آمارگیری میدانی یکی از مشاغل سخت و طاقتفرساست. آمارگیران باید در هر شرایط جوی (گرمای تابستان یا سرمای زمستان) مسافتهای طولانی را پیاده طی کنند. آنها با طیف وسیعی از مردم برخورد دارند؛ از کسانی که با روی باز استقبال میکنند تا کسانی که در را باز نمیکنند یا برخورد تندی دارند. قانع کردن افراد برای دادن اطلاعات شخصی و مدیریت زمان برای تکمیل فرمها، نیازمند مهارت ارتباطی بالا و صبر ایوب است.
دقیقترین نرمافزارهای تحلیل و بهترین مدیران برنامهریز، اگر دادههای اولیه غلط داشته باشند، شکست میخورند. کیفیت دادههای اولیه (Raw Data) کاملاً وابسته به دقت و وجدان کاری آمارگیر است. اگر آمارگیر سوال را درست نپرسد یا جواب را سرسری ثبت کند، کل زنجیره برنامهریزی کشور منحرف میشود. بنابراین، آمارگیران میدانی ضامن سلامت نظام آماری کشور هستند.
سرشماری عمومی نفوس و مسکن که هر چند سال یکبار برگزار میشود، بزرگترین عملیات میدانی در کشور است. در این پروژه، هزاران آمارگیر آموزشدیده به اقصی نقاط کشور، از کلانشهرها تا روستاهای دورافتاده و عشایری، اعزام میشوند. نتیجه کار آنها، تعیین جمعیت دقیق کشور، وضعیت مسکن، سطح سواد و اشتغال است که مبنای توزیع بودجه و امکانات قرار میگیرد.
یکی از چالشهای اصلی آمارگیران، عدم اعتماد یا آگاهی مردم است. برخی فکر میکنند اطلاعاتشان برای قطع یارانه یا مالیات استفاده میشود. روز آمار فرصتی است تا رسانهها فرهنگسازی کنند که اطلاعات آماری محرمانه است و صرفاً برای برنامهریزی کلان (مثل ساخت مدرسه، بیمارستان و جاده) استفاده میشود. همکاری مردم با آمارگیران، خدمت به خودشان است.
با گسترش اینترنت و دولت الکترونیک، روشهای سنتی آمارگیری (کاغذی و حضوری) در حال تغییر به سمت روشهای ثبتیمبنا و اینترنتی است. اما هنوز هم برای راستیآزمایی و پوشش مناطق محروم، نیاز به آمارگیران میدانی وجود دارد. نقش آمارگیران در آینده بیشتر به سمت «کارشناس کنترل کیفیت داده» و «مصاحبهگر تخصصی» تغییر خواهد کرد.
