روز جهانی حمام در ۱۴ ژوئن جشن گرفته میشود زیرا طبق افسانهها، در چنین روزی ارشمیدس، ریاضیدان و دانشمند یونان باستان، هنگام ورود به خزینه حمام متوجه بالا آمدن سطح آب شد. او که توانسته بود راهی برای اندازهگیری حجم اجسام نامنظم (مثل تاج طلا) پیدا کند، با هیجان فریاد زد «اورکا! اورکا!» (یافتم! یافتم!). این روز ترکیبی از گرامیداشت علم، تاریخ و البته نظافت و آرامش است.
ایران یکی از غنیترین فرهنگهای حمام در جهان را دارد. حمامهای عمومی (گرمابه) در معماری ایرانی جایگاه ویژهای داشتند و شامل بخشهایی مانند سربینه (رختکن)، میاندر و گرمخانه بودند. حمامها علاوه بر نظافت، محلی برای دیدارهای اجتماعی، گفتگوهای سیاسی و حتی مراسمهای خاص مثل حمام زایمان یا حمام دامادی بودند. استفاده از کیسه، سفیداب و سنگ پا از سنتهای دیرینه حمام ایرانی است که هنوز هم طرفداران زیادی دارد.
حمام آب گرم فواید درمانی بسیاری دارد. گرمای آب باعث گشاد شدن عروق خونی و بهبود گردش خون میشود که به کاهش درد عضلات و مفاصل کمک میکند. بخار آب مجاری تنفسی را باز کرده و برای سرماخوردگی مفید است. همچنین، قرار گرفتن در آب گرم باعث ترشح اندروفین و کاهش سطح هورمونهای استرس میشود و خوابی راحت را به ارمغان میآورد.
برای بسیاری از کودکان، حمام میتواند تجربهای ترسناک یا خستهکننده باشد. روز جهانی حمام فرصت خوبی است تا با استفاده از اسباببازیهای ضد آب، حبابسازها و قصهگویی، محیط حمام را برای آنها جذاب کنیم. دمای آب برای کودکان باید ولرم (حدود ۳۷ درجه) باشد و استفاده از شویندههای ملایم و بدون اشک برای محافظت از پوست و چشم حساس آنها ضروری است.
حمام به دلیل رطوبت و لغزندگی میتواند مکان پرخطری باشد، به ویژه برای سالمندان و کودکان. استفاده از کفپوشهای ضد لغزش، دستگیرههای کمکی روی دیوار و تنظیم دقیق دمای آبگرمکن برای جلوگیری از سوختگی ضروری است. همچنین تهویه مناسب حمام برای پیشگیری از گازگرفتگی (در صورت استفاده از آبگرمکن گازی داخل حمام) یا کپکزدگی بسیار مهم است.
