سمی و کشنده هستند. نان های کپک زده نیز می توانند باعث بیماری های تنفسی قارچی (آسپرژیلوس) در پرندگان شوند که درمان ندارد. آگاهی از رژیم غذایی صحیح، شرط اول مهربانی است.

نقش آبشخورها در تابستان و زمستان

کمبود آب تمیز در شهرها یکی از چالش های اصلی پرندگان است. در تابستان برای خنک شدن و رفع تشنگی، و در زمستان برای تمیز نگه داشتن پرها (که عایق سرما هستند)، به آب نیاز دارند. نصب یک آبشخور ساده در بالکن یا حیاط، می تواند جان ده ها گنجشک را نجات دهد. اهمیت آب کمتر از غذا نیست و باید همواره در دسترس باشد.

تاثیر غذارسانی دستی بر رفتار پرندگان

کارشناسان محیط زیست توصیه می کنند که غذارسانی نباید باعث شود پرندگان تنبل شده و توانایی شکار طبیعی را از دست بدهند. به همین دلیل، غذارسانی باید به عنوان «کمک مکمل» به ویژه در فصل های سخت (زمستان سرد یا خشکسالی تابستان) انجام شود و در فصل بهار و تابستان که غذا در طبیعت فراوان است، محدودتر گردد تا تعادل اکوسیستم به هم نخورد.

اجر معنوی سیراب کردن تشنه

در روایات متعدد اسلامی بر سیراب کردن تشنگان تاکید شده است و این عمل مختص انسان نیست. امام صادق (ع) می فرمایند: «هر که تشنه جگری را آب دهد، خداوند او را در سایه عرش خود جای می دهد». نگاه به پرندگان به عنوان مخلوقات خداوند که تسبیح گوی او هستند، عمل آب و دانه دادن را از یک سرگرمی به یک عبادت تبدیل می کند.

سوالات متداول

آیا نان خشک برای گنجشک ضرر دارد؟
اگر کپک نداشته باشد و ریز شده باشد اشکالی ندارد، اما ارزش غذایی کمی دارد. بهتر است با دانه مخلوط شود.
بهترین دانه برای گنجشک چیست؟
ارزن و گندم ریز بهترین و کامل ترین غذا برای گنجشک ها هستند.
ثواب غذا دادن به پرندگان چیست؟
در اسلام صدقه محسوب می شود و باعث دفع بلا و جلب رحمت الهی می گردد.
چطور ظرف آب پرندگان را درست کنیم؟
یک زیرگلدانی سفالی یا پلاستیکی کم عمق (3 سانت) که تمیز باشد، گزینه ای عالی و ارزان است.
آیا برنج پخته برای گنجشک خوب است؟
بله، به شرطی که روغن و نمک زیادی نداشته باشد. برنج کته سفید عالی است.
چرا گنجشک ها به بالکن من نمی آیند؟
ممکن است احساس امنیت نکنند، یا ظرف غذا و آب در دیدشان نباشد. صبور باشید و جای ظرف را کمی تغییر دهید.
در روز جهانی گنجشک چه کاری انجام دهیم؟
نصب لانه، گذاشتن ظرف آب و غذا، و کاشتن گیاهان بومی در باغچه.
آیا دست زدن به جوجه گنجشک باعث طرد شدن توسط مادرش می شود؟
خیر، پرندگان بویایی ضعیفی دارند. اگر جوجه سالم است آن را به لانه برگردانید، مادرش قبول می کند.
برای جلوگیری از یخ زدن آب پرندگان چه کنیم؟
آن را در معرض آفتاب بگذارید، از ظرف تیره استفاده کنید یا یک توپ کوچک پینگ پنگ در آب بیندازید تا حرکت کند.
آیا گنجشک ها گوشت می خورند؟
گنجشک ها دانه خوار و حشره خوار هستند، اما گاهی از منابع پروتئینی دیگر هم استفاده می کنند ولی گوشت غذای اصلی شان نیست.
WordAbyss - یادآوری آب و دانه دادن به پرندگان | نذر طبیعت و مهربانی 1404