تغذیه نقش مستقیمی در توانایی جسمی و روحی انسان برای انجام عبادات دارد. در ایام اعتکاف که فرد سه روز روزهدار است و برنامه عبادی فشردهای دارد، پیروی از یک الگوی تغذیهای صحیح بسیار حیاتی است. پرخوری یا بدخوری میتواند باعث کسالت، خوابآلودگی و عدم تمرکز شود، در حالی که تغذیه سبک و مقوی، انرژی لازم برای بیداری شب و مناجات را فراهم میکند. هدف از اعتکاف سبکی روح است و سبکی جسم مقدمه آن است.
وعده سحری برای معتکفین حکم سوخت اصلی روزانه را دارد. با توجه به اینکه امکان تحرک زیاد در مسجد وجود ندارد و فضا بسته است، سحری باید به گونهای باشد که هم سیرکننده باشد و هم باعث تشنگی نشود. استفاده از فیبرها، غلات کامل و پروتئینها توصیه میشود. حذف سحری اشتباه بزرگی است که منجر به افت قند خون، سردرد و کاهش کیفیت عبادت در طول روز میشود.
یکی از چالشهای اعتکاف، مدیریت تشنگی است، به ویژه اگر هوا گرم باشد یا سیستم گرمایشی مسجد قوی باشد. مصرف میوهها و سبزیجات در وعدههای سحر و افطار، پرهیز از غذاهای شور، تند و کنسروی، و کاهش مصرف چای غلیظ از راهکارهای موثر است. نوشیدن شربتهای سنتی مثل سکنجبین یا تخم شربتی در فاصله افطار تا سحر میتواند به حفظ آب بدن کمک شایانی کند.
اعتکاف یک عبادت جمعی در محیطی محدود است. رعایت بهداشت فردی نه تنها ضامن سلامت خود فرد است، بلکه احترام به حقوق دیگر معتکفین محسوب میشود. جلوگیری از انتشار بیماریهای واگیردار، رعایت نظافت شخصی و محیطی، و خوشبو بودن، از مصادیق حقالناس است. یک معتکف نمونه کسی است که حضورش برای دیگران مایه آرامش و سلامت باشد، نه نگرانی و بیماری.
برخی تصور میکنند در اعتکاف نباید خوابید، اما بدن انسان برای تمرکز نیاز به استراحت دارد. کمخوابی مفرط باعث بدخلق شدن و کاهش حضور قلب در نماز میشود. مدیریت زمان خواب، مثلاً استراحت کوتاه «قیلوله» قبل از ظهر و خواب کافی در بخشی از شب، کمک میکند تا فرد با نشاط بیشتری به عبادت بپردازد. تعادل در خواب و بیداری، کلید بهرهوری معنوی در اعتکاف است.
